Bartın'da şirket Araçlarında Yeni Dönem

Şirket adına kayıtlı ticari araçları yakınlarına veya arkadaşlarına kullandıran Bartınlı işletme sahiplerini de ilgilendiren SGK uygulamasında değişikliğe gidildi. Trafik ceza tutanaklarından hareketle yürütülen sigortalılık işlemlerinde, sürücü ile işveren arasındaki çalışma ilişkisinin araştırılması öne çıkıyor.

Yeni süreçte, aynı işyerinde çalıştığı tespit edilenler dışındaki kayıtlar sosyal güvenlik denetmenlerine gönderilecek. Böylece şirket aracını geçici olarak kullanan kişiyle, işletmede sigortasız çalıştırılan kişinin durumunun incelemeyle belirlenmesi sağlanacak.

SGK’nın 19 Ekim 2026 tarihli ve 2026/22 sayılı Genelgesi ile yapılan değişiklik, Bartın’da şirket adına kayıtlı ticari araç kullanan işletmeler açısından da önem taşıyor. Düzenleme, kayıt dışı istihdam tespitinde uygulanacak yaptırımları kaldırmıyor; trafik tutanaklarının değerlendirilmesi ve çalışma ilişkisinin ortaya konulması sürecini yeniden düzenliyor.

Trafik tutanağından SGK incelemesine

Uygulamada, ticari araç sürücüsüne yüzüne karşı tebliğ edilen trafik idari para cezası tutanaklarındaki bilgiler SGK’ya iletiliyor. Araç plakası, sürücünün kimlik bilgileri, tutanağın düzenlendiği yer ve tarih gibi kayıtlar, sigortalılık yönünden değerlendirmeye alınıyor.

Yeni düzenlemeyle bu kayıtlar ve tespiti destekleyen belgeler önce Kayıt Dışı İstihdamla Mücadele birimlerince incelenecek; çalışma ilişkisinin açıklığa kavuşturulması gereken dosyalar denetmenlere aktarılacak.

Sürücü ile araç sahibi işveren arasında önceden çalışma ilişkisi bulunmadığı belirlenen dosyalarda tarafların ifadelerine başvurulacak. Aracın hangi amaçla kullanıldığı, sürücünün işletme adına çalışıp çalışmadığı ve kullanımın geçici bir emanet ilişkisine dayanıp dayanmadığı araştırılacak. Yapılacak işlem, inceleme sonucunda hazırlanacak rapora göre belirlenecek.

Bartınlı işletmeler için belirleyici olan fiilî çalışma

Bartın’daki bir işletmeye ait ticari aracın, işletme sahibinin yakını veya arkadaşı tarafından kişisel bir ihtiyaç için kullanılması ile şirketin işlerini yürütmek üzere kullanılması farklı değerlendirmeler gerektiriyor. İncelemede arkadaşlık veya akrabalık bağı kadar, sürücünün gerçekte hangi faaliyet kapsamında direksiyon başında bulunduğu da önem taşıyor.

İşçi-işveren ilişkisinin bulunmadığının belirlenmesi halinde kayıt dışı istihdam gerekçesiyle işlem yapılmayacak; fiilen sigortasız çalışma tespit edilirse sigortalılık tescili, prim ve idari para cezası işlemleri gündeme gelecek.

Çalışma günleri nasıl belirlenecek?

Genelge kapsamında aynı işyerinde fiilen çalışmaya ilişkin birden fazla kayıt bulunması halinde, en eski tespit işe kabul edilecek. Aynı ay ve sonraki aylarda çalışıldığı tespit edilen her gün için bir günlük hizmet kazandırılacak; çalışma ilişkisi bu kayıtlar üzerinden kısmi süreli olarak değerlendirilecek.

Arada tespit bulunmayan bir ayın ardından yeniden çalışma belirlenirse yeni işe giriş işlemi yapılacak. İlk ve son tespit arasındaki çalışmanın sürekli olduğu yönünde itiraz edilmesi halinde ise konu denetime gönderilecek.

Ceza hesabında düzeltme: 198 bin değil, 165 bin 150 lira

Kayıt dışı istihdamın belirlenmesi halinde işverenlere uygulanacak cezalar, 5510 sayılı Kanun’un 102’nci maddesine göre hesaplanıyor. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının açıkladığı 2026 yılı aylık brüt asgari ücreti 33 bin 30 lira.

Bu nedenle bazı haberlerde, tekrar eden işe giriş bildirgesi ihlali için verilen 198 bin 180 liralık tutar doğru değil. Beş asgari ücretin karşılığı 165 bin 150 lira.

Aylık bildirimlerde tek bir ceza tutarı yok

Çalışanın hizmet ve kazançlarının aylık bildirimlerde gösterilmemesi de ayrıca yaptırıma konu olabiliyor. Ancak muhtasar ve prim hizmet beyannamesinde ceza, işverenin defter tutma esasına ve tespitin niteliğine göre değişiyor.

Örneğin bilanço esasına göre defter tutmak zorunda olan bir işverende, bildirilmemiş çalışmanın denetimle belirlenmesi halinde ilgili aylık beyanname için sigortalı başına bir asgari ücret, işyeri başına en fazla üç asgari ücret ceza öngörülüyor. Bunun 2026 karşılığı kişi başına 33.030 TL, aylık işyeri üst sınırı ise 99.090 TL.

Dolayısıyla bütün işletmeler için “her ay kesin 66.060 lira” şeklinde tek tutar verilmesi doğru olmayacak.

Kiralık araçlarda sözleşme ve sigorta kayıtları önem taşıyor

Kiralık ticari araçlarda sürücünün hangi işletmenin çalışanı olduğu da değerlendirmeye alınacak. Sürücünün aracı kiralayan gerçek veya tüzel kişinin çalışanı olması halinde, kira sözleşmesi ve ilgili belgeler çalışma ilişkisinin doğru işverenle kurulması açısından önem taşıyor.

Bartın’daki araç sahipleri ve kiracı işletmeler bakımından yazılı, imzalı kira sözleşmesiyle sürücünün sigortalılık kayıtlarının birbirini desteklemesi, incelemede ilişkinin açıklığa kavuşturulmasını sağlayacak.

Türkiye Şoförler ve Otomobilciler Federasyonunun uygulamaya ilişkin bilgilendirmesine göre, genelgenin yayımlandığı tarihte incelenmiş ancak ilgili servislere gönderilmemiş kayıtlarla işlem yapılmak üzere gönderilmiş dosyalar da yeni esaslarla değerlendirilecek. Tescil ve hizmet işlemleri tamamlanarak tebliğ edilmiş kayıtlara yönelik itirazlar ise itiraz komisyonlarınca karara bağlanmaya devam edecek.