KESK Eş Genel Başkanı Mardin’de konuştu
- Toplantıda konuşan KESK Eş Genel Başkanı Ayfer Koçak, “Halk için, haktan, emekten yana bütçe, demokratik Türkiye” talebiyle bir araya geldiklerini belirterek, mevcut bütçenin savaşa, silahlanmaya, faize ve sermayeye aktarıldığını söyleyerek emek, demokrasi ve kalıcı barış mücadelesini büyütme
Toplantıda konuşan KESK Eş Genel Başkanı Ayfer Koçak, “Halk için, haktan, emekten yana bütçe, demokratik Türkiye” talebiyle bir araya geldiklerini belirterek, mevcut bütçenin savaşa, silahlanmaya, faize ve sermayeye aktarıldığını söyleyerek emek, demokrasi ve kalıcı barış mücadelesini büyütme çağrısı yaptı.
“Çoklu saldırılara karşı mücadele alanlarını birleştirmekten başka şansımız yok”
Toplantıda konuşan KESK Eş Genel Başkanı Ayfer Koçak, Mardin’de 30 Kasım mitinginde de örgütlenme çalışması yürüttüklerini hatırlatarak, “Biz aslında 30 Kasım mitinginde de Mardin'de bir örgütlenme çalışması yapmıştık. Birçoğunuzla o zaman da tanışmıştık.
30 Kasım mitingi de yine bütçe dönemine denk geliyordu ve o dönem KESK olarak yaptık. Çünkü yan yana gelişlerin örgütlenme süreci henüz daha bir olgunluğa ulaşmamıştı. 10 Ekim Gar Katliamı'ndan sonra merkezi düzeyde yaptığımız ilk mitingdi ve o zamanki gündemlerimizde daha çok kaygılar ön plana çıkıyordu, uzun süredir yapılmamış olması meselesiyle ilgili de.
Ve hakikaten o gün bir kırılma gerçekleşti. 30 Kasım'da merkezi düzeyde yan yana gelişlerin, güçlü bir şekilde yan yana gelişlerin nasıl bir motivasyon yaratabileceğine dair bir yaklaşım da oluştu. Olumlu geçen bir süreç oldu bu yönüyle.
Fakat tek başına ne KESK'in, ne DİSK'in – o dönem DİSK de elbette ki yaptı, Türk-İş de yaptı birçok eylemlikler – ne de siyasi partilerin tek başlarına yapmış oldukları eylemler, tek başına bu ülkede yaşadığımız saldırı sürecini bertaraf etmek için yeterli değil. Çok belli ki çoklu bir saldırıyla karşı karşıyayız.
O zaman çoklu mücadele alanlarını birleştirmekten başka şansımız olmadığı gerçeğiyle yüzleşmek durumundayız. Tam da böyle bir döneme denk geliyor bizim 12 Aralık mitingimiz” dedi.
Koçak, 12 Aralık mitinginin sadece dört örgütün son bir aydaki tartışmasıyla değil, yaklaşık bir yıldır kadın, işçi, gençlik ve basın emekçileri buluşmaları ile DEM Parti başta olmak üzere siyasi partilerle yapılan görüşmelerde öne çıkan “Ne yapabiliriz?” sorusuna yanıt olarak doğduğunu kaydetti. Demokrasinin bütün kanallarının tıkandığı şartlarda halkı izleyen ve bekleyen konumdan çıkarıp talep eden bir konuma getirmeyi hedeflediklerini belirten Koçak, “Bu ülkede demokrasinin bütün kanallarının tıkatılmış olduğu şartlarda, halk için bütçe sürecini nasıl tartıştırabiliriz ve halkı izleyen, edilgen, bekleyen halden çıkartıp talep eden ve talebinin arkasında konumlanan hale nasıl getirebiliriz ya da bunun zeminini nasıl oluşturabiliriz tartışmasını yürüttük.
