Dün Araziler-Aflar Bugün İradeler

"Benim naciz vücudum bir gün elbet toprak olacaktır, fakat Türkiye Cumhuriyeti ilelebet payidar kalacaktır. Mustafa Kemal ATATÜRK"

Aramızdan ayrılışının 88 nci yılını saygı, sevgi, özlem ve minnet ile anıyor, fikirlerinin, ilkelerinin ve devrimlerinin sonsuza dek izinde olacağımızın sözünü bir kez daha veriyoruz.

Dün Araziler – Aflar, Bugün İradeler

Sevgili Okurlarım,

"Devletin dini adalettir" ilkesi, devletin meşruiyetinin ahlaki ve hukuki bir zemine dayanması gerektiğini anlatır.

Peki, kamu malının siyasi sadakat üretmek için kullanıldığı, seçmenin verdiği yetkinin seçimden sonra başka bir siyasi hesaba taşındığı yerde, bu ilkeden ne kadar söz edebiliriz?

Bir zamanlar kamu arazilerinin etrafına çitler çekiliyor, ardından bir gece içinde duvarlar yükseliyor, çatılar kuruluyor, mahalleler oluşuyordu. Kimi başını sokacak bir ev arıyor, kimi başkasına ait toprağı parsel parsel satarak servetine servet katıyordu.

Barınacak yer bulamayan yurttaşın çaresizliğiyle, kamu toprağını kazanç kapısına çevirme gayreti farklı anlamlar taşıyordu.

Asıl sorgulanması gereken ise;,bu sorumluluğu taşıyan siyasetcinin, siyasi mekanizmanın ne yaptığı, ne yapmaya çalıştığı idi.

Barınma sorununu çözmek başka.

Barınma güvencesini oy beklentisine bağlamak bambaşka bir konu idi.

Kamu yararını gözeten sosyal politika başka. Tapu vaadi, imar affı, vergi cezası vb af konuları başka idi.

Kurallara uyan, yıllarca kira ödeyen, vergisini yatıran, bir ev sahibi olabilmek için ömrünü tüketen, doğasına, çevresine duyarlı yurttaşın hakkı başka idi.

Dün sorulması gereken asıl soru buydu.

Soruldu da yanıt mı alınamadı?

Bugün aynı adalet sorusunu güncellenmiş olarak başka bir alanda soruyoruz:

Sandıkta verilen bir yetki, seçmene yeniden sorulmadan başka bir siyasi hesabın parçasına dönüştürülebilir mi?

Seçmen, başka bir partiye oy vermeyi bilmiyor muydu ki onun adına seçimden sonra yeniden tercih yapılıyor.

Seçim bitiyor. Bir süre sonra başka bir rozet takılıyor.

O rozeti takan kişinin tercihi değişiyor. Peki, kendisine oy veren yurttaşların tercihi de onunla birlikte değişmiş mi sayılıyor?

Bugün bu geçişlerden zarar gören siyasi parti, yarın aynı yöntemi kendi yararına kullandığında itirazımız ortadan kalkacak mı?

Böyle olacaksa savunduğumuz şey millet iradesi midir, kendi tarafımızın kazancı mıdır?

Burada sorulması gereken asıl soru açıktır: Kişinin siyasi tercihini değiştirme özgürlüğü, seçmenin kendisine verdiği yetkiyi de dilediği siyasi merkeze taşıma hakkını sınırsız biçimde içerir mi?

İnsan düşüncesini değiştirebilir. Partisinden ayrılabilir. Yönetimiyle anlaşamayabilir. Fakat seçilmiş bir kişinin, bu değişikliğin kendisine oy verenler açısından ne anlama geldiğini açıklama sorumluluğu vardır.

"Ben karar verdim, oldu" denilemez.

Çünkü ortada yalnızca kişinin siyasi geleceği bulunmuyor. Bir kentin yönetimi, bütçesi, hizmet öncelikleri ve seçmenine verilmiş sözler bulunuyor. Seçilmiş görevlerin kişisel siyasi hesaplarla taşınabilir görülmesi, toplumun siyasete duyduğu güveni de aşındırıyor.

Özellikle "Daha iyi hizmet getirebilmek için iktidar partisine geçtim" gerekçesi üzerinde durmalıyız.

