Türk fotoğrafçı Ali Aslan, Dalyan Deltası'ndaki hassas dengeyi görüntüledi

Orman yangınlarının kavurduğu ormanlardan yosunlarla boğulan göllere kadar, insanlar doğa üzerinde giderek silinmesi güç izler bırakıyor. Fosil yakıtların yakılması sonucu ortaya çıkan karbon emisyonları, küresel ısınmayı 1,5°C sınırına ve ötesine doğru itiyor, bu da giderek ağırlaşan aşırı hava olaylarına yol açıyor.

Kitlesel tüketim, kıyıları atıklarla kaplıyor ve su yollarını kimyasallarla kirletiyor. Avrupa, dünyanın en hızlı ısınan kıtası ve Avrupa Çevre Ajansı'nın (EEA) çevrenin durumuna ilişkin son raporu, koruma altındaki habitatların yüzde 80'inden fazlasının kötü ya da çok kötü durumda olduğunu ortaya koydu.

BM İklim Değişikliği Konferansı COP31 zirvesi tam hızla devam ederken, dünya liderleri iklim eylemini yeniden rayına oturtmak için bir araya geliyor. 31 Ekim'de yeni bir yol haritasıyla sona eren ancak bir BM raporunun dünyanın 2030 doğa hedeflerinde geride kaldığını gösterdiği COP17 biyolojik çeşitlilik görüşmelerinin hemen ardından, doğa ile iklim arasındaki kesişim noktası yeniden gündemin odağına yerleşti.

Bu ilişki, Avrupalıların bu yıl Avrupa Çevre Ajansı'nın'Resilient by Nature' (Doğa Sayesinde Dirençli) fotoğraf yarışması aracılığıyla keşfetmeye davet edildiği bir ilişkiydi.35 ülkeden fotoğrafçılar, doğayı uyum, bozulma ya da yenilenme hallerinde yakalamaya çalıştı. Yaklaşık 2 bin 800 başvuru arasından dış jüri, her kategoride bir kazanan seçti ve ayrıca bir gençlik ödülü verdi.

Fotoğraflar ayrıca çevrimiçi oylamaya açılarak halkın seçimi ödülü için yarıştırıldı. Uyum: İnsanlar ve doğa Türkiye'nin kadim deltasında denge kuruyorTürkiye'nin Dalyan Deltası, onlarca yıldır turizm yatırımlarına karşı direndi; sıkı çevre koruma önlemleri, lüks tatil köylerini ve diğer insan faaliyetlerini engellemeye yardımcı oldu.1980'lerde Özel Çevre Koruma Bölgesi ilan edilen bu ekolojik açıdan hayati sulak alan ekosistemi, 150'den fazla kuş türüne ve nadir, endemik Anadolu sığla ormanlarına ev sahipliği yapıyor.

Hassas iribaş deniz kaplumbağaları, yavrularını korumak için sezon boyunca geceleri kapatılan ve evcil hayvanların yasak olduğu İztuzu Plajı'nda yuva yapıyor. Yine de insanlar bölgede yüzyıllardır iz bırakıyor; deltadaki labirent kanalların kayalık yamaçlarına Likya kaya mezarları oyulmuş durumda, antik liman kenti Kaunos'un kalıntıları ise bölgenin deniz ticareti dönemine işaret ediyor.

Bugün ekoturizm, yerel balıkçılık ve yaban hayatı koruma faaliyetleri deltaya daha yavaş bir tempo kazandırıyor; bu hassas dengeyi ise ödüllü fotoğrafçı Ali Aslan yukarıdan görüntüledi. Bozulma: Bir su tavuğu, çöp kaplı bir drenaj borusunda ilerliyorİnsanlar koruma görevlerini ihmal ettiğinde neler olabileceğini hatırlatan İspanyol fotoğrafçı Julián Fernandez Quilez, uzaktan tetiklenen geniş açılı bir düzenek kurarak bunu bir drenaj borusunun içine yerleştirdi.

