CHP'li Müslim Sarı:''HABAŞ’taki Facia Kaza Değil, Açıkça İş Cinayetidir

CHP Genel Başkan Yardımcısı ve Parti Sözcüsü Müslim Sarı, Merkez Yönetim Kurulu (MYK) toplantısının ardından parti genel merkezinde düzenlediği basın toplantısında MYK gündemine ve gündemdeki gelişmelere ilişkin değerlendirmelerde bulundu. CHP Sözcüsü Müslim Sarı’nın değerlendirmeleri şöyle: Sayın basın mensupları, hepinizi saygıyla selamlıyorum.

Bugün biraz sesim kısık, o yüzden kusura bakmayın, kısık sesle düşüncelerimizi söyleyeceğiz ama Cumhuriyet Halk Partisi'nin hiçbir zaman sesi kısılmaz. Kimse sesini kısmaya cüret edemez, kimsenin de gücü yetmez. Bunu da bu vesileyle söylemiş olalım.

MYK'mızın gündemine ilişkin değerlendirmeleri; hem ülke gündemine dair hem de parti gündemimize ve parti çalışmalarımıza dair değerlendirmelerimizi, aldığımız kararların bir kısmını sizlerle paylaşmak üzere karşınızdayım."88 YIL SONRA BİLE FİKİRLERİ BİZE IŞIK TUTUYOR"Tabii bu hafta her şeyden önemlisi 10 Kasım'dı. Ulusal önderimiz Yüce Atatürk'ü andık.

88 yıl sonra bile düşünceleri, yaklaşımları, sözleri bize ışık tutuyor. Aradan 88 yıl geçmiş olmasına rağmen hâlâ hayatı durdurabilen, ölüm anında bir dakikalığına bile olsa hayatı durdurabilen dünyada başka bir lider de yok.

Fikirleri yaşıyor, düşünceleri yaşıyor, bize ışık tutuyor. Cumhuriyet Halk Partisi'ne, özellikle bugün içinden geçtiğimiz günlerde çok daha anlamlı ilhamlar veriyor. Kendisinin aziz hatırası önünde saygıyla eğiliyorum. Bütün Cumhuriyet Halk Partisi olarak, bütün ülke olarak kendisine minnetimizi bir kere daha ifade etmek istiyorum."HABAŞ'TAKİ PATLAMA İŞ KAZASI DEĞİL, AÇIKÇA İŞ CİNAYETİDİR"Onun dışında bildiğiniz üzere bu hafta yeni bir iş cinayetiyle karşı karşıya kaldık.

Artık bunlara iş kazası demek pek mümkün değil. Hem sayı itibarıyla bu iş cinayetlerinin gelmiş olduğu nokta hem içerik itibarıyla karşılaştığımız durumlar, artık bunların bir iş kazası olarak değerlendirilmemesi gerektiğini, bunların açık açık iş cinayeti olarak değerlendirilmesi gerektiği bir dönemle karşı karşıya kaldığımızı gösteriyor.

Maalesef 18 canımız yitti gitti. Yaralı olanlar var. Bu arada hâlâ birinin kayıp olduğuna ilişkin bilgiler var. Biz Cumhuriyet Halk Partisi olarak bu meseleyi çok yakından takip ediyoruz. İlk günden beri parlamento grubumuzda bir heyet oluşturduk ve bu heyet bölgeye hemen ilk gün intikal etti.

Hem fabrikada temaslarda bulundu, bazı değerlendirmeler yaptı, incelemelerde bulundu hem bu kazada yaralanan kişilerin aileleriyle görüştü, yaralıları ziyaret etti hastanede. Cenazelere katıldılar maalesef, son görevlerini yerine getirdiler, aileleri ziyaret ettiler."SON 3 HAFTADA AYNI FABRİKADA 3'ÜNCÜ ÖLÜMLÜ KAZA"Tabii bu kaza artık bir kaza olarak nitelendirilemez dedim.

