Okullarda Otorite Kaybı ve Akran Zorbalığı: Kapsamlı Araştırma

Eğitim-Bir-Sen, Türkiye genelinde 8 bin katılımcıyla yürüttüğü “Güvenli Okul ve Akran Zorbalığı” araştırmasının sonuçlarını Memur-Sen Genel Merkezi’nde kamuoyuyla paylaştı. 81 ilden 3 bin 198 öğretmen, 75 ilden 2 bin 280 veli ve 61 ilden 2 bin 315 öğrencinin dahil olduğu çalışma, eğitim kurumlarındaki güvenlik algısını ve zorbalık pratiklerini detaylı bir şekilde analiz etti.

Araştırma, okul güvenliği algısının 5 üzerinden öğretmenlerde 3,48, velilerde 3,38 ve öğrencilerde 3,24 olarak puanlandığını ortaya koydu. Eğitim-Bir-Sen Genel Sekreteri Talat Yavuz, öğrencilerin güvenlik algısının yetişkinlere göre daha düşük olmasının kritik bir uyarı niteliği taşıdığını belirtti.

Araştırmanın en dikkat çekici verilerinden biri, öğretmenlerin yüzde 90,7’sinin mesleğe başladıkları ilk yıllara kıyasla mesleki otoritenin zayıfladığını düşünmeleri oldu. Buna karşılık, velilerin yüzde 86’sı ve öğrencilerin yüzde 71,8’i, sınıfta disiplinli bir öğretmen tutumunun gerekli olduğu konusunda hemfikir görünüyor.

Akran zorbalığı verileri ise okul içindeki sosyal dinamiklerin ne kadar zorlayıcı olabileceğini kanıtladı. Öğrencilerin yüzde 63,4’ü bir arkadaşının zorbalığa uğradığına şahit olduğunu belirtirken, bu durumdan orta düzeyde veya daha fazla etkilenenlerin oranı oldukça yüksek çıktı.

Fiziksel saldırıların yanı sıra hakaret, alay, dedikodu ve sosyal dışlama gibi yöntemlerin yaygınlığı, öğrencilerin yüzde 10,2’sinin neredeyse her gün bu tür olumsuz davranışlara maruz kaldığını gösterdi. Dijitalleşen dünyada siber zorbalık da önemli bir risk faktörü olarak öne çıktı.

Öğrencilerin yaklaşık yüzde 70’inin akıllı telefon sahibi olduğu, günlük ekran süresi 4 saati aşan çocuklarda çevrim içi hedef alınma oranının yüzde 14,9’a yükseldiği tespit edildi. Velilerin yüzde 88’inin ise çocuklarının siber zorbalığa maruz kalıp kalmadığından haberdar olmaması, dijital güvenlik konusunda ciddi bir farkındalık eksikliğine işaret ediyor.

Eğitim-Bir-Sen, bu tabloyu iyileştirmek adına 12 temel politika önerisi geliştirdi. Bu öneriler arasında ulusal çapta ortak güvenli okul standartlarının belirlenmesi, disiplin mekanizmalarının güncellenmesi ve okullarda sosyal hizmet sisteminin hayata geçirilmesi bulunuyor.

Ayrıca rehberlik kapasitesinin artırılması ve aile-okul iş birliğinin güçlendirilmesi, zorbalığı önleyici stratejilerin merkezine yerleştirildi. Araştırmanın nihai hedefi, yalnızca zorbalığa karşı cezai yaptırımları artırmak değil, mağdur öğrenciyi koruyan ve zorbalığın kök nedenlerini ortadan kaldıran güvenli bir iklim oluşturmak olarak tanımlandı.

Sendika, bu verilerin ışığında okul güvenliğinin sadece fiziksel değil, aynı zamanda dijital ve psikososyal bir bütünlük içinde ele alınması gerektiğini vurguladı.