Biz neredeyse bir yıldır her bizi ziyarette hangi kurum ziyaret ederse etsin zaman zaman kadın buluşmalarında, zaman zaman işçi buluşmalarında, zaman zaman gençlikle buluşmalarımızda ya da basın emekçileriyle olan buluşmalarımızda veya DEM Parti ziyaretinde, yeni parti ziyaretinde, başka partilerin ziyaretlerinde ya da buluşmalarında hep aynı gündem karşımıza çıkıyordu. Ne yapabiliriz?
Ne yapabiliriz de bu sürece hakikaten bir cevap oluşturabiliriz meselesi karşımıza çıkıyodu” diye konuştu
Emek, demokrasi ve barış mücadelelerinin birbirini beslediğini ve asla karşı karşıya oturtulamayacağını dile getiren Koçak,” Genel olarak ortaklaşmış olan şey, kimsenin tek başına bir şey yapamayacağı ve tek başına hiçbir gündemin de bu saldırıları karşılamayacağı. Dolayısıyla bugün bütçeyle ilgili bir süreç yürütüyoruz ama tek başına bütçeye kitlenmiş olan bir miting çalışması değil arkadaşlar.
İsminden de belli olacağı gibi: Halk için, haktan, emekten yana bütçe, demokratik Türkiye talebimiz var. Demokratik Türkiye talebinin içerisinde elbette ki olmazsa olmaz barış talebi var ve barış sürecinin yürüyebilir, sürdürülebilir ve kalıcı hale getirilebilir.
Yani aslında Kürt sorununun da çözüme evrileceği bir hatta dönüşmesi talebi gerçekleşecek” şeklinde konuştu.
“Silahlanmaya yüzde 18, kadına 6 kuruş”
Bütçenin bir ülkedeki en önemli politik metin olduğunu vurgulayan Koçak, bütçe taslağındaki gelir ve gider kalemlerini eleştirerek sözlerini şöyle devam ettirdi:
“Bütçe meselesi bir ülkedeki en önemli politik metindir arkadaşlar. Neden? Çünkü parayı nereye harcayacağını, parayı nereden toplayacağını ifade eder ülkenin iktidarı bütçeyi oluştururken. Ve bu da aslında hangi politikaları öne çıkartacağını gösterir.
Nitekim ülkemizde de uzun süredir bütçeyi okuduğumuzda aslında politik sürecin nasıl yürüyeceğini de çok rahat okuyabiliyoruz.
Geçtiğimiz yılla bu yılı da karşılaştırarak baktığımızda, bir kere bu bütçe kimden toplanıyor? Bütçenin%86'sı vergilerden oluşuyor arkadaşlar.%86'lık verginin de sadece%11'i kurumlar vergisi olarak karşımıza çıkıyor. Yani kurumlar vergisinin de tabii ki onun da içine baktığımızda büyük kısmı yine kamu kurumlarının vermiş olduğu, ödemek durumunda olduğu vergiler olarak karşımıza çıkıyor.
Yani sermayeden aslında çok cüzi bir miktar vergi alınıyor. Peki bu verginin büyük kısmını kimler ödüyor? Gelir vergisiyle bizler ödüyoruz. Daha maaşlarımızı almadan bizden kesiliyor biliyorsunuz bordrolu çalışanlar açısından.
O yüzden zaman zaman gelen aflardan asla yararlanamıyor bordrolu olanlar, sadece sermaye yararlanıyor bunlardan. Yine arkadaşlar dolaylı vergiler diye bir şey var ve dolaylı vergiler gelişmiş ülkelerin tamamında asla%40'ı bulmaz, genelde%30'la sınırlıdır, en fazla%40'a kadar çıkar.
Bizim ülkemizde%60'ı geçiyor. Dolaylı vergi en yoksulla en zenginin de eşitlendiği vergiler. Yani tüketim esnasında ödemiş olduğumuz vergiler: Su aldığımızda, yemek yediğimizde, kırtasiye malzemesi aldığımızda, yola çıktığımızda vermiş olduğumuz vergiler arkadaşlar.
Peki bu vergiler niye bu kadar sorunlu bizler açısından? Çünkü bu vergiler yoksul olanın çok büyük oranda gelirini vergiye ödemesi anlamına geliyor. Ve bu ülkede gün geçtikçe yoksullaşma asgari ücrette ortaklaşma şeklinde yürütülen bir çalışmayla yürüyor özellikle işçilerde ve güvencesizlikle yürüyor.