Öyle enteresan bulgularımız var ki bu konuyla ilgili: Son 3 haftada aynı fabrikada 3'üncü ölümlü kaza. Yine aynı şekilde 2013'ten beri neredeyse her yıl bir ölümlü kaza oluyor bu fabrikada. Yine trajikomik bir biçimde fabrikanın sahibinin de, kendisinin de bir iş kazasında öldüğünü bu vesileyle öğrenmiş olduk.

Oğlu işin başına geçiyor ama oğlu da Kocaeli'deki fabrikada yine bir patlama sonrasında 4 yıl 10 ay hapis ve 1 yıl 9 ay meslekten men cezası alıyor. Dolayısıyla fabrikanın kendisinin ve yönetim mantığının aslında hiçbir biçimde bu cezalardan, bu değerlendirmelerden ders almadığını ve iş kazalarının engellenmesi konusunda yeterince çaba sarf etmediğini de görmüş olduk.

Biz Cumhuriyet Halk Partisi olarak bir araştırma önergesi verdik. Bu araştırma önergesi önümüzdeki günlerde parlamento gündemine gelecek. Umuyorum ki iktidar partisi de buna katılır ama adet olduğu üzere bunun da reddedildiğini hep beraber göreceğiz.

Bunu önceden görmek de söylemek de mümkündür. Yine orada yıkılan bir köprünün, yani bir kepçenin çarpması sonrasında yıkılan bir köprünün aslında ruhsatsız olduğuna ilişkin bazı bilgiler bize ulaştı. Bununla ilgili bu iddialara ilişkin sorular hazırladık Sayın Bakana ve bu soruları da önümüzdeki günlerde soracağız.

Cumhuriyet Halk Partisi olarak bu konuyu ısrarla takip ediyoruz, gündemde tutacağız. Biraz bizim ısrarlarımızla ve ısrarlı takiplerimizle fabrikanın sahibinin de İstanbul'da gözaltına alındığını öğrenmiş olduk. Cumhuriyet Halk Partisi'nin gündemindedir bu konu ve bunun peşini Cumhuriyet Halk Partisi Genel Merkezi de Cumhuriyet Halk Partisi Grubu da bırakmayacak ve sonuna kadar takip edecek."TÜRK LİRASI ALIM GÜCÜNDE DÜNYADA EN KÖTÜ 9.

SIRADA"Tabii vatandaşın gerçek gündemi Cumhuriyet Halk Partisi MYK'sının da gerçek gündemidir. Gerçek gündem malumlarınız olduğu üzere ekonomidir. Ekonomiyle ilgili hem firmaların hem vatandaşların çok zor günler geçirdiği bir dönemle karşı karşıyayız.

Bir defa hayat pahalı. TÜİK rakamlarını gerçek kabul etsek bile, yıl sonundaki hedeflere ulaşıldığını kabul etmiş olsak bile yüzde 30'luk bir enflasyonun dünya enflasyon liginde Türkiye'yi en kötü 5'inci yaptığını buradan bir kere daha ilan etmek istiyoruz.

Hangi ülkelerin enflasyonu Türkiye'den daha kötü? Bakın; Bir Venezuela, biliyorsunuz hangi sorunlarla malul olduklarını. İki İran, hemen yanı başımızda, savaşın ortasında bir ülke. Üç Güney Sudan, zaten orada iç savaş var.

Dört Arjantin. Şimdi Türkiye 5. sırada ve son 40 yılın en kötü performansı bu Türkiye için. Hayat pahalılığının gelmiş olduğu nokta maalesef bu. Bunun sonucu olarak da tabii ki paramız son derece değersiz. Bakın, bizim en yüksek kupürlü paramız biliyorsunuz 200 lira.

