Arakanlı Müslümanlara yönelik soykırım davasında UAD 19 Kasım'da karar verecek

Birleşmiş Milletlerin (BM) yargı organı Uluslararası Adalet Divanı (UAD), Gambiya'nın, Arakanlı Müslümanlara yönelik soykırım iddiasıyla Myanmar aleyhine açtığı davada kararını 19 Kasım Perşembe günü açıklayacağını duyurdu. UAD'den yapılan yazılı açıklamaya göre, Myanmar'ın Soykırım Suçunun Önlenmesi ve Cezalandırılması Sözleşmesi'ni ihlal ettiği gerekçesiyle 11 Kasım 2019'da Divan'a başvuran Gambiya'nın açtığı davada esasa ilişkin nihai karar, Lahey'deki Barış Sarayı'nda yerel saatle 10.00'da yapılacak oturumda Divan Başkanı Yuji Iwasawa tarafından okunacak.

Gambiya, başvurusunda Divan'dan Myanmar'ın sözleşmeden doğan yükümlülüklerini ihlal ettiğine, devam eden uluslararası hukuka aykırı eylemlere derhal son vermesine, soykırıma uğrayan Arakanlı Müslümanlar için tazminat ödemesine ve ihlallerin tekrarlanmayacağına dair güvence vermesine hükmetmesini talep etmişti. Davanın seyriGambiya, 11 Kasım 2019'da, Arakanlı Müslümanlara soykırım işlediği gerekçesiyle Myanmar aleyhine UAD'ye başvurmuş, Divan'da Gambiya'nın ihtiyati tedbir talebi üzerine 23 Ocak 2020'de Myanmar'a yönelik bazı geçici tedbirlere hükmetmişti.

Myanmar'ın Divan'ın yargı yetkisine ve başvurunun kabul edilebilirliğine itiraz etmesinin ardından UAD, 22 Temmuz 2022'de verdiği kararla davaya bakma yetkisi bulunduğunu ve başvurunun kabul edilebilir olduğunu bildirmişti. Davaya Soykırım Sözleşmesi'nin yorumuna ilişkin Kanada, Danimarka, Fransa, Almanya, Hollanda ve İngiltere ortak bir beyanla Maldivler, Slovenya, Kongo Demokratik Cumhuriyeti, Belçika ve İrlanda ise ayrı ayrı müdahil olmuştu.

Arakanlı Müslümanlara etnik temizlikArakan'da 2012'de Budistler ile Müslümanlar arasında çatışmalar çıkmış, olaylarda çoğu Müslüman binlerce kişi katledilmiş, yüzlerce ev ve iş yeri ateşe verilmişti. Arakan'daki sınır karakollarına 25 Ağustos 2017'de düzenlenen eş zamanlı saldırıları gerekçe gösteren Myanmar ordusu ve Budist milliyetçiler, kitlesel şiddet eylemleri başlatmıştı.

BM'ye göre, Ağustos 2017'den sonra Arakan'daki baskı ve zulümden kaçıp Bangladeş'e sığınanların sayısı 900 bine ulaştı. Uluslararası insan hakları kuruluşları, yayımladıkları uydu görüntüleriyle yüzlerce köyün yok edildiğini kanıtladı.

Birleşmiş Milletler ve uluslararası insan hakları örgütleri, Arakanlı Müslümanlara yönelik şiddeti "etnik temizlik" ya da "soykırım" olarak adlandırıyor.