Peki vergilerle bütçe oluştu, nereye harcanıyor? Mesela burası sizler açısından önemli. Çünkü iki yıldır yürüyen bir çatışmasızlık süreci var ve büyük umutlar barışın tesis edileceğine dair. Ama savaş döneminin bir bütçesi vardır, doğru.
Savaş döneminin bir dili vardır, doğru. Ama bir de barış sürecinin de vardır. Savaş döneminde%16'sına denk geliyordu savunmaya ve silahlanmaya ayrılan pay, bugün%18'ine denk geliyor arkadaşlar bu taslakta. Bu da aslında çok açık şunu gösteriyor: Bu sistemin, AKP iktidarı kapitalist sistemin çok iyi bir yürütücüsü.
Ve kimi esas alıyor yolu yürürken? Yolu yürürken de aslında bu sistemin temsilcilerini esas alıyor. Nereye aslında bu atıf, bu aradaki fark, 2 puanlık fark? NATO zirvesi yapıldı biliyorsunuz geçtiğimiz aylarda bu ülkede ve o zirvede silahlanmaya ayrılacak pay, yani NATO'ya ayrılacak pay iki katına çıkartıldı ve Türkiye de bunu ödemeyi taahhüt etti.
Bize herhangi bir taahhütte bulunamayan, biz talepte bulunduğumuzda "Evet, bu insani değil ama kaynak yok" diyenler, NATO'ya kaynağı hızla bulabildiler ve bütçeden de payını hallettiler.
Yine çok ciddi bir oran arkadaşlar faize veriliyor burada. Hani faizi yasaklama derdinde olduklarını iddia ediyorlardı ya, o zaman bu iktidar döneminde hızla niye faize ayrılan bütçe bu kadar artıyor sorusu sorulmak zorunda.
Yine biraz önce ifade etmiş olduğum almaktan vazgeçilen vergiler meselesi de her zamanki gibi büyük bir payı alıyor arkadaşlar,%5'e denk geliyor. Silahlanmaya%18, teşviklere%5, vergi muafiyetlerine%4 harcanan yerde kadınların güçlendirilmesine ve istihdamına ayrılan payın kaç lira olduğunu muhtemelen bazı arkadaşlarımız incelemiştir: 100 liralık verginin içerisinde sadece 6 kuruş arkadaşlar.
Yani%0,041'e denk geliyor. Yani aslında yaşadığımız gerçek neden kaynaklanıyor, istihdam meselesi de yine aynı şekilde arkadaşlar neden kaynaklandığını görmek istiyorsak bu bütçe taslağına bakmak yeterli. Tam da o yüzden biz bütçeye karşı bir araya gelip bu bütçenin oluşturulma zeminini de ortadan kaldıracağız, bu bütçeyi de reddedeceğiz; halkın müdahale edebildiği bir süreci başlatacağız bu ülkede.
Bunun mücadelesini yürüteceğiz. 12 Aralık bunun daha öncekiler gibi bir başlangıç noktası olarak değerlendirilebilir”
Koçak, bu bütçenin oluşturulma zeminini ortadan kaldıracaklarını ve bütçeyi reddederek halkın müdahale edebildiği bir süreci başlatacaklarını belirtti.
“Otoriterleşme, kayyum ve yolsuzluk itiraz zeminini yok ediyor”
"Otoriterleşme, kayyum ve yolsuzluk itiraz zeminini yok ediyor" diyen Koçak, Yaşanan yoksulluğun antidemokratik uygulamalardan bağımsız olmadığını ifade ederek, “Özellikle son 10-15 yıldır bu ülkede ayrılıklar ilkesi ortadan kalkmış, bu ülkenin denetleme mekanizmaları ortadan kalkmış, bu ülkede yargı bağımsızlığını tamamen ortadan kaldırmışlar. Bu ülkede yürütme tek bir yerden sürdürülebilir hale gelmiş ve hesap verebilirlikten çıkmış.
