İnsan Neyi özler?
- Bir insanı, bir şehri, bir mahalleyi, çocukluğunu, eski bir dostu, yaşanmış bir zamanı, geride bıraktıklarını, anne-babasını
- Bazen adını koyamadığı bir duyguyu, bazen de artık geri gelmeyeceğini bildiği bir anı
Bir insanı, bir şehri, bir mahalleyi, çocukluğunu, eski bir dostu, yaşanmış bir zamanı, geride bıraktıklarını, anne-babasını... Bazen adını koyamadığı bir duyguyu, bazen de artık geri gelmeyeceğini bildiği bir anı. Özlemek, insana ait en derin duygulardan biri. Fakat hiç düşündünüz mü, insan neden özler?
Özlediğimiz şey gerçekten geride bıraktıklarımız mıdır, yoksa onlarla birlikte kaybettiğimiz kendimiz mi?
Özlemek kelimesinin kökünde “öz” var. İnsan aslında özünde yer edinen şeyi yani kendisini kendisi yapan şeyi özler. Sevdiğimiz insanlarda kendimizden bir parça buluruz çünkü onlarla tamamlanmış bizi biz yapan öz haline gelmişizdir.
Bir şehri yalnızca sokakları için değil, orada bıraktığımız hatıralarımız için özleriz. Özümüzden bıraktığımız şeyleri yani... Belki çocukluğumuzu… Çocukluğumuzu özlerken aslında o yıllardaki kendimizi, hayata bakışımızı, henüz tüketilmemiş duygularımızı ararız. Saflığımızı... Her özlediğimiz şey kendimizden eksilen bir parçadır aslında.
Demek ki özlemek, yalnızca bir şeye kavuşma arzusu değil, kendimizden eksilen bir parçayı yeniden bulma isteğidir.
Ne var ki günümüz insanının özlemi biraz farklı. Modern hayat, özlemi de tüketim düzeninin bir parçasına dönüştürdü maalesef. Bir şeyi istiyoruz, elde etmek için çabalıyoruz, ona kavuştuğumuzda kısa süreli bir mutluluk yaşıyoruz.
Ardından o mutluluk sıradanlaşıyor ve gözümüz başka bir şeye çevriliyor. Yeni bir telefon, yeni bir araba, yeni bir tatil, yeni bir başarı... Her yeni kazanım, bir önceki hazzın yerini alıyor. Bir süre sonra da elde ettiğimiz şeyi değil, onun bize yaşattığı ilk heyecanı özlüyoruz.
Yani özlediğimiz şey aslında özlediğimizi sandığımız şeyin kendisi değil hazzın kendisi oluyor.
Asıl tuhaflık burada başlıyor: İnsan, tükettiği hazzı özlüyor.
Böyle olunca bir zamanlar büyük bir istekle beklediği şey sıradanlaşıyor, değersizleşiyor, sıradan bir eşya hâline geliyor. Yeniden haz almak ve heyecanlanmak için başka bir arzuya ihtiyaç duyuyor. Böylece özlem, kavuşmakla sona eren bir duygu olmaktan çıkıyor; her kavuşmanın ardından yeniden meydana çıkan bir eksikliğe dönüşüyor.
İnsan sürekli bir şeylerin hasretini çekiyor ama neyi aradığını da tam olarak bilmiyor. İşte modern insanın en büyük kâbusu olan içimizdeki boşluk hissi de böylece büyüyüp artıyor.
Hız çağında yaşamamız bu duyguyu daha da derinleştiriyor. Her şeyi çabuk istiyoruz. Çabuk ulaşmak, çabuk tüketmek, çabuk sıkılmak ve yeniden istemek... Bir kitabı bitirmeden diğerine, bir filmi izlemeden ötekine, bir yolculuğun tadını çıkarmadan yeni bir seyahatin hayaline kapılıyoruz.
Yaşadığımız an, henüz tamamlanmadan geride kalıyor. Çünkü zihnimiz sürekli bir sonraki şeyle meşgul. Geçmişi özlüyor, geleceği bekliyor, bugünü ise çoğu zaman ıskalıyoruz.
Oysa ne demiş eskiler “Dün geçti, ânı yaşıyorum, acaba yarın var mı? Gençliğine de güvenme ölen hep ihtiyar mı?”
Bu hızla tüketme tutkusu o kadar artıyor ki artık yaşadıklarımızı doyasıya hissetmekten çok, onları bir an önce görünür kılmaya çalışıyoruz. Bir manzaraya bakarken doyasıya bakmak, oradaki havayı içimize çekmek, oradaki huzuru yaşamak yerine fotoğrafını çekmeyi, bir konserde canlı müziği hissederek dinlemekten çok kaydetmeyi önemsiyoruz.
Anı yaşamaktan ziyade onu başkalarına gösterecek bir görüntüye dönüştürüyoruz, diğer bir tabirle hızla tükenecek bir nesne haline getiriyoruz. Böylece yaşadığımız şeyin özüyle yani kendisiyle aramıza mesafe koyuyoruz. Belki de bu yüzden onca görüntü, onca ve iletişim imkânına rağmen içimizde tarif edemediğimiz bir eksiklik büyüyor.
Oysa insanın özlemi yalnızca sahip olamadıklarına değildir. Bazen sahip olduklarıyla kurduğu ilişkinin niteliğini kaybetmesinden kaynaklanır. Yani sahip olduğu şeye yeterince değer veremez. Bu nedenle de elindekiyle de bir türlü yetinemez. Hatta sahip olduğu halde o şeyi özlemeye başlar.
Maalesef çoğumuz artık uzaklarda kalan köyümüzün sakin köşesindeki, mezredeki eski bir ağacın altında oturup gökyüzünü seyretmenin, eski bir dostla hiçbir bir beklentimiz olmadan saatlerce konuşmanın, iç dökmenin; bir kitabın içinde o kitabın kahramanıyla birlikte ağlamanın, gülmenin, kaybolmanın; bir şehrin sokaklarında, ellerimiz cebimizde ılık yağmur altında saatlerce amaçsızca dolaşmanın tadını unuttuk. Her şeyi hızla tüketirken yaşadıklarımızın ruhumuzda bırakacağı izi de tükettik.
İnsanın en çok özlediği şey kendi özüdür aslında. Onu var eden değerler, sahici ilişkiler, anlamlı uğraşlar ve varoluşuna derinlik kazandıran anlar... Çünkü insanın içindeki boşluk, her zaman yeni bir şey edinerek doldurulamaz.
Yeni bir telefon aldığınızda içinizdeki boşluk kapanmaz aksine bir sonraki modeli almak için sizde yeni bir eksiklik yaratır. Bazı eksiklikler sahip olmakla değil, aslında sizde olanı yeniden hatırlamakla giderilir.
Mesele neyi özlediğimizi bilmektir. Geçici hazların peşinde koşarken sürekli bir sonraki mutluluğu beklemek yerine, bizi gerçekten var eden şeylere yönelmektir. Zira insan, her kavuştuğunda başka bir şeyi özlüyorsa aradığı şey, kavuşacağı yeni bir nesne değil, kaybettiği kendi özüdür.
Belki de bütün ömrü boyunca aradığı, kendisinden uzaklaştıkça özlediği yine kendisidir?
Günde en fazla 3 kritik gelişme. Bildirim kirliliği yok, anında bilgi.
Kategori: Teknoloji · Bölge: Elazığ
Yayın: 17 Kasım 2026 05:40 · Kaynak: gunisigigazetesi.net