Şanlıurfa'da önce kiliseydi, sonra cezaevi oldu! Bugün bambaşka bir amaçla kullanılıyor

Şanlıurfa kent merkezindeki Fırfırlı Camii, farklı dönemlerde üstlendiği işlevlerle dikkat çekiyor. On İki Havari Kilisesi olarak inşa edilen tarihî yapı, bir süre cezaevi olarak kullanıldıktan sonra 1956 yılında camiye dönüştürüldü.

Şanlıurfa'nın merkezinde bulunan Fırfırlı Camii, kentin farklı inanç ve dönemlerden izler taşıyan yapıları arasında yer alıyor.

Vali Fuat Caddesi üzerindeki tarihî bina, başlangıçta kilise olarak inşa edildi.

On İki Havari Kilisesi veya Aziz Havariler Kilisesi olarak bilinen yapı, zaman içerisinde farklı amaçlarla kullanıldı.

Bugün cami olarak hizmet veren binanın geçmişinde kilise ve cezaevi dönemleri bulunuyor.

Fırfırlı Camii'nin ilk adı neydi?

Yapının asıl adı On İki Havari Kilisesi olarak biliniyor.

Aziz Havariler Kilisesi adı da tarihî kaynaklarda kullanılıyor.

Binanın inşa tarihini kesin biçimde belirleyen bir kitabe bulunmuyor.

Bu nedenle yapının hangi yılda tamamlandığı konusunda kesin bir tarih verilemiyor.

Ancak mimari özellikleri ve tarihî kaynaklarda yer alan bilgiler, binanın Şanlıurfa'nın eski dinî yapıları arasında bulunduğunu gösteriyor.

1092 yılında önemli bir haç buraya getirildi

Kültür ve Turizm Bakanlığının aktardığı tarihî kaynaklara göre Van bölgesindeki Varak Manastırı'nda bulunan Varak Haçı, 1092 yılında Urfa'ya getirildi.

Hristiyanlık açısından önemli kabul edilen bu haçın On İki Havari Kilisesi'ne konulduğu belirtiliyor.

Bu bilgi, yapının geçmişteki dinî işlevine ilişkin kaynaklarda yer alıyor.

Fırfırlı Camii'nin tarihî önemi, yalnızca günümüzdeki kullanımıyla sınırlı değil.

Kiliseden sonra cezaevi olarak kullanıldı

Yapının geçmişindeki farklı dönemlerden biri de cezaevi olarak kullanıldığı yıllar.

Kültür Portalı'ndaki bilgilere göre bina, camiye dönüştürülmeden önce bir süre cezaevi olarak kullanıldı.

1956 yılında ise kilise yapısı camiye çevrildi.

Bu değişiklik sırasında binanın bazı mimari bölümleri de yeni kullanımına uygun hale getirildi.

Kilisenin apsis bölümü duvarla örülerek pencereye dönüştürüldü. Güney duvarında mihrap ve taş minber düzenlemesi yapıldı.

Fırfırlı adı nereden geliyor?

Yapının halk arasında Fırfırlı olarak anılmasının nedeni, geçmişte üzerinde bulunan rüzgârgülüne benzeyen süslemeler.

Osmanlı döneminde bu özellik nedeniyle bina Fırfırlı Kilise olarak adlandırıldı.

1956 yılında camiye dönüştürüldüğünde de aynı isim kullanılmaya devam etti.

Böylece yapının halk arasındaki adı, kullanım amacı değişmesine rağmen korundu.

Taş işçiliğiyle öne çıkan yapı

Fırfırlı Camii, kesme taş kullanılarak üç nefli bazilikal planla inşa edildi.

Batı cephesindeki giriş kapısında pembe mermer kullanıldı.

Yapının dış cephesindeki yarım sütunlar, taş bezemeler ve köşe kulelerindeki işçilik mimari özellikleri arasında bulunuyor.

Şanlıurfa merkezinde tarihî yapıların izini sürmek isteyenler için Fırfırlı Camii, aynı binada farklı dönemlerin izlerini görme imkânı sunuyor.