Başlık: S.O.S. İstanbul'un 2026 Konusu "Harem Otogarının Geleceği

Bu yıl İstanbul Planlama Ajansı- İPA desteğiyle “Harem Otogarının Geleceği” başlığıyla düzenlenen yarışmada İstanbul’un tarihsel ve kamusal açıdan önemli, ancak günümüzde işlevini büyük ölçüde yitirmiş alanlarından biri olan Harem Otogarı’nın geleceğini odağına alarak, alanın kamusal yarar, ulaşım ilişkileri, tarihsel çevre, doğal eşikler ve mevcut kentsel doku ile bütüncül bir ilişki kurularak nasıl yeniden ele alınabileceğini tartışmaya açıyor.Türkiye ve KKTC’deki üniversitelerin ilgili bölümlerinde öğrenim gören lisans öğrencilerinin katılımına açık olan yarışmada projelerin son teslim tarihi 7 Aralık 2026 olarak açıklandı.1970’li yılların başında işletmeye açılan ve TCDD mülkiyetinde bulunan Harem Otogarı, 2000’li yıllara kadar yoğun biçimde kullanılarak İstanbul’un Anadolu Yakası’ndaki önemli giriş noktalarından biri oldu. Film ve romanlarda bir “kapı mekânı” olarak yer edinen Harem, yalnızca bir ulaşım yapısı değil, aynı zamanda İstanbul’un toplumsal ve kültürel belleğinin önemli parçalarından biri hâline geldi.Kentin büyümesi ve ulaşım güzergâhlarının değişmesiyle birlikte Harem Otogarı’na yönelik talep zaman içinde azaldı. Bununla birlikte tesis, bugün de sınırlı sayıdaki sefer için hizmet vermeyi sürdürüyor.Tarihî Yarımada, Pera ve Üsküdar arasındaki deniz kavşağının doğu kıyısında yer alan Harem Otogarı; Salacak kıyı bandının Selimiye Kışlası ve limanla buluştuğu, Anadolu Yakası’nın güneybatı ucunda ve Tarihî Yarımada’nın tam karşısında konumlanıyor. Kara ve demir yolları açısından bir son nokta, deniz ulaşımı açısından ise bir başlangıç noktası niteliği taşıyan alan, stratejik konumuyla İstanbul için önemli kentsel potansiyeller barındırıyor.“S.O.S. İstanbul 2026: Harem Otogarının Geleceği” yarışmasının ana sorusunu, günümüzde işlevi büyük ölçüde azalan bu değerli alanın kamusal yarar odağında nasıl yenilenebileceği oluşturuyor.Yarışmacılardan Harem Otogarı’nı yalnızca bulunduğu alan üzerinden değil; semt, ilçe, Boğaziçi ve metropol ölçeğinde ele almaları bekleniyor. İstanbul’da yaşayanların ve kenti ziyaret edenlerin alana erişiminin planlanması ve çeşitlendirilmesinin yanı sıra alanın doğusunda bulunan yoğun konut dokusunun mevcut sakinliğinin ve bölgenin doğal özelliklerinin de gözetilmesi önem taşıyor.Yarışma kapsamında kamusal programların ve açık alan kullanımlarının ağırlıkta olduğu öneriler beklenirken, alandaki mevcut yapıların korunması, dönüştürülmesi veya kaldırılması yönündeki kararlar yarışmacılara bırakılıyor. Bununla birlikte geliştirilecek projelerin mevcut düşük yapı yoğunluğunu koruması ve açık alan kullanımını önceliklendirmesi bekleniyor.Yarışma sonucunda ortaya çıkacak projelerin Harem Otogarı’nı zaman içerisinde dönüşebilen, yaşayan ve kentle güçlü ilişkiler kuran yeni bir kamusal odak olarak ele alması; alanın geleceğine ilişkin toplumsal tartışmaya özgün ve nitelikli tasarım yaklaşımlarıyla katkı sunması hedefleniyor.Serbest, ulusal ve tek kademeli olan bu fikir yarışmasına, Türkiye ve KKTC’deki üniversitelerin Mimarlık, İç Mimarlık, Şehir ve Bölge Planlama, Peyzaj Mimarlığı ve Endüstriyel Tasarım gibi ilgili bölümlerinde, yarışmanın ilan edildiği tarihte lisans öğrencisi olan katılımcılara açık olacak.Yarışmaya bireysel olarak veya ekip hâlinde katılım sağlanabilecek. Ekip temsilcisinin Mimarlık Bölümü öğrencisi olması koşuluyla farklı disiplinlerden öğrenciler de ekiplerde yer alabilecek. Yarışma jürisi, disiplinler arası çalışmaları teşvik ediyor ve tavsiye ediyor.Yarışmaya katılım ücretsiz olacak ve projeler dijital ortamda teslim edilecek.Yarışmaya Katılım• Yarışmaya katılım ile ilgili belgelere (şartname, pafta şablonu vb.) bu linkten erişebilirsiniz.