Son Osmanlı Hafızası İbn-ül Emin Mahmut Kemal Konya'da Anıldı

Konya Aydınlar Ocağı tarafından Konevi Derneği salonunda gerçekleştirilen Selçuklu Salı Sohbetleri'nin bu haftaki konuğu, hattat, şair, tarihçi ve bürokrat kimlikleriyle tanınan İbn-ül Emin Mahmut Kemal İnal oldu. Prof. Dr.

Kemal Kahramanoğlu'nun konuşmacı olarak katıldığı etkinlikte, İnal'ın Osmanlı'nın son döneminden Cumhuriyet'e uzanan entelektüel serüveni ve kaleme aldığı eserler kapsamlı bir şekilde ele alındı. Açılış konuşmasını yapan Aydınlar Ocağı Başkanı Dr.

Mustafa Güçlü, İnal'ın tavizsiz kişiliğine vurgu yaptı. Güçlü, Cumhurbaşkanı Celal Bayar'ın kendisini köşke davet etmesi üzerine İnal'ın, devlet erkanının nezaket kurallarını gözetmediğini belirterek gösterdiği tepkiyi paylaştı.

İnal'ın, dönemin bürokratlarına yönelik eleştirel duruşu ve sözünü sakınmayan karakteri, katılımcılara aktarılan önemli anekdotlar arasında yer aldı. Prof. Dr. Kemal Kahramanoğlu, İnal'ın on bin sayfayı bulan devasa külliyatının Tanzimat sonrası Türk tefekkür hayatını anlamak için bir hazine niteliğinde olduğunu ifade etti.

1871 yılında dünyaya gelen ve 16 sadrazamın görev süresine bizzat tanıklık eden İnal'ın, toplamda 37 sadrazamın biyografisini kaleme alarak tarihe not düştüğünü belirtti. Kahramanoğlu, İnal'ın babası Yusuf Kamil Paşa'nın konağını bir akademiye dönüştürerek 70 yıl boyunca edebiyat ve sanat sohbetlerine ev sahipliği yaptığını, bu konağın Cemil Meriç tarafından Topkapı Sarayı'ndan daha zengin bir kütüphaneye sahip olduğu şeklinde nitelendirildiğini hatırlattı.

İnal'ın bürokrasi içindeki konumu sayesinde devletin gizli arşivlerine, rüşvet mekanizmalarına ve siyasi kulislere hakim olduğunu belirten Kahramanoğlu, Yıldız Sarayı arşivlerinin tasnifinde üstlendiği role dikkat çekti. Ancak bu kadar birikimli bir ismin, özellikle Cumhuriyet döneminde hak ettiği ilgiyi görmediğini ve geçim sıkıntısı yaşadığını vurguladı.

Hatta İnal'ın, Londra ve Kopenhag'daki uluslararası kongrelere devlet desteği bulamadığı için katılamadığı ve Türk Tarih Kurumu'na dahil edilmediği bilgisi paylaşıldı. Konuşmada, İnal'ın 1918 İstanbul işgali sırasında yaşadığı mağduriyetlere de değinildi.

Fransızların el koyduğu konağındaki tarihi vesikaların, işgal kuvvetleri tarafından uygunsuz şekilde kullanıldığını acı bir anı olarak aktaran Kahramanoğlu, Ahmet Haşim'in İnal'ı Son Osmanlı Hafızası olarak tanımladığını belirtti. Ayrıca, Batılı araştırmacı Carter V.

Findley'in akademik çalışmalarında İnal'ın eserlerinden yararlandığı ve onun biyografik çalışmalarının akademik değerini teslim ettiği ifade edildi. Etkinlik, İnal'ın unutulmaya yüz tutmuş kültürel değerleri koruma çabasının önemine vurgu yapılarak sona erdi.

Prof. Dr. Kahramanoğlu, İnal'ın sadece biyografi yazarı değil, İslam medeniyetinin ahlak nizamını savunan bir düşünür olduğunu belirterek, dağınık haldeki makalelerinin toplanması gerektiğini dile getirdi. Program sonunda Dr. Mustafa Güçlü, Prof. Dr. Kemal Kahramanoğlu'na günün anısına bir kitap takdim etti.