Sayıştay’ın belediyeler raporu açıklandı: Üç büyükşehirde çok sayıda usulsüz işlem

Sayıştay’ın belediyelere yönelik 2025 yılı raporları yayınlandı. İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB)’ne ilişkin raporda, idare tarafından ihale edilen “Dudullu-Bostancı Metro Hattı İnşaatı İşi”nde 4735 Sayılı Kanun’a aykırı olarak sözleşmenin değiştirilemez bir maddesinin değiştirildiği, “Ataköy-İkitelli Metro Hattı İnşaatı İşi”nde de sözleşme hükmüne aykırı hareket edildiği belirtildi.

İBB’ye yönelik başka bir bulguda ise idare tarafından ihale edilen metro projelerinin gerçekleştirilmesi için yapılan bazı yurt dışı borçlanmaların amacı dışında kullanıldığı kaydedilerek şu ifadelere yer verildi:“Yapılan incelemede, idarenin Meclis Kararları, Hazine ve Maliye Bakanlığı izinleri ve imzalanan sözleşmelere aykırı olarak, bazı metro projelerinde yurt dışı finansal kuruluşlardan kredi ve tahvil yoluyla sağlanan finansmanları o projede kullanmadığı, söz konusu finansmanları çeşitli harcamaları için kullandığı tespit edilmiştir. Örneğin; ‘Ümraniye-Ataşehir-Göztepe İnşaat ve Elektromekanik Sistemler Temin, Montaj ve İşletmeye Alma İşi’nde Belediye’nin imzalamış olduğu kredi sözleşmesinde ‘finansman planında belirtilen finansmanın yalnızca proje için kullanılacağı’ ifadesi yer almasına rağmen, finansmanın bir kısmının süreç içinde Belediye’nin başka harcamaları için kullanıldığı ve bunun sonucunda yüklenicinin hakediş ödemesi alamamasından dolayı projenin yavaşladığı ve bazı imalatların yapımının tamamen durduğu görülmüştür.”‘ARAÇLAR İZİNSİZ İL DIŞINA ÇIKTI’İBB raporunda ayrıca idareye ait olan veya muhtelif ihalelerde kiralanan bazı araçların herhangi bir görev emri olmaksızın bazı personel tarafından il dışında kullanıldığı belirtilerek şöyle denildi:“Yapılan incelemede, Posta ve Telgraf Teşkilatı Genel Müdürlüğü (PTT)’nden İdarenin Araç Yönetim Sistemi (AYS)’nde bulunan binek araçların 2025 yılı içerisinde Hızlı Geçiş Sistemi (HGS) üzerinden yapmış oldukları geçişleri incelemek adına ilgili plakaların HGS giriş ve çıkış kayıtları istenmiştir.

PTT tarafından iletilen veriler üzerinden söz konusu plakalardan il dışında HGS’den giriş ve çıkışları bulunan araçların görev emri bulunup bulunmadığı hususu idareden talep edilmiştir. Söz konusu talep üzerine İdare tarafından verilen cevapta araçların yapmış olduğu giriş ve çıkışlardan bazı araçlara ait görev emri yazısının bulunduğu ancak gerek Destek Hizmetleri Müdürlüğü tarafından gerekse de diğer müdürlükler tarafından muhtelif ihalelerde kiralanan bazı araçlara ait herhangi bir görev emri bulunmadığı anlaşılmıştır.

İdare tarafından verilen cevapta bazı geçişlere ilişkin olarak ilgili tarihlerde araçların fiilen il dışına çıkmadığı bilgisinin paylaşıldığı, bu durumda ise hatalı şekilde HGS geçiş ücreti ödenmesi durumunun ortaya çıktığı değerlendirilmektedir. Bu bağlamda, İdareye ait olan veya muhtelif ihalelerde İdare tarafından kiralanan bazı araçların herhangi bir görev emri olmaksızın bazı personel tarafından il dışında kullanıldığı tespit edilmiştir.”ABB İLE İLGİLİ TESPİTLERAnkara Büyükşehir Belediyesi (ABB)’ne yönelik raporda da ABB tarafından mevzuat ile tanımlanmış “satış alanı” şartını taşımayan bazı binaların alışveriş merkezi olarak nitelendirildiği ve bu binalar için üst kuruluş görüşü de alınmaksızın yapı ruhsatı düzenlendiği ifade edildi.

Raporda söz konusu bulgu şöyle anlatıldı:“Ankara Büyükşehir Belediyesi İmar ve Şehircilik Dairesi Başkanlığı tarafından verilen alışveriş merkezi yapı ruhsatlarının denetimi sırasında, üst meslek kuruluşlarından görüş alınmadığı ve bazı binaların 5 bin metrekare ‘satış alanı’ şartını taşımamasına rağmen hatalı bir biçimde üretim alanları veya ortak alanların da satış alanı hesabına dâhil edilmesi sureti ile yapı ruhsatlarının alışveriş merkezi kapsamında düzenlendiği tespit edilmiştir.”ABB raporunda ayrıca, ABB Encümen Toplantılarına ilişkin belgelerin incelenmesi sonucunda, Encümen’in bazı toplantılarına üye olarak Belediye Başkanı’nın birim amirleri arasından seçtiği kişiler dışındaki kişilerin katıldığı ve toplantıların bu suretle gerçekleştirildiği bildirildi. DERNEKLERE ÜCRETSİZ TAHSİSİzmir Büyükşehir Belediyesi (İzBB)’ne yönelik raporda da idareye ait kültür merkezinin bazı derneklere ücretsiz olarak tahsis edildiği belirtilerek şu ifadelere yer verildi:“Belirtilen mevzuat hükümleri çerçevesinde kültür merkezi, düğün salonu gibi yerlerden istifade edenlerden belediye meclisince düzenlenen tarifeye göre ücret alınması gerekmekte olup dernek veya vakıflardan herhangi bir ücret alınmaması, kamu kaynağının mevzuata aykırı olarak kullandırılması anlamına gelmektedir.

Söz konusu husus hem 4736 Sayılı Kanun’a hem 5018 Sayılı Kanun’a hem de 5393 Sayılı Kanun’a aykırıdır.”İMAR MEVZUATININ GEREĞİ YAPILMADIİzmir Büyükşehir Belediyesine yönelik raporda ayrıca şu tespitler yer aldı:“Doğal sit alanlarında imara aykırı olarak yapılan yapılarla ilgili gerekli sürecin Büyükşehir Belediyesi tarafından işletilmediği görülmüştür. Yapılan incelemelerde doğal sit alanlarına ilişkin gerek belediye mevzuatı gerek imar mevzuatı gereğince yapılması gereken işlemlerin İdare tarafından yerine getirilmediği görülmüştür.

Kamu İdaresi tarafından 2863 Sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu, 5216 Sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ve 3194 Sayılı İmar Kanunu ve bulgudaki öneriler çerçevesinde, doğal sit alanlarında imara aykırı yapıların tespiti ve takibine ilişkin gerekli tedbirleri almaya devam edeceği ifade edilmiştir.”