Hatta ülkede artık kayyum politikalarıyla önce Kürdistan şehirlerinde başlayan kayyum politikalarının bugün ülkenin bütün alanlarına kadar yayılmış olma hali çok açık ki itiraz zeminini ortadan kaldırmış”dedi.
Tablonun sonuçlarına dikkat çeken Koçak, depremden zarar gören yurttaşlar haklarını isterken acele kamulaştırma yoluyla narenciye topraklarına el konulduğunu söyleyerek,”Depremden zarar gören insanlar haklarını isterken acele kamulaştırma meselesiyle karşılaştılar ve narenciye topraklarına el konuldu. Yani normalde destek almaları gereken insanların kendi topraklarına el konulduğu bir süreci yaşadı bu ülke.
İtiraz edilebilme şansı kalmadığı için taşeronlaşmanın çok yoğun gerçekleşmiş olduğu bir ülke olmasından da kaynaklı bu ülkede ortalama her gün 6 işçi hayatını kaybediyor. Bu ülkede ortalama her gün hala 3 kadın hayatını kaybediyor ortaya çıkan şiddet ikliminde.
Ve maalesef bu ülkede artık çocuklarımızı bile okullara güvenli bir şekilde gönderemiyoruz, bir kaygıyla gönderiyoruz” diye konuştu.
“Aile Yılı” ve Esnek Çalışma Eleştirisi
Kadın emeğine yönelik politikalara da ayrı bir parantez açan Koçak, son yıllarda istihdamda kadınlara alan açılmazken iktidarın “Aile Yılı” adı altında sunduğu projelerin hane içi cinsiyet rollerini pekiştirdiğini savunarak, “Mesela son yıllarda istihdama dair en ufak bir alan açılmazken, kadınla ilgili de "Aile Yılı" adı altında bazı projeler sunuyor iktidar. Ama sunduğu projelerin her birisinde hane içerisindeki cinsiyet rollerini kabul üzerinden, evdeki bakım yükünü tamamen kadın üzerinden, kendindeki kamusal hizmetler boyutunu ortadan kaldıran, görmezden gelen, bakım hizmetini kadına yükleyen, ev işlerini kadına yükleyen bir bakış açısı içerisinde.
Aynı zamanda o işleri yaparken istihdamda da onu sömürmenin yol yöntemini nasıl bulurum meselesi üzerinden yarı zamanlı ve esnek çalışmayı bir müjde gibi sunuyor. Ama onun müjde demiş olduğu şey katmerli bir sömürü sistemi ama aynı zamanda güvencesiz bir yaşam anlamına geliyor.
Çünkü yarı zamanlı ve esnek çalışmada da yarı zamanlı prim ödeme ve esnek bir gelecek, yani geleceksizleştirme meselesi karşımıza çıkıyor. Tam bu noktadan dolayı kadınların en önemli gündemlerinden birisi bugün güvenceli ve tam zamanlı çalışma hakkı meselesi.
Bugün çalışan kadınların sadece%19,8'i arkadaşlar güvenceli ve tam zamanlı çalışıyor. Mesela çok hani ilerlemiş gibi görünür bazı şeyler ama öyle değil “şeklinde konuştu.
“Vazgeçme şansımız yok, Sırbistan Örneği önümüzde”
Toplumsal mücadelelerin bir günde ya da tek bir eylemde kazanıma dönüşmediğini, hatta yıllar alabildiğini söyleyen Koçak, “Ama denemekten vazgeçme şansımız yok. Çünkü bundan daha kötüsü var. Otoriterleşme kendisini tamamen yerleştirdiğinde bu toplantıları bile yapamayacak hale gelebiliriz, barış sürecinin sabote edilmesi de hiç imkansız değil” uyarısında bulunarak”Özellikle bunun altını çizmek lazım; biz de zaman zaman sloganları atarken "Bu daha başlangıç" diye ifade ediyoruz, sonra diyoruz ki "Ya neyin başlangıcı, bir türlü başlayamadık" ifadesi bizde de gelişiyor.
