30 yıllık gazete baskılara teslim oldu:'Bizi öldürdüler

GAZETE PENCERE - Rusya’da son 30 yıldır bağımsız gazeteciliğin en önemli temsilcilerinden biri olan Novaya Gazeta, artan resmi baskılar nedeniyle kapanıyor. Gazetenin internet sitesinde yayımlanan açıklamada, “Gazete artık yok.

Rus makamları ve Rus güvenlik servisleri gazeteyi faaliyetlerini durdurmaya zorladı” ifadeleri kullanıldı. TAHLİYE KARARI VE BAĞIŞ SİSTEMİ ENGELLENDİNovaya Gazeta’ya tahliye kararı gönderildi. Aynı dönemde, gazetenin okuyucularından bağış almasını sağlayan sistemin de devre dışı bırakıldığı belirtildi.

Bu durumun gazetenin yayınlarını finanse etmesinin önünü kapattığı ifade edildi. Novaya Gazeta, son yıllarda özellikle yolsuzluk, insan hakları ihlalleri, yetkililer ve bürokratların görevlerini kötüye kullanması gibi Rusya’da gazeteciler açısından riskli kabul edilen konulardaki araştırmacı haberciliğiyle tanındı.

ALTI GAZETECİ HAYATINI KAYBETTİGazete, geçen zaman içinde kendisiyle bağlantılı altı gazetecinin “mesleki ve yurttaşlık görevlerini yerine getirirken” öldürüldüğünü açıkladı. Bu gazeteciler arasında, Çeçenistan’daki savaşlar da dahil olmak üzere çeşitli konularda haberler yapan Anna Politkovskaya da bulunuyor.

Politkovskaya, 20 yıl önce bu ay apartmanının merdiven boşluğunda silahla vurularak öldürülmüştü. Novaya Gazeta, kapanış açıklamasında Rus makamlarına yönelik sert eleştirilerde bulundu. Gazete, yaşananları “koordine edilmiş bir eylem” olarak nitelendirirken, “baskıcı devlet aygıtını” sorumlu tuttu.

Açıklamada, Rusya’da insan hakları ve özgürlüklerin ortadan kaldırıldığı, bunların savunulmasının ise suçla eşdeğer hale getirildiği savunuldu. Gazete ayrıca, “Mahkemeler hukukla birlikte yok edildi. Kişisel kanaatlere sahip olmak artık devlet ihaneti” ifadelerini kullandı.

UKRAYNA SAVAŞININ ARDINDAN BASKI ARTTIRusya’nın Şubat 2022’de Ukrayna’ya yönelik geniş çaplı işgalinin başlamasından bu yana bağımsız gazetecilik ve bağımsız Rus gazeteciler üzerindeki baskının arttığı belirtildi. Kremlin’in “özel askeri operasyon” olarak nitelendirdiği savaşın başlamasının ardından Rusya’da muhalefeti cezalandırmayı ve savaşa yönelik eleştiriler ile iktidara dönük eleştirileri susturmayı amaçlayan yeni yasalar çıkarıldı.

Novaya Gazeta ve çalışanları da bu süreçte çok sayıda sorunla karşı karşıya kaldı. Yetkililer daha önce gazetenin lisansını iptal etmiş ve internet sitesine erişimi engellemişti. Gazetenin bazı gazetecileri ve katkı sunan isimleri de Rus makamlarının eleştirmenleri cezalandırmak için sıklıkla kullandığı “yabancı ajan” statüsüne alınmıştı.

GAZETEYE POLİS BASKINIBu yılın başlarında gazetenin yazı işleri ofisinde polis araması gerçekleştirildi. Deneyimli araştırmacı gazeteci Oleg Roldugin, “bilgisayarlı bilgilere hukuka aykırı erişim” suçlamasıyla gözaltına alındı ve hakkında dava açıldı.

Soruşturma kapsamında gazetenin genel yayın yönetmeni Sergey Sokolov da kısa süre önce polis tarafından sorgulanmak üzere götürüldü ve evinde arama yapıldı. Artan baskılara rağmen Novaya Gazeta, daha sınırlı bir biçimde de olsa yayın faaliyetlerini sürdürmeyi başarmıştı.

Sadık okuyucular, gazetenin internet sitesine erişim engelini aşmak ve içeriklere ulaşmak için sanal özel ağlardan (VPN) yararlanıyordu. Ancak gazetenin lisansının iptal edilmesi ve getirilen diğer kısıtlamalar önemli bir darbe oldu.

NOBEL BARIŞ ÖDÜLÜ DE BASKIYI DURDURAMADINovaya Gazeta’nın 1990’larda kurucuları arasında yer alan ve uzun yıllar gazetenin genel yayın yönetmenliğini yapan gazeteci Dmitry Muratov, 2021 yılında Nobel Barış Ödülü’ne layık görüldü. Muratov, “ifade özgürlüğünü koruma çabaları” nedeniyle ödüllendirildi.

Nobel Komitesi, ifade özgürlüğünü demokrasi ve kalıcı barış için ön koşul olarak değerlendirdi. Ancak ödül, Rus makamlarının Muratov’u 2023 yılında “yabancı ajan” ilan etmesini engellemedi. NOVAYA GAZETA’DA BİR DÖNEM SONA ERİYORNovaya Gazeta’nın ofisinde çalışanların eşyalarını toplamaya başladığı bildirildi.

Gazetenin kapanması, Rusya’daki bağımsız basın açısından bir dönemin sonu olarak değerlendiriliyor. Giderek daha otoriter hale gelen Rusya’da Novaya Gazeta’nın kapanışı, ülkedeki bağımsız gazetecilik üzerindeki baskının geldiği noktayı gösteren gelişmelerden biri olarak öne çıkıyor.