Üniversitelerde yeni dönem! Dört önemli araştırma merkezinin çalışma sistemi değişti

9 Kasım 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan dört ayrı yönetmelikle İstanbul Bilgi Üniversitesinin fikrî mülkiyet, kültür politikaları, rekabet hukuku ve uluslararası ticaret alanlarındaki araştırma merkezlerinin çalışma esasları yeniden düzenlendi.

İstanbul Bilgi Üniversitesinde dört önemli araştırma merkeziyle ilgili yeni düzenlemeye gidildi. 9 Kasım 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan yönetmeliklerle merkezlerin amaçları, faaliyet alanları, yönetim yapıları ve çalışma usulleri yeniden belirlendi.

Düzenlemeler kapsamında daha önce yayımlanan yönetmelikler yürürlükten kaldırılırken yeni hükümler yayımlandığı gün itibarıyla yürürlüğe girdi.

RESMÎ GAZETE'DE DÖRT AYRI YÖNETMELİK YAYIMLANDI 9 Kasım 2026 Pazartesi günü yayımlanan ve 33425 sayısını taşıyan Resmî Gazete'de İstanbul Bilgi Üniversitesine ait dört ayrı uygulama ve araştırma merkezi yönetmeliği yer aldı.

Yeni düzenlemeler şu merkezleri kapsıyor:

İstanbul Bilgi Üniversitesi Fikrî Mülkiyet Hukuku Uygulama ve Araştırma Merkezi İstanbul Bilgi Üniversitesi Kültür Politikaları ve Yönetimi Uygulama ve Araştırma Merkezi İstanbul Bilgi Üniversitesi Rekabet Hukuku ve Politikası Uygulama ve Araştırma Merkezi İstanbul Bilgi Üniversitesi Uluslararası Ticaret ve Tahkim Hukuku Uygulama ve Araştırma Merkezi Yayımlanan yönetmeliklerde merkezlerin akademik çalışmalarından araştırma projelerine, eğitim faaliyetlerinden kamu ve özel sektörle kurulacak iş birliklerine kadar birçok konuya ilişkin hükümler yer aldı.

FİKRÎ MÜLKİYET HUKUKU MERKEZİNİN GÖREVLERİ BELİRLENDİ Yeni yönetmeliklerden ilki, İstanbul Bilgi Üniversitesi Fikrî Mülkiyet Hukuku Uygulama ve Araştırma Merkezini kapsıyor.

Merkezin temel amacı, fikrî mülkiyet hukukuyla ilgili ulusal ve uluslararası düzeyde bilimsel araştırma, uygulama ve eğitim çalışmaları yürütmek olarak belirlendi. Bu çalışmaların hem özel hukuk hem de kamu hukuku alanlarını kapsaması öngörüldü.

Merkezin faaliyetleri arasında fikrî mülkiyet hukuku alanında araştırmalar yapmak, projeler yürütmek ve bilimsel yayınlar hazırlamak bulunuyor. Ayrıca ulusal ve uluslararası sorunların ele alınması amacıyla konferans, seminer ve eğitim programları düzenlenebilecek.

Merkezin ilgili kamu kurumları ve özel sektör kuruluşlarıyla iş birliği yapması, uluslararası gelişmeleri takip etmesi ve ihtiyaç duyulması halinde dokümantasyon merkezi ile arşiv oluşturması da yönetmelikte yer alan hükümler arasında bulunuyor.

Lisans ve lisansüstü öğrencilerinin de merkezin çalışmalarına katılabilmesi ve araştırma faaliyetlerinden yararlanabilmesi hedefleniyor.

KÜLTÜR VE SANAT SEKTÖRÜNE YÖNELİK ÇALIŞMALAR YAPILACAK Resmî Gazete'de yayımlanan ikinci yönetmelik ise İstanbul Bilgi Üniversitesi Kültür Politikaları ve Yönetimi Uygulama ve Araştırma Merkezini kapsıyor.

Merkezin amacı, gelişmekte olan kültür ve sanat sektörünü yerel, ulusal ve uluslararası boyutlarıyla ele almak olarak tanımlandı. Bu kapsamda sosyal, ekonomik, ekolojik ve idari konularda bilimsel araştırmalar, uygulamalar, eğitim ve belgelendirme çalışmaları yürütülecek.

Kültür ve sanat sektörünün gelişimine katkı sağlamak amacıyla çeşitli projeler hazırlanması, bilimsel yayınlar yapılması ve eğitim programları düzenlenmesi planlanıyor.

Merkez bünyesinde konferans, sempozyum, çalıştay, seminer ve sergi gibi etkinlikler gerçekleştirilebilecek. Festival, gösteri ve kamuoyunu bilgilendirmeye yönelik tanıtım faaliyetleri de merkezin çalışma alanları arasında yer alıyor.

Ayrıca kültür politikaları, kültür ve sanat yönetimi ile kültür endüstrisi alanlarında bir belgelendirme merkezi ve arşiv oluşturulabilmesinin önü açılıyor. Üniversite imkânlarından yararlanılarak veri tabanları hazırlanması ve öğrencilerin araştırma çalışmalarına yönlendirilmesi de düzenlemede dikkat çeken başlıklar arasında bulunuyor.