Arkadaşlar, toplumsal mücadelelerin kazanıma dönüşmesi öyle bir günde olmuyor. Bir eylemde de olmuyor. Hatta yıllarda da olmayabiliyor. Ama denemekten vazgeçme şansımız yok. Çünkü bundan daha kötüsü var mı? Var arkadaşlar.
Otoriterleşme kendisini tamamen yerleştirdiğinde bu toplantıları bile yapamayacak hale gelebiliriz. Bugün biz sürecin barışa evrilmesi beklentisi içerisindeyiz, çok yavaş ilerlediğini görüyoruz. Biz müdahale edemez, taleplerimizi açığa çıkartamazsak sabote edilmesi de hiç imkansız değil arkadaşlar.
Biz bugünden baktığımızda iş güvencesinin ortadan bu düzeyde kaldırılabileceğini düşünmezdik bundan 20 yıl öncesinde ama kaldırılabildiğini gördük. İş cinayetinde hayatını kaybedenlerin büyük bir kısmını sorup soruşturduğumuzda şöyle öğreniyoruz: O dönem boyunca riskli şartlarda çalıştıklarını, bir şeyin oluşabileceğine dair kaygıları olduğunu aileleriyle paylaşmışlar, çevredekilerle paylaşmışlar.
Yani insanlar aslında hayatlarını kaybetme ihtimalini görmüşler çalıştıkları yerde ama buna rağmen orada çalışmak zorunda kalmışlar. İşte işsizlik ve iş güvencesizliğinin getirmiş olduğu nokta bu. Daha kötüsü olur mu? Olur arkadaşlar.
O yüzden biz vazgeçmemek zorundayız. Örneğin Sırbistan'daki gençler biliyorsunuz orada bir kazanım elde ettiler. Hem yöntem açısından bir aslında devrim niteliğinde bir süreç yürüdü hem de iktidarı devirdiler. Ama mesela ben size söyleyeyim, 3 yıl boyunca eylem yapma süreciyle yürüdü onların süreci.
Ben bundan bir buçuk iki yıl önce Sırbistan'a gittiğimde öğrencilerin eylemleri devam ediyordu ve öğrenciler daha önce başlattıkları için eğitim haklarının kaybolma riskini yaşıyorlardı, bunu tanımlıyordu o zaman sendikalar, bunu tartışıyordu. Ama ısrarla süreç devam ettirildi ve bir başarı elde edildi” sözlerini kullandı.
Gerçek alternatifin bekleyerek değil, halkların edilgenlikten çıkıp siyaseti belirleyici konuma gelmesiyle yaratılabileceğini ifade eden Koçak, Mardin halkının bunca baskıya rağmen dik duruşuna tanıklık ettiklerini belirterek 12 Aralık’ta Mardin’den güçlü bir katılım beklediklerini ve bu katılımın 13 Aralık sonrasındaki yol haritasını belirleyeceğini söyleyerek sözlerini şöyle tamamladı:
“Biz mücadelemizi bütünlüklü olarak yürütmek zorundayız. Mardin halkının da bunca yıldır bunca baskıya ve saldırıya rağmen dimdik ayakta kaldığını ve taleplerini şimdiye kadar arkasında durduğunu, sahiplendiğinin tanıklığını yaşadık.
Bugünden sonra da öyle olacağını biliyoruz. Biz 12 Aralık'ta Mardin'den de çok güçlü bir katılım olacağını, 12 Aralık'taki vereceğimiz güçlü birliktelik görüntüsünün bu süreci izleyip umut arayanlar için büyük bir umudu yeşerteceğini düşünüyoruz.
Umarım yapabiliriz, o düzeyde bir güçlü katılım olur. Çünkü o güçlü katılım 13 Aralık'ta ne yapacağımızı da ortaya çıkartacak, sonraki aylarda da aslında geleceğimizi nasıl elimize alacağımızı gösterecek diye düşünüyorum"
Programa sivil toplum kuruluşları ve siyasi parti temsilcileri katıldı.
Günde en fazla 3 kritik gelişme. Bildirim kirliliği yok, anında bilgi.
Kategori: Ekonomi
Yayın: 19 Kasım 2026 17:28 · Kaynak: mardinhaber.com.tr