Van’da 2 Bin 800 Yıllık Tarihin Çarkları Durdu!

Bir zamanlar mahalle sakinlerinin buğdaylarını öğüterek un elde ettiği tarihi değirmenler, bugün kaderine terk edilmiş durumda. Şamram Kanalını Koruma ve Yaşatma Derneği Başkanı Erdem Güngör, tarihi yapıların bir an önce restore edilerek gelecek nesillere aktarılması gerektiğini söyledi.

Bir Zamanlar Buğday Öğütülüyordu, Şimdi Çarklar Dönmüyor!

Van’ın önemli tarihi ve kültürel mirasları arasında yer alan, Urartular dönemine dayandığı belirtilen 40 Değirmen, geçmişte bölge halkının günlük yaşamında önemli bir yere sahipti. Şamram Kanalı’ndan gelen suyla çalışan değirmenlerde, mahalle sakinleri buğdaylarını öğüterek un elde ediyordu.

Ancak yılların getirdiği yıpranma, bakımsızlık ve su miktarındaki azalma nedeniyle tarihi değirmenlerde artık buğday öğütülemiyor.

Şamram Kanalını Koruma ve Yaşatma Derneği Başkanı Erdem Güngör, değirmenlerin geçmişte bölge halkının buluşma noktalarından biri olduğunu belirterek, tarihi yapıların eski günlerine kavuşturulması gerektiğini ifade etti.

“Eskiden Kadınlar Burada Oturur, Mahalleli Buğdayını Öğütürdü”

Tarihi değirmenlerin geçmişteki önemine dikkat çeken Güngör, buraların yalnızca un üretiminde kullanılan yapılar olmadığını, aynı zamanda mahalle kültürünün yaşatıldığı alanlar olduğunu söyledi.

Güngör, “Eskiden kadınlar burada oturur, mahalle sakinleri buğdaylarını getirerek un yaptırırdı. Burası insanların bir araya geldiği, üretimin yapıldığı önemli bir yerdi. Ancak bugün suyun azalması ve bakımsızlık nedeniyle değirmenler çalışmıyor.

Bu tarihi yapıların mutlaka bakım ve onarımdan geçirilmesi, restore edilerek yeniden yaşatılması gerekiyor.” ifadelerini kullandı.

“2 Bin 800 Yıllık Tarih Gözlerimizin Önünde Yok Olmasın”

Urartu medeniyetinin izlerini taşıyan tarihi değirmenlerin korunmasının Van açısından büyük önem taşıdığını vurgulayan Güngör, bu yapıların yalnızca bölge halkına değil, insanlığın ortak kültürel mirasına ait olduğunu belirtti.

Tarihi değirmenlerin mevcut durumunun üzüntü verici olduğunu dile getiren Güngör, gerekli restorasyon çalışmalarının yapılması halinde bölgenin kültür turizmine de önemli katkılar sunabileceğini ifade etti.

Kültür ve Turizm Bakanlığı ile UNESCO İçin Görüşmeler Başladı

Şamram Kanalı ve tarihi 40 Değirmen'in uluslararası alanda tanıtılması ve korunması amacıyla girişimlerde bulunduklarını aktaran Güngör, Kültür ve Turizm Bakanlığı ile görüşmeler gerçekleştirdiklerini söyledi.

Güngör, “Kültür ve Turizm Bakanlığı ile görