ABD, İran'da Rotasını Değiştirir Mi? Cevap şimdiden Hayır

Amerika Birleşik Devletleri’nde Kongre’nin her iki kanadı ve valilik seçimlerinde Demokratların aldığı ezici galibiyet dünya genelinde pek de karşılığı olmayan iyimser bir havanın hakimiyetine vesile oldu. İlk kez Kongre’ye Müslüman bir senatörün girmesini ya da New Mexico’da Kuzey Amerika yerlisi kökenli kadın bir valinin görev yapacak olmasını, ABD’nin temel devlet politikalarını değiştirecek bir adım olarak değerlendirenler var.

Dahası Başkan Yardımcısı JD Vance tarafından seçimin hemen ardından yapılan özeleştiri, Beyaz Saray’ın küresel yaklaşımlarında değişim bekleyen nahif kitlelerde manasız bir coşku yarattı. Bu coşku dalgası Savunma Bakanı Hegseth ile Dışişleri Bakanı Rubio’nun tanrılara kurban olarak sunulacağı beklentisine kadar ulaştı.

Ancak ilk şoku atlatan Trump’ın, seçimlerden bir hafta sonra yaptığı açıklamaların satır araları bildiği yoldan şaşmayacağının işaretlerini içeriyor. Dahası seçimi kaybettiren faktörlerden biri olarak altı çizilen “İran Savaşı”nın kabinedeki önde gelen savunucusu Savunma Bakanı Hegseth 10 Kasım günü şu açıklamayı yapmaktan da çekinmedi: Cumhuriyetimizin 250 yıllık tarihinde, hiçbir Savaş Bakanı ya da Savunma Bakanı, meşru askeri operasyonlar yürüttüğü için – üstelik bizim durumumuzda başarılı olan operasyonları – tek bir kez bile görevden alınma sürecine tabi tutulmamıştır.

Azli için Temsilciler Meclisi’ne 8 maddelik önerge sunulmuş olsa da ara seçimde kazandıkları zafere rağmen Demokrat Parti hala Trump’ın kabinesinden bir bakanı azledecek güce erişebilmiş değil. Hegseth’in azli için Senatodaki mevcut üyelerin üçte ikisinin oyu gerekiyor yani 100 senatörden 67’sinin azil için oy kullanması lazım.

Demokratların sandalye sayısı ise 54. Bu da Trump’ın ekibinden kimseyi feda etmeden kalan 2 yılda bildiği yolda yürümeye devam edeceği anlamına geliyor. Dahası Hegseth’in Temsilciler Meclisi’ne meydan okuduğu gün ABD’nin İran’a yönelik planlarına dair yeni bir haber medyada yer aldı.

Hürmüz Boğazı, Arap Denizi, Bab-el Mendeb Boğazı ve Kızıldeniz’deki kriz Hazar Denizi’ne taşınmak üzere.

“DEMİR KAPI” KİLİT TUTAR MI?

ABD-İran savaşını fırsat penceresi olarak değerlendiren İsrail Mart ayında Hazar Denizi’ndeki İran gemilerini ve limanlarını vurmuştu. Amaç Rusya’nın İran’a sağladığı silah ve mühimmat sevkiyatını engellemekti. Keza kuzeyden de Ukrayna aynı trafiği durdurmak için Hazar Denizi’nde Rus ve İran gemilerini Temmuz ayında hedef aldı.

Amerika Birleşik Devletleri şimdi Hazar Denizi’nde İran’ın silah, mühimmat ve gelir elde ettiği trafiği tamamen durdurmak için kalıcı bir operasyona girişiyor. Bu operasyonun ismi ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı CENTCOM’un yaptığı açıklamaya göre “Demir Kapı”.

Bu aynı zamanda ilk adımda kurulan 20 kişilik görev gücünün de ismi. ABD’nin hedefi 13 Nisan’da Hürmüz çevresinde başlattığı ablukayla İran’ın boynuna doladığı ekonomik ilmiği biraz daha sıkıştırmak. Bu adım dahi, ABD’nin şu anda İran’a karşı yürüttüğü kuşatmanın Trump’ın kişisel tercihlerinden kaynaklanmadığına dahası, İsrail’in Beyaz Saray üzerindeki etkisinde bir azalmanın mümkün olmayacağına işaret ediyor.

Irak’ın fasılalarla 13 yıla yayılan işgalinde olduğu gibi İran’a karşı yürütülen savaş da ABD’nin resmi politikası olarak yürürlükte. Tampa kentinde çalışmalarına başlayan görev gücü, İran’a yönelik silah sevkiyatını, teknoloji transferini engelleyecek, Tahran yönetiminin yaptırımlara rağmen gelir elde etmesinin önüne geçecek.

Yani bu görev gücü yalnızca askeri düzeyde değil, farklı kurumlarla işbirliği içerisinde pek çok cephede faaliyet gösterecek.

HAZAR DENİZİ’NDEKİ ABLUKA NASIL UYGULANACAK?

Ablukanın delindiğine dair bulgulara ulaşılması halinde hangi yöntemlere başvurulacağını ise herhalde yaşayarak öğreneceğiz. Hürmüz Boğazı’nda vurulan tankerler, Güney Amerika kıyılarında imha edilen tekneler gibi vakaların pek yakında Hazar Denizi’nde görülmeye başlaması sürpriz olmayacaktır.

Bu ablukanın uygulanması esnasında İran’ın savunma ve enerji alanındaki en yakın partneri Rusya ile yaşanabilecek sorunların nasıl bertaraf edileceği ise yeni bir kriz meselesi haline gelecektir. Çünkü her iki ülke arasındaki silah ve mühimmat trafiği tek yönlü değil.

Kamikaze dronlar ve kısa menzilli balistik füzeler Rusya-İran ticari ilişkilerinin en önemli ayağı haline geldi. Bu damarın kesilmesi, Rusya’yı Ukrayna cephesinde yeni sıkıntılarla karşı karşıya bırakacaktır. Endüstrisini savaş ekonomisine uyarlayan Rusya, her ne kadar silah ve mühimmat üretimini savaşın başlangıcına oranla artırmış olsa da Kuzey Kore ve İran’ın desteği olmadan 2024 kış mevsimini atlatamayacaktı.

Demir Kapı’nın kapanmasıyla Çin Halk Cumhuriyeti’nin Orta Koridor üzerinden İran’a ulaştığı varsayılan teslimatlarının engellenip engellenemeyeceği de bir başka soru işareti. Değerlendirilmesi gereken bir başka mesele de, ABD’nin bilinen! hiçbir askeri varlığının bulunmadığı Hazar Denizi’nde ablukanın güç kullanılması gereken kısmını yalnızca hava gücüyle uygulayıp uygulayamayacağı.

Ya da Hazar Denizi’ne kıyısı olan ülkeler vasıtasıyla ABD’nin bugüne kadar bilmediğimiz yeteneklerini mi keşfedeceğiz? Okyanusları bitiren ABD’nin, Grönland’a ve ardından bir iç denize musallat olacak alt yapıyı inşa etmesi meselenin burada kalmayacağının da göstergesi.

Bir sonraki adımın Asya kıtasının gölleri ve akarsuları olması beklenmesi gereken bir adım olacaktır.