200 lira ilk tedavüle çıktığında, 2009 yılının 1 Ocak'ında tam 130,14 dolar değerindeydi. Yani 200 liralık bir kupür para, o ülkenin en üst düzey, en yüksek para birimiyle kuyumcuya ya da döviz bürosuna gittiğinizde 130 dolar satın alabiliyordunuz.

Bugün ne kadar biliyor musunuz arkadaşlar? 3,96 dolar. Şimdi dünyada kendi en yüksek para biriminin satın alma gücünün en kötü olduğu 9. ülke Türkiye. Şimdi soracaksınız hangi ülkeler? Bakın, bir sırada hemen sıralayalım: Sierra Leone, biliyorsunuz Afrika'da açlıkla boğuşan bir ülke.

Lübnan, siyasi istikrarsızlıkların olduğu bir ülke. Nijerya, Angola, Suriye, Yemen, Güney Sudan, Mısır... Türk lirası 9. sırada. Yani Türk lirasının değerinin, banknotun değerinin nereye geldiğinin, dünyada nerede olduğumuzun çok açık göstergelerinden biri."PİYASADA ÇEKLER DÖNMÜYOR, KONKORDATOLAR ZİRVEDE"Piyasada çekler dönmüyor.

Yine MYK'mızın gündem maddelerinden biri. Bakınız, ibraz edilen çek adedi Eylül'de yüzde 30, Ekim'de yüzde 27 daha düştü bir önceki yılın aynı ayıyla karşılaştırdığımızda. Yani piyasada artık insanlar çek kesmiyorlar. Çünkü çek kestiklerinde çeklerinin karşılıksız kalacağına ilişkin kaygıları var, çünkü ciddi finansal sorunlar var.

Ve karşılıksız çek adedi hem adet olarak hem de miktar olarak tarihi zirvelerinde. Karşılıksız çek adedinin toplam çeklere oranı yüzde 3. Çek tutarlarının toplam çek tutarına oranı ise yüzde 3,9. Ve enteresan bir şey daha var; bunu aslında ben daha önceki basın toplantılarında da söylemiştim, bence son derece önemli: Yüksek montanlı çeklerde karşılıksızlık oranı daha yüksek.

Bu ne demek? Bu şu demek: Artık sadece küçük işletmelerin, küçük firmaların çekleri değil, orta büyüklükte ve daha büyüklükteki firmaların çekleri de karşılıksız kalıyor demek. Dolayısıyla aşağıdan başlayan ama yukarıya doğru bütün reel sektör firmalarını, küçük firmalardan büyük firmalara doğru etkileyen bir piyasa, bir ekonomik kriz ile karşı karşıyayız.

Yine firmaları yakından ilgilendiren bir rakam: Konkordatolar, konkordato ilanları… Konkordato ilan etmek isteyen, girişimde bulunan firmaların sayısı yine tarihi zirvelerinde. Bakın birkaç rakam vereyim: 2021 yılında, yani aslında pandeminin hemen sonrasında konkordato ilanına giren firmaların sayısı sadece 1.914'tü.

2024'e geldiğimiz zaman, yani 3 yıl geçince bu rakamın 3.497'ye çıktığını görüyoruz. Yani yüzde 50 civarında bir artış var. 2025'te onun üzerine bir yüzde 50'lik artış daha var: 6.361. Ve bu senenin ilk 10 ayında 5.000 sayısına ulaşmış durumdayız.

Yani firmalar hem çeklerini döndüremiyorlar hem konkordato ilan ediyorlar, yaygın iflaslar var ya da iflas riskleri var."TAKİPTEKİ BİREYSEL KREDİLER 2017'DEN BİRİ EN YÜKSEK SEVİYEDE"Firmalar açısından durum bu ama öte yandan vatandaş açısından durum ne? Yani ortalama tüketici açısından durum ne?

Yine birkaç tane veriyi burada sizlerle paylaşalım. Bunlardan biri takipteki bireysel krediler. Yani vatandaşın aldığı ama geriye ödeyemediği krediler bu dönemde yine 2017 yılından beri en yüksek miktara ulaşmış durumda.

