Trump ve Netanyahu'dan İsrail'e Mali Yardımı Bitirme Kararı

ABD Başkanı Donald Trump, Fox News kanalına verdiği demeçte İsrail'e yönelik mali yardımların geleceği hakkında önemli bir kararı kamuoyuyla paylaştı. Trump, İsrail Başbakanı Benyamin Netanyahu ile yaptığı görüşmeler neticesinde, yıllık 4 milyar dolar tutarındaki finansal desteğin 2026 yılı sonu itibarıyla kesilmesi konusunda uzlaştıklarını açıkladı.

Trump, bu kararın gerekçesi olarak İsrail'in artık dış yardıma bağımlı bir ekonomiye sahip olmadığını öne sürdü. ABD iç siyasetinde bazı Demokratların ve sol görüşlü politikacıların, bu yardımları Cumhuriyetçileri eleştirmek için bir koz olarak kullanmasından rahatsızlık duyduğunu belirten Trump, söz konusu finansmanın bir adaletsizlik sinyali haline getirilmesine müsaade etmeyeceklerini ifade etti.

ABD Başkanı, İsrail'in ihtiyaç duyması halinde her türlü silahı satın alabileceğini ve dünyanın en iyi silah üreticisi olarak bu ticarete açık olduklarını vurguladı. Söz konusu yardımın kapsamı ve niteliği konusunda ise bazı belirsizlikler dikkat çekiyor.

Mevcut durumda ABD ile İsrail arasında 2028 yılına kadar geçerli olan ve yıllık 3,8 milyar dolarlık askeri yardımı öngören bir mutabakat zaptı bulunuyor. Trump'ın bahsettiği 4 milyar dolarlık rakamın bu mutabakatla nasıl örtüşeceği veya hangi kalemleri kapsadığı henüz netlik kazanmadı.

İsrail Başbakanı Netanyahu'nun geçmişteki açıklamaları, bu kararın aslında İsrail tarafının da stratejik hedefleriyle uyumlu olduğunu gösteriyor. Netanyahu, Mayıs ayında verdiği bir röportajda on yıl içinde ABD askeri desteğine olan bağımlılığı bitirmeyi hedeflediklerini belirtmiş, Haziran ayında ise İsrail'in artık yardım alan değil, ortak konumuna geçmesi gerektiğini ifade etmişti.

Seçimlerde çoğunluğu kaybeden Netanyahu'nun bu yaklaşımı, iki ülke arasındaki ilişkilerin yeni bir evreye taşınacağının sinyali olarak yorumlanıyor. Kararın arkasında, ABD kamuoyundaki değişen eğilimlerin de etkili olduğu görülüyor.

Quinnipiac Üniversitesi tarafından Haziran ayında yapılan bir anket, Amerikan seçmenlerinin yüzde 48'inin İsrail'e gereğinden fazla destek verildiğini düşündüğünü ortaya koydu. Özellikle Demokrat seçmenler arasında bu oran yüzde 66'ya kadar yükselirken, 2017 yılında bu görüşü savunanların oranının sadece yüzde 16 olması, kamuoyu desteğindeki dramatik düşüşü gözler önüne seriyor.

Öte yandan, Gazze savaşının başladığı 7 Ekim 2023 tarihinden bu yana ABD'nin bölgeye sağladığı destek miktarı oldukça yüksek seviyelerde seyretti. Akademik araştırmalara göre, hem mevcut yönetim hem de Trump döneminde onaylanan askeri yardımların toplamı 21,7 milyar doları aştı.

2026 yılı sonuna kadar devam etmesi planlanan bu sürecin, bölgedeki askeri dengeler ve iki ülke arasındaki stratejik ortaklık üzerinde nasıl bir etki yaratacağı yakından takip ediliyor.