Kayseri'de 121 yıllık konağın duvarları sırlarla dolu! Amerika'ya uzanan acı hikâye

Kayseri'nin Develi ilçesinde geçmişin izlerini bugüne taşıyan tarihi yapılar arasında öyle bir konak bulunuyor ki, hikyesi Anadolu'dan Amerika'ya kadar uzanıyor. Everek Cami Kebir Mahallesi Ulu Cami Sokak'ta bulunan 15 numaralı konak, 1905 yılından bu yana birçok kuşağın yaşamına tanıklık ediyor.

Mevlüt Turan Evi olarak bilinen tarihi yapı, taş duvarları ve ahşap mimarisiyle eski Develi evlerinin özelliklerini günümüze taşırken, içerisinde yaşanan aile hikyeleriyle de dikkat çekiyor.

Her şey bir yangınla başladı! Konağın geçmişine ilişkin bilgileri paylaşan Salim Yavan Hoca'nın torunu Tekin Turan, yapının 1905 yılında Yavanzadeler ailesinden müderris Salim Yavan Hoca tarafından yaptırıldığını anlattı.

Turan'ın aile büyüklerinden aktardığı bilgilere göre, konağın inşası için hazırlıklar sürerken beklenmedik bir olay yaşandı. Yapımda kullanılacak ahşap malzemelerin bulunduğu alanda yangın çıktı. O dönem henüz 5-6 yaşlarında olan, 1898 doğumlu Naim Ağa'nın da malzemelerle oynadığı sırada meydana gelen yangında, inşaat için hazırlanan malzemelerin büyük bölümü kül oldu. Ancak konağın geçmişindeki tek acı olay bu değildi.

Amerika'ya gitti, bir daha dönemedi! Develi'nin tanınmış isimlerinden Salim Yavan Hoca'nın oğlu Mustafa Efendi, o yıllarda Amerika'ya giderek buradaki iş imknlarını yakından görmüştü. Bir süre sonra memleketine dönen Mustafa Efendi, yeniden Amerika'ya gitmek istediğini babasına anlattı.

Özellikle altın madenciliği alanında çalışmayı planlayan Mustafa Efendi, babasını ikna ederek ikinci kez yola çıktı. Ancak bu yolculuk, Yavan ailesinin hayatını değiştiren acı bir olayla sonuçlandı. Aileden aktarılan bilgilere göre Mustafa Efendi, gemi yolculuğu sırasında hastalanarak hayatını kaybetti.

Acı haberi alınca kendisini konağa kapattı! Oğlunun ölüm haberini alan Salim Yavan Hoca, yaşadığı büyük üzüntünün ardından insanlardan uzaklaştı. Tekin Turan'ın anlattığına göre Salim Hoca, kendisini tarihi konaktaki odasına kapattı ve hayatının geri kalanını burada geçirdi. Oğlunun kaybıyla sarsılan baba, 1926 yılında yaşamını yitirdi.

İstiklal Madalyalı bir ismin yuvası oldu! Tarihi konağın sonraki yıllardaki sahibi ise Salim Yavan Hoca'nın damadı Mevlüt Turan oldu. İstiklal Savaşı'na katılan ve Kırmızı Şeritli İstiklal Madalyası ile ödüllendirilen Mevlüt Turan, medrese eğitiminin ardından Develi'nin köylerinde öğretmenlik yaptı.

Daha sonra savcılık tarafından açılan sınavı kazanarak zabıt ktipliği görevine başlayan Turan, emekliliğinde arzuhalcilik ve Osmanlıcadan Türkçeye yeminli tercümanlık yaparak çalışmalarını sürdürdü. Konağı aileden satın alan Mevlüt Turan, ilk eşinin vefatından sonra Samiye Özgüler ile evlendi.

Bu evlilikten dört çocuğu dünyaya gelen Turan, 1975 yılında tarihi konakta hayatını kaybetti.

121 yıllık konak için yeni hedef! Bugün hl aile evi olarak kullanılan tarihi konak, gelecek kuşaklara aktarılmak isteniyor. Tekin Turan'ın verdiği bilgiye göre yapı, 2023 yılında Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu tarafından koruma kapsamına alındı.

Ailenin en büyük hedefi ise konağın kapsamlı bir restorasyondan geçirilerek özgün mimari özelliklerinin korunması ve geçmişten kalan eşyalarıyla birlikte ziyaretçilere açılması. Çalışmaların hayata geçirilmesi halinde Mevlüt Turan Evi'nin, eski Develi yaşamını yansıtan örnek bir geleneksel konut olarak kültürel mirasa kazandırılması amaçlanıyor.

Böylece 121 yıllık konağın kapıları yalnızca bir ailenin hatıralarına değil, Develi'nin geçmişini yakından tanımak isteyen ziyaretçilere de açılabilecek.