Dolandırıcılığın yeni kılıfı: Yaş doğrulama

Kapatılmaması için yaş doğrulaması yapın.”

Mesaj sahte. Ama içindeki her kelime gerçek.

15 yaşını doldurmamış çocukların sosyal medya platformlarında hesap açmasını engelleyen düzenleme 1 Kasım'da yürürlüğe girdi. Yeni hesaplarda yaş doğrulaması zorunlu hale gelirken mevcut hesaplar için 31 Mart 2027'ye kadar geçiş süresi tanındı.

Dezenformasyonla Mücadele Merkezi (DMM) ise uygulama başlamadan önce dolandırıcılık girişimlerine karşı uyarıda bulundu. Dolandırıcılar, hesapların kapatılacağı endişesini kullanarak sahte bağlantılar üzerinden kişisel ve finansal bilgileri ele geçirmeye çalışıyor.

Yani tuzak, düzenleme daha başlamadan kuruldu.

Gerçek süreç belli. Yaş doğrulaması, e-Devlet Kapısı üzerinden oluşturulan bir "yaş doğrulama belirteci" ile gerçekleştiriliyor. Bu işlem için ücret, banka veya kredi kartı bilgisi ya da e-Devlet şifresi istenmiyor.

Dolandırıcıların bu kez yeni bir hikâye uydurmasına bile gerek yok. Hikâyenin malzemesi zaten hazır. Hesapların kapanma ihtimali gerçek, tarih gerçek, kullanılan kavramlar gerçek. Sahte mesajın inandırıcılığı da tam olarak buradan geliyor.

Dolandırıcılar gerçeğin kendisini değil, gerçek düzenlemenin yarattığı endişeyi kullanıyor.

Yaş doğrulama tekil bir örnek değil. DMM'nin son aylardaki uyarıları neredeyse bir takvim gibi okunuyor.

TOKİ'nin Yüzyılın Konut Projesi'nde kura süreci sahte siteler ve yanıltıcı mesajlarla istismar edildi. NATO Zirvesi öncesinde "Hesabınız askıya alınacak", "24 saat içinde güvenlik doğrulaması yapın" gibi panik yaratan mesajlarla kullanıcılar hedef alındı.

Bayram öncesinde ise kamu kurumlarından ya da tanıdıklardan geliyormuş gibi görünen, yapay zekâ destekli içeriklerle dolandırıcılık girişimlerine karşı uyarılar yapıldı.

Konut başvurusu, uluslararası zirve, bayram, yeni düzenleme... İnsanların ilgilendiği, işlem yaptığı veya endişelendiği her gelişme yeni bir dolandırıcılık yöntemine zemin hazırlayabiliyor. Dolandırıcılar yalnızca teknolojiyi değil, toplumsal gündemi de yakından izliyor.

Üstünde durulması gereken konu, dolandırıcılık yöntemlerinin ne kadar geliştiği değil, bu yöntemlerin karşılık bulabildiği dijital alışkanlıklar.

HES kodundan SMS onaylarına, e-Devlet işlemlerinden tek kullanımlık şifrelere kadar son yıllarda bir alışkanlık kazandık. Bir yere girmek, bir işlemi tamamlamak veya kimliğimizi doğrulamak için önümüze çıkan kodu kullanmak. Dijital bir talimatı yerine getirmek artık gündelik hayatın reflekslerinden biri.

Bir toplum sürekli doğrulama yapmaya alıştırıldığında, doğrulama talebinin kendisi de sıradanlaşır. İnsanlar her seferinde "Bu bilgi neden isteniyor?" veya "Bu bağlantı gerçekten güvenli mi?" diye düşünmeyebilir. Sahte bir mesajın inandırıcı olması için gerçek bir kurumun adını, gerçek bir tarihi ve gerçek bir kaygıyı kullanması yeterli hale gelir.

Üstelik aynı anda iki farklı talimatla karşı karşıyayız. Bir yanda "Hemen doğrula", diğer yanda "Kimseye güvenme". Hangisinin gerçek olduğunu anlamak ise her seferinde kullanıcının kendi sorumluluğunda.

Bu risk herkesi aynı ölçüde etkilemiyor. Çocuğunun hesabıyla ilgili işlem yapmak isteyen ebeveynler, dijital işlemlere hâkim olmayan yaşlılar ve internete yalnızca telefonlarından erişebilenler daha fazla zorlanabiliyor.

Mevcut hesaplar için tanınan 31 Mart 2027 tarihine kadarki geçiş süresi de yaş doğrulama konusunu önümüzdeki aylarda gündemde tutacak. Dolayısıyla bu düzenlemenin dolandırıcılık girişimlerinde kullanılma ihtimali de devam edecek.

Resmi mesajla sahte mesaj arasındaki çizgi her gün biraz daha inceliyor. Bu tabloda sorun yalnızca insanların dikkatsizliği değil. Güven, dijital dünyada giderek bir doğrulama prosedürüne dönüşüyor. Bir prosedürü taklit etmek ise bir duyguyu kandırmaktan çok daha kolay.