Eğer bir belediyenin hizmet alabilmesi iktidar partisinden olmasına bağlanıyorsa, burada demokrasi adına çok ciddi bir sorun vardır.

Demokrasinin tanımında bu yazmamaktadır.

Peki, devletin kaynakları bir siyasi partinin kasasnı mı oluşturmaktadır?

Elbette ki "hayır"

Vergi alınırken yurttaştan, siyasi tercihi soruluyor mu ki hizmet götürülürken belediye başkanının rozeti ölçü olsun?

Yurttaşın hakkı olan hizmeti siyasi yakınlığın ödülüne dönüştüren anlayış, devleti ortak kurum olmaktan uzaklaştırır.

Bu anlayış yerleştikçe liyakatin yerini sadakat, hakkın yerini ayrıcalık alır. Bu durumda, "haklının değil güçlünün adaleti yaygınlaşır" Cumhuriyeti değil, kast sistemi ve vesayet makamının gücünü etkin kılar.

Dün "Tapunu biz veririz" denilerek bağlılık üretilmesiyle, bugün "Hizmeti ancak bizimle alırsın" düşüncesinin yerleştirilmesi arasında sorgulanması gereken bir zihniyet, illiyet bağı vardır.

Her iki durumda da yurttaşa hakkı, kendisine sunulan bir lütuf gibi gösterilir.

Barınma güvencesi minnete, kamu hizmeti sadakate bağlanır; seçilmiş görev siyasi pazarlığın konusu hâline gelebilir. Bu durumda geleceğimiz tehdit ve töhmet altında kalabilir.

Benim "siyasi hırsızlık" diye sorguladığım tam da budur.

Bu ifadeyi bir ceza hükmü olarak kullanmıyorum. Seçmenin verdiği yetkinin, seçimde onaylamadığı bir siyasi kazanca dönüştürülmesini eleştiriyorum. Her parti değişikliğinin ardında baskı, çıkar veya pazarlık bulunduğunu da peşinen söyleyemeyiz.

Ancak gerekçeleri açıklamak ve seçmene hesap vermek zorunluluğunu siyasi ahlakın gereği olarak görmeliyiz.

Sandıkta kazanılamayan siyasi gücün, seçimden sonra seçilmiş kişilerin katılımıyla büyütülmesi hukuken mümkün olabilir. Fakat bunun demokratik meşruiyeti, vicdanlardaki izi, toplumsal ahlaki dezenformasyonu ayrıca tartışılmalı ve bu durumun kalıcı olarak önüne geçilmelidir.

Aynı ölçü bütün partiler için geçerlidir. Bizim desteklediğimiz partiye geleni alkışlayıp karşı tarafa gideni mahkûm ediyorsak, savunduğumuz şey ilke değil, tarafımızın çıkarıdır.

Demokrasi ise taraftarlığımızın ötesinde adil ve vicdani bir tutarlılığın en güzel sunumudur.

Sevgili okurum, geldiğimiz nokta; Seçilmişlerin parti değiştirmesiyle ortaya çıkan temsil sorunu; seçmenin söz hakkını, kişinin siyasi özgürlüğünü ve yönetimde sürekliliği birlikte gözeten açık kurallarla tartışılmalıdır.

Görevi bırakıp yeni siyasi tercihle seçmenin karşısına çıkmak, bu tartışmanın en ahlaki seçeneklerinden biridir.

Çünkü belediye başkanlığı kişisel mülk değildir. Meclis üyeliği kişisel sermaye değildir. Seçmenin oyu, seçim gecesi teslim alınıp daha sonra istenilen yere götürülecek bir eşya da değildir.

Kamu arazisi iktidarın mülkü değildir; seçmenin iradesi de seçilmişin tapulu malı değildir.

Devletin dini adalettir diyorsak, ne kamunun malını ne milletin emanetini siyasi çıkarın sermayesine dönüştüremeyiz.

Millet iradesine saygı, yalnızca sandık kurulurken söylenecek bir söz değildir.

O sandıktan çıkan yetkiyi kullanırken ve halka hizmet ederken de gösterilmesi, üretilmesi ve adilce yerine getirilmesi gereken bir sorumluluktur.

Devletin "Adaleti", hukukun "Hakkı", siyasetin ise "Milletin Egemenliğin"i koruduğu yarınlara.

Vahdi SARIKAYA

vahdisarikaya@hotmail.