• Yarışmaya dair tüm sorularınızı buradan sorabilirsiniz.• Yarışma projenizi buraya yükleyebilirsiniz.• Kurtul ERKMEN, İstanbulSMD Yönetim Kurulu Başkanı• Ebru ÜNVER KARAER, İstanbulSMD Yönetim Kurulu Üyesi• Erhan VURAL, İstanbulSMD Yönetim Kurulu Üyesi• Dilgün SAKLAR, İstanbulSMD Üyesi• Merve GEDİK, Mimar• Burcu GÖKSOY, Mimar (Jüri Başkanı)• Pınar KESİM AKTAŞ, Mimar• Uğur ONUR, Mimar• Cihan SEVİNDİK, Mimar• Ertuğ UÇAR, Mimar• Mert ÜÇER, Mimar• Yusuf Burak DOLU, Mimar• Sinan TUNCER, Mimar• Kübra Elif DURĞUN, Mimar1.Ödül: 125.000 TL2.Ödül: 100.000 TL3.Ödül: 75.000 TLEşdeğer Mansiyon: 50.000 TLEşdeğer Mansiyon: 50.000 TLEşdeğer Mansiyon: 50.000 TLEşdeğer Mansiyon: 50.000 TLEşdeğer Mansiyon: 50.000 TLJüri değerlendirme sonuçlarının ilan edilmesinin ardından ödül ve mansiyon tutarları, yarışmacılara en geç 30 gün içinde net olarak ödenecek. Ekip olarak katılım sağlanması durumunda ödeme ekip temsilcisine yapılacak.• Yarışmanın ilanı: 10 Eylül 2026• Son soru sorma tarihi: 5 Ekim 2026, saat 23.59• Yanıtların ilanı: 12 Ekim 2026• Projelerin son teslim tarihi: 7 Aralık 2026, saat 17.00• Kolokyum ve ödül töreni: Yarışma sonuçlarının ilanıyla birlikte açıklanacak.Yarışmayı açan kurum: İstanbul Serbest Mimarlar DerneğiE-posta: yarisma@ismd.org.trWeb adresi: ismd.org.trSosyal medya hesapları:• X: Istanbul_SMD• Instagram: istanbulsmd• LinkedIn: istanbul-serbest-mimarlar-derneği• YouTube: IstanbulSMDİstanbulSMD, 2005 yılından bu yana S.O.S. İstanbul Fikir Projesi Yarışması aracılığıyla kentin sorunlu, ihmal edilmiş veya dönüşüm potansiyeli taşıyan alanları için öğrencileri alternatif projeler üretmeye teşvik ediyor. İstanbul’da kentleşme ve mimarlık üretimi, özellikle kamusal alanlar söz konusu olduğunda yıllar içerisinde önemli kırılmalar yaşadı. Bu süreç, kentlilerin yaşadıkları yerlere ilişkin deneyimlerini ve farkındalıklarını da köklü biçimde değiştirdi. S.O.S. İstanbul, kentin karmaşık yapısını yeni fikirler, yeni üretimler ve yeni başlangıçlar için taşıdığı potansiyeller üzerinden tartışmaya açmayı amaçlıyor.İstanbul Serbest Mimarlar Derneği, Türkiye mimarlık kültürüne katkı sunmak, mimarlık mesleğinin toplumdaki saygınlığını ve etkinliğini artırmak, kentsel planlama kararları ile kente yönelik müdahalelerin topluma karşı sorumluluk anlayışıyla gerçekleştirilmesini sağlamak ve yapılı çevrenin niteliğini yükseltmek amacıyla 2002 yılında kurulmuştur.Vizyon ve sorumluluk sahibi serbest mimarların ortak inanç, özveri ve heyecanla başlattığı bir örgütlenme hareketi olan İstanbulSMD; mimarlık alanındaki estetik değerlerin, eğitim ve uygulama bilgisinin geliştirilmesine ve mesleğin yüksek standartlarda uygulanmasının teşvik edilmesine katkı sunmaktadır. Dernek bu amaçlarla konferanslar, paneller, yarışmalar, sergiler, ödül programları ve inceleme gezileri düzenlemekte; yayınlar ve projeler hazırlamaktadır.