Birkaç örnek verelim: Konut kredilerinin geri dönüşsüz olanları 2025 yılında 1,1 milyarken 1,8 milyar liraya çıkmış. Yani yüzde 68 artmış. Taşıt kredilerinin geri dönmeyen oranları bir yılda yüzde 74 artmış. Yani vatandaş taşıt kredisi kullanmış ama bu kredileri ödeyememiş.

Ödeyemediği miktar geçen senenin aynı ayıyla karşılaştırdığımızda yüzde 74 artmış. Yine mesela kredi kartları hepimizin belası; yüzde 75 artmış kredi kartı borç bakiyeleri. Toplamda ise yüzde 71'lik bir artış var. Yani vatandaş da artık kullandığı kredileri ödeyemiyor.

Hem bunun için gelirleri yetersiz hem de yeniden kredi alarak bu kredilerini ödemeye çalışan; yani konut kredisini, taşıt kredisini, ihtiyaç kredisini ya da kredi kartını çevirmek isteyen vatandaş açısından krediye erişim ciddi şekilde zorlaştığı için, kredi kanalları kapalı olduğu için ya da kredi almış olsa bile çok yüksek faizlere katlanmak zorunda kaldığı için bu işi çeviremiyor. Dolayısıyla hem firmalar bakımından hem vatandaş bakımından çok ciddi bir durumla karşı karşıyayız."EN DÜŞÜK EMEKLİ MAAŞI 40 BİN, ASGARİ ÜCRET 52 BİN LİRA OLMALIDIR"Yine bugün MYK'da değerlendirdiğimiz ve üzerinde çok durulmayan bir başka konuyu daha dikkatlerinize sunmak istiyorum: O da bölüşüm meselesi.

Şimdi Cumhurbaşkanı Yardımcısı özellikle emeklilerle ilgili bir değerlendirme yaparken önümüzdeki yıla ilişkin refah payından bahsetti. Bugün televizyonları açtığınızda ekonomiyle ya da ücretlerle ilgili değerlendirmelerde sosyal güvenlik uzmanlarını görüyorsunuz.

Sosyal güvenlik uzmanları televizyona çıkıyor;'İşte enflasyon yüzde 10 olduğunda 5 de refah payı verirsek, yüzde 20 olduğunda 10 da refah payı verirsek bu maaşlar ne olur?' diyor. Yani hükümetten emeklilerin ve dar gelirlilerin beklentisi çok yüksek, ciddi bir refah payı beklentisi var.

Peki AKP döneminde ne olmuş aslında? Emeklinin, işçinin, dar gelirlinin alması gereken refah payı ne? Şimdi bizim önümüze yüzde 5'ler, 10'lar, 15'ler, 20'ler koyacaklar ya, ama gerçekte ne diye baktığımızda çok enteresan rakamlarla karşı karşıya kalıyoruz.

Bakın sayın basın mensupları, 2002'de AKP iktidara geldiğinde, üzerinden 24 yıl geçmiş, 2026 yılına geldiğimizde nominal olarak Türkiye'deki insanların gayrisafi yurt içi hasılası kişi başına 180 kat artmış. Bu normal, çünkü enflasyon da var bu dönemde.

Yani 2002'de gelir elde eden kişinin geliri neyse nominal cinsinden, bugün bu geliri 24 yıl sonra kişi başına ortalamada 180 kat artmış. Peki emekçilerin, emekli kesiminin bundan ne kadar pay aldığına baktığımız zaman: Brüt asgari ücret bu dönemde ne kadar artmış?

Türkiye'de ortalama kişi başına gelir nominal olarak 180 kat artarken asgari ücret bu dönemde sadece 132 kat artmış. 180 kat yerine 132 kat. Yani burada çok açık ki 50 puanlık bir refah payı kaybı var. Peki ortalama memur maaşı ne olmuş?

Ortalama bir memurun durumu 131 kat artmış. Yani ortalama bir memur da Türkiye ortalamasındaki artışın altında kalmış. Peki en düşük işçi emekli maaşı ne kadar artmış? Sadece 85 kat. 180 kat artan ortalama kişi başı gelire karşılık en düşük işçi emeklisinin geliri sadece 85 kat artmış.

Bu çok açıktır ki emekli açık bir biçimde o ülkede satın alma gücünden ya da o ülkenin refah payından yararlanamamış. En düşük memur emeklisi ise 78 kat artmış. Dolayısıyla bugün memura, emekliye, işçiye, asgari ücretliye zam yapacaksanız 1 Ocak'tan itibaren ve bir refah payı da vermeyi düşünüyorsanız bunu öyle yüzde 5, yüzde 10, yüzde 15, yüzde 20, yüzde 30'larla sınırlandıramazsınız.

Cumhuriyet Halk Partisi'nin buradaki önerisi çok açık: Cumhuriyet Halk Partisi geçmiş dönemlerdeki bu durumun telafi edilebilmesi için en az yüzde 70 zam öneriyor. Yani en düşük emekli maaşının 40.000 lira seviyesine, açlık sınırının üzerine çıkarılmasını; memur emeklilerinin ve işçi emeklilerinin de buna paralel bir biçimde ücretlerinin artırılmasını ve asgari ücretin de en az bunun yüzde 30 üzerinde olacak şekilde yine yüzde 70 arttırılarak en az 52.000 lira seviyesine çıkartılmasını öneriyor.

Bakın bu bile aslında 2002 yılından bu yana AKP dönemi boyunca elde edilmesi gereken kazanımların altındadır. Bizim önerimiz bile bunun altındadır. Ama siz göreceksiniz bu tartışmalar 1 Ocak'ta başladığında şöyle şeyler duyacaksınız:'Biz bütçe olanakları ölçüsünde hedef enflasyonumuza ek olarak bir refah payı öneriyoruz; refah payımız yüzde 5, yüzde 10, yüzde 15...' Yani açık bir biçimde emekliyle ve ücretliyle dalga geçiyorlar.

Bunun hiçbir biçimde iler tutar yanı yoktur. Biz kendi önerimizi bile geçmişe dönük kayıpların telafi edilebilmesi açısından yeterli görmüyoruz ama bunu bir başlangıç olarak değerlendirmemiz gerektiğini düşünüyoruz. 1 Temmuz'da bir kere daha zam yapılmalıdır.

Çünkü aşamalı bir biçimde önce 1 Ocak'ta yüzde 70 zam yapılarak sonra da 1 Temmuz'da ekstra zamlarla bu işin kotarılması gerektiğine inanıyoruz."FON VURGUNUNDA ŞAHAP KAVCIOĞLU'NUN AF TALEBİ YETMEZ, SİYASİ AYAK AÇIKLANMALIDIR"Tabii yine vatandaşın gündeminde olan konulardan biri hiç kuşku yok ki fon skandalı, fon vurgunu, fon yolsuzluğudur. Bu konu bizim her MYK’mızın gündemindedir.

Her hafta bu konuyla ilgili gelişmeler olmaktadır. Bu konuyu titizlikle takip ediyoruz. Bakınız grubumuz bu konuyla ilgili çok iyi bir çalışma hazırladı. Yakında kamuoyuyla paylaşılacak fon vurgunu çalışmamız. Burada kimler kimlerle ilişkili, kimler kimlerden malı götürmüş, kimlerin sorumluluğu var, kurumsal sorumluluklar nerede, siyasal sorumluluklar nerede; bununla ilgili bütün deşifreleri, bunların hepsini şemalarla görebilirsiniz, bugün yarın kamuoyuyla paylaşılacaktır. Bugün BDDK Başkanı bu kapsamda istifa etti.