Quilez, gizemli bir sulak alan kuşu olan su tavuğunu, bulanık ve çöplerle dolu boruda yürürken yakaladı; kuş, uzun kırmızı gagasıyla tek kullanımlık tıbbi yüz maskesini, şişe kapaklarını ve ezilmiş bir içecek kutusunu yokluyor. Arka planda, drenajın ağzından suyla kaplı bir habitat görülebiliyor; bu da insanların doğal ekosistemlere müdahalesinin sonuçlarını gözler önüne seriyor.

Yenilenme: Kavrulmuş bir manzaradan fışkıran yeşil filizAşırı sıcaklar ve uzun süren kuraklık, 2026'yı orman yangınları açısından kayıtlara geçen en kötü yıllardan biri haline getirdi. Avrupa Komisyonu'na göre ağustos ayına kadar neredeyse 700 bin hektar alan yandı, bu da 20 yıllık tarihsel ortalamanın neredeyse iki katı.

Etkileri geniş bir alana yayılıyor: yok olan ekosistemler ve tarım arazileri, bozulan toprak, gezegeni ısıtan emisyonlar, sınır tanımayan ve sağlığı tehdit eden hava ve su kirliliği. Bu manzaraların birçoğunun iyileşmesi onlarca yıl alacak, bazıları ise geri dönülmez biçimde değişecek.

Sofya merkezli fotoğrafçı Elitsa Mihaylova, yine de doğanın olağanüstü iyileşme kapasitesini hatırlatıyor. Mihaylova'nın küllerden yükselen yeşil bir sürgünü gösteren fotoğrafının açıklamasında, görüntünün'kırılgan, neredeyse imkansız, ama sessiz bir güçle dolu' olduğu ifade ediliyor.

Gençlik Ödülü: Dışkı araştırması ve fotokapanlar, nadir bir kareyi mümkün kıldı18 yaşındaki yaban hayatı fotoğrafçısı Denat Lahi, haftalar boyunca İsveç'in Lund kentindeki memeli türleri için bölgeleri haritalandırıyor, dışkılarını fotoğraflıyor ve yerel yaban hayatı veritabanlarını karşılaştırıyor. Lahi, bu bilgileri memelilerde insan benzeri duyguları yakalayabileceği en iyi yerleri belirlemek için kullandığını, fotoğraf haber sitesi PetaPixel (kaynak İngilizce)'e anlattı.

Bu adanmışlığı karşılığını buldu; İsveç'te ürkek kaya sansarlarını takip ettiği serisinden bir kare, EEA tarafından Gençlik Ödülü'ne layık görüldü. Gece kurulan fotokapanlar ve hareket algılayıcılar kullanan Lahi, sanayi malzemeleriyle dolu harap bir ahırı keşfe çıkan meraklı hayvanı görüntüledi; bu kare, utangaç hayvanların insan ortamlarına yaptığı gece baskınlarına nadir bir bakış sunuyor.

Halkın Seçimi Ödülü: Eriyen kar, İzlanda yaylalarında bir'yaşam ağacı' çiziyorEriyen kar, İzlanda Yaylaları'nda ince çizgiler oluşturuyor, parıldayan yeşil yosunlar kökler ve dallar gibi yayılıyor. Yerden neredeyse fark edilmeyen bu olgunun ölçeği ve doğal simetrisi, hava fotoğrafçısı Radoslav Sviretsov tarafından etkileyici biçimde yakalanıyor.

Bu kuzey vahşi doğasında kar, mayıs ile haziran arasında doğal olarak çekiliyor. Ancak iklim değişikliğinin tetiklediği daha sıcak ilkbahar sıcaklıkları, karın her yıl daha erken yok olmasına yol açıyor. Ilıman geçen kışlar ise kar örtüsünün yeniden oluşmasını zorlaştırıyor ve su döngülerini bozuyor.

Avrupa vatandaşlarının ve EEA üyesi ülkelerde yaşayan 18 yaş üstü herkesin katılımına açık olan EEA fotoğraf yarışması (kaynak İngilizce)na başvuru ücretsiz. Yarışmanın amacı, Avrupa doğasının güzelliğini, karşı karşıya olduğu çevresel zorlukları ve elimizin altındaki çözümleri görünür kılmak.