ABD Hazine'si OFAC listesi güncelledi: Türkiye merkezli şirket yaptırım altına alındı

ABD Hazine Bakanlığı'nın yabancı varlıklar kontrol ofisi (OFAC), Rusya ve İran ile ilgili ikincil yaptırım yetkileri kapsamında yeni bir kararla Türkiye kayıtlı bir şirketi SDN listesine ekledi. Karar, dolaylı sahiplik ve'yarım yüzde kuralı' üzerinden işlem yapan kurumları hedef alıyor.

· 2 dk 2 ABD Hazine'si OFAC listesi güncelledi: Türkiye merkezli şirket yaptırım altına alındı Jamie Foxx 58 yaşında üçüncü kez baba oldu: Alyce Huckstepp ile ilk ortak bebekleri dünyaya geldi Washington/ Ankara — ABD Hazine Bakanlığı bağlı Yabancı Varlıklar Kontrol Ofisi (OFAC), Perşembe günü Federal Register'da yayımladığı güncellemeyle Türkiye'de faaliyet gösteren bir şirketi «Özellikle Belirtilen Ulusal Güvenlik Tehdidi Unsurlar» (SDN) listesine ekledi. Resmi bildirimde şirketin kimliği ve faaliyet alanı detaylandırıldı; kararın dayanağı, Rusya Federasyonu'nun askerî-sanayi kompleksini destekleyen ve ABD mali sistemine erişimi kısıtlamayı amaçlayan Yönetmelik 14024 ile İran petrol sektörünü hedef alan Yönetmelik 13902 hükümleri gösterildi.

OFAC'ın son dönemde artırdığı «ikincil yaptırım» (secondary sanctions) uygulaması, ABD vatandaşı olmayan kişilerin veya şirketlerin, yaptırım altındaki ülke (Rusya, İran, Kuzey Kore vb.) ile «önemli bir işlem» yapması veya yaptırım listesinde yer alan bir varlık adına davranması halinde devreye girer. Kritik nokta, dolaylı sahiplik kontrolüdür: OFAC, bir şirketin%50 veya üzeri payı, listede yer alan bir veya birden fazla kişiye aitse, o şirket de otomatik olarak listeye girer — buna «yarım yüzde kuralı» (50 Percent Rule) denir.

Perşembe günü eklenen Türkiye merkezli şirket de, sahiplik yapısı veya işlem geçmişi bakımından bu kuralın veya «önemli destek» tanımının kapsamına girdiği anlaşılıyor.

Son 18 ayda OFAC listelerine giren Türkiye kayıtlı varlıkların profiline bakıldığında, üç ana kümelenme öne çıkıyor: denizcilik/lojistik (özellikle «gölge filosu» tanker operasyonları), finansal araçlar (kripto varlık transferleri, ödeme sistemleri aracılığıyla para akışı) ve çift kullanımlı malzemelerin (entegralı devreler, makine parçaları, kimyasal maddeler) ihracat/transit süreçleri. ABD Hazine Bakanlığı'nın mart 2024 tarihli «Rusya İlgili İhracat Kontrolleri» rehberinde ve sonrasında yayımlanan «Uyum Notları»nda, Türkiye'nin coğrafi konumu ve ticaret hacmi nedeniyle riskli jurisdicción olarak sınıflandırıldığı vurgulanıyordu.

Bankacılık sektörü kaynakları, MASAK'ın 2023 sonrası gönderdiği genelgelerle bankaların «bilmesi gereken müşteri» (KYC) ve işlem izleme (AML) yazılımlarına OFAC liste kontrol modüllerini entegre ettiklerini, şüpheli işlemlerde «soğutma süresi» (wind-down) tanımadan hesap dondurma yetkisi kullandıklarını aktarıyor.

Hukukçular, listede yer almayan ama riskli jurisdicciónlarda (Türkiye, BAE, Kazakistan, Kırgızistan vb.) faaliyet gösteren şirketlerin, tedarik zincirindeki son kullanıcıya (end-user) kadar uzanan «denetim yükümlülüğünü» (due diligence) yerine getirmek zorunda olduğunu hatırlatıyor. OFAC, 2023 sonrası «Kendini Temizleme» (Self-Disclosure) politikasını genişletti: bir ihlalin farkına varan şirket, gönüllü bildirim yaparsa cezai yaptırımlarda%50'ye varan indirim alabiliyor.

Ancak bu, ihlalin «isteksiz» olduğunu kanıtlamaya ve tam işbirliği yapmaya bağlı. Perşembe günü listeye giren şirketin avukatları, OFAC ile «kaldırma talebi» (delisting petition) sürecini başlatması bekleniyor; süreç genelde 6-18 ay sürüyor ve şirketin sahiplik yapısının şeffaflaştırılması, riskli bağlantıların kesilmesi ve uyum programının denetlenebilir hale getirilmesi şart.

Uluslararası kredi derecelendirme kuruluşları (S&P, Moody's, Fitch), bir ülke özel sektöründen birden fazla varlığın SDN listesine girmesini, o ülke bankacılık sisteminin «uyum riski» altındaki notlarını (BFSR) aşağı çekebilir. Türk Eximbank ve özel ihracat sigorta şirketleri, listede yer alan şirketle doğrudan veya dolaylı ilişki bulunan ihracatçılara poliçe keserken ek risk primi uyguluyor veya kredi limitlerini bloke edebiliyor.

Sektör temsilcileri, «tek bir şirket listelendiğinde sektör genelini etkileyen bir algı riski oluşuyor; bu yüzden şeffaf bildirim ve hızlı yasal süreç yönetimi kritik» diyor.