Şanlıurfa'da tarihî köprünün yaşı bilinmiyor! Ama 183 yıl önce kim onardı, yazıyor

Haliliye ilçesindeki Hızmalı Köprüsü'nün ilk yapım tarihi kesin olarak bilinmiyor. Ancak köprünün ayağındaki kitabede, 1843 yılında Muhammed Said adlı bir kişi tarafından onarıldığı belirtiliyor.

Şanlıurfa'nın Haliliye ilçesinde bulunan Hızmalı Köprüsü, Karakoyun Deresi üzerindeki tarihî yapılardan biri. İki gözlü kesme taş köprünün ne zaman inşa edildiği kesin olarak bilinmese de üzerinde geçmişte yapılan bir onarıma ilişkin kitabe bulunuyor.

Şanlıurfa Kültür Envanteri'ne göre köprünün doğu cephesindeki kitabede 1843 yılında gerçekleştirilen bir onarımın bilgisi yer alıyor.

Hızmalı Köprüsü Karakoyun Deresi üzerinde

Hızmalı Köprüsü, Haliliye ilçesine bağlı Hızmalı Mahallesi'nde bulunuyor. Tarihî kaynaklarda Daysan adıyla da anılan Karakoyun Deresi üzerindeki köprülerden biri olarak biliniyor.

Köprü, düzgün kesilmiş taş malzemeyle inşa edilmiş. İki gözlü yapısı, dere yatağı üzerindeki mimari düzenini oluşturuyor.

Batı cephesinde suyun akışına karşı köprü ayağını korumaya yönelik bir sel yaran bulunuyor. Üst bölümlerinde ise çörten olarak adlandırılan su tahliye elemanları yer alıyor.

İlk inşa tarihi kesin olarak bilinmiyor

Hızmalı Köprüsü'nün dikkat çekici özelliklerinden biri, ilk yapım tarihini gösteren kesin bir inşa kitabesinin bulunmaması.

Kültür envanterinde aktarılan tarihî araştırmaya göre köprünün ne zaman yaptırıldığı bu nedenle kesin olarak belirlenemiyor.

1843 yılındaki onarım kitabede kayıtlı

Köprü ayağının doğu cephesindeki kitabede Hicri 1259, Miladi 1843 tarihi bulunuyor. Yazıtta köprünün Muhammed Said adlı bir kişi tarafından onarıldığı belirtiliyor.

Bu tarih, köprünün ilk inşa yılı değil, belgelenmiş onarım yılı olarak değerlendiriliyor.

2026 yılı itibarıyla kitabenin işaret ettiği onarımın üzerinden 183 yıl geçmiş durumda. Köprünün asıl yapım tarihi ise bundan daha eski olabilir.

Köprü 2001 yılında restore edildi

Hızmalı Köprüsü'nde daha yakın tarihte de restorasyon çalışması gerçekleştirildi. Kültür envanterinde yapının 2001 yılında İl Özel İdaresi tarafından tamamen restore edildiğini belirten bir kitabeden söz ediliyor.

Böylece köprü üzerinde farklı dönemlerde yapılan müdahalelere ilişkin bilgiler bulunuyor.

1843 tarihli onarım kaydı ve 2001 restorasyonu, yapının korunma geçmişini gösteren iki ayrı tarihî aşamayı oluşturuyor.

Şanlıurfa'nın eski ulaşım yapıları arasında

Karakoyun Deresi üzerinde farklı dönemlerden kalan köprüler bulunuyor. Hızmalı Köprüsü de bu su yolu üzerindeki tarihî ulaşım yapılarından biri.

İki gözlü mimarisi, sel yaranı, çörtenleri ve onarım kitabeleriyle köprü, Haliliye'nin kültür envanterinde kayıtlı bulunuyor.