REKABET HUKUKU VE POLİTİKASI ALANINDA YENİ DÜZENLEME Üçüncü yönetmelik, İstanbul Bilgi Üniversitesi Rekabet Hukuku ve Politikası Uygulama ve Araştırma Merkezine ilişkin oldu.

Merkezin temel amaçları arasında rekabet hukuku ve regülasyon alanlarının hukuk ve ekonomi öğretisi doğrultusunda anlaşılması, yorumlanması ve uygulanmasına katkı sağlamak bulunuyor.

Bu doğrultuda rekabet hukuku ve politikası alanında konferanslar, seminerler, sertifika programları ve atölye çalışmaları düzenlenebilecek.

Merkezin faaliyetleri yalnızca akademik araştırmalarla sınırlı tutulmadı. Türkçe ve yabancı dillerde raporlar hazırlanması, bilimsel projeler yürütülmesi, eğitim programları oluşturulması ve dijital bilgilendirme materyalleri yayımlanması da yönetmelikte yer aldı.

Yurt içindeki ve yurt dışındaki kamu kurumları ile özel kuruluşlarla iş birliği yapılması, ulusal ve uluslararası projelerin geliştirilmesi ve bu projeler için destek veya fon sağlanması da merkezin faaliyetleri arasında sayıldı.

Üniversitenin öğretim elemanları ve öğrencilerinin rekabet hukuku alanındaki çalışmalara yönlendirilmesi de düzenlemenin önemli başlıklarından biri oldu.

ULUSLARARASI TİCARET VE TAHKİM HUKUKU DA KAPSAMDA Resmî Gazete'de yayımlanan dördüncü yönetmelik ise İstanbul Bilgi Üniversitesi Uluslararası Ticaret ve Tahkim Hukuku Uygulama ve Araştırma Merkezini ilgilendiriyor.

Merkezin amacı, uluslararası ticaret ve tahkim hukuku konularında ulusal ve uluslararası düzeyde bilimsel araştırma, uygulama, eğitim ve dokümantasyon çalışmaları gerçekleştirmek olarak belirlendi.

Merkezin, talep edilmesi halinde ilgili kamu kurum ve kuruluşları ile özel sektör kuruluşlarına yardımcı olması da öngörüldü.

Bu kapsamda uluslararası ticaret ve tahkim hukuku alanında araştırmalar yapılması, raporlar hazırlanması, projeler yürütülmesi ve bilimsel yayınlar oluşturulması mümkün olacak.

Ayrıca sertifikalı veya sertifikasız eğitim programları düzenlenebilecek. Üniversitede lisans ve yüksek lisans düzeyinde açılacak derslerin planlanmasına ve sunulmasına katkı sağlanabilecek.

Ulusal ve uluslararası konferans, sempozyum, çalıştay ve seminerlerin düzenlenmesi, kamuoyunu bilgilendirecek dijital materyallerin hazırlanması ve yurt içi ile yurt dışındaki kuruluşlarla ortak projeler geliştirilmesi de merkezin faaliyetleri arasında yer aldı.

MERKEZLERİN YÖNETİMİ NASIL OLACAK? Dört yönetmelikte de araştırma merkezlerinin yönetim yapısına ilişkin benzer hükümler bulunuyor.

Merkezlerin yönetim organları müdür ve yönetim kurulundan oluşacak. Müdür, ilgili alanda çalışmaları bulunan üniversite öğretim üyeleri arasından rektör tarafından üç yıllığına görevlendirilecek.

Müdürün önerisi üzerine bir müdür yardımcısı da rektör tarafından üç yıllık süreyle görevlendirilebilecek.

Yönetim kurulları ise müdürün başkanlığında, müdür yardımcısı ve rektör tarafından görevlendirilen üç öğretim üyesi olmak üzere toplam beş üyeden oluşacak.

Yönetim kurulları yılda en az iki kez toplanacak. Merkezlerin çalışma planları ve programları hazırlanacak, faaliyetler değerlendirilecek ve yıllık faaliyet raporları onaylanacak.

Merkezlerin akademik, teknik ve idari personel ihtiyacı ise 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 13'üncü maddesi uyarınca rektör tarafından görevlendirilen personelle karşılanacak.

ESKİ YÖNETMELİKLER YÜRÜRLÜKTEN KALDIRILDI Yeni düzenlemelerin dikkat çeken bir diğer yönü, dört merkezin daha önce yayımlanan yönetmeliklerinin yürürlükten kaldırılması oldu.

Fikrî Mülkiyet Hukuku Uygulama ve Araştırma Merkezi'nin 13 Haziran 2006 tarihli yönetmeliği, Kültür Politikaları ve Yönetimi Uygulama ve Araştırma Merkezi ile Rekabet Hukuku ve Politikası Uygulama ve Araştırma Merkezi'nin 24 Ağustos 2010 tarihli yönetmelikleri yürürlükten kaldırıldı.

Uluslararası Ticaret ve Tahkim Hukuku Uygulama ve Araştırma Merkezi'nin ise 28 Eylül 2015 tarihli yönetmeliği kaldırılarak yeni hükümler getirildi.

9 Kasım 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan dört yönetmelik, yayımlandıkları tarihte yürürlüğe girdi. Yönetmelik hükümlerinin yürütülmesinden İstanbul Bilgi Üniversitesi Rektörü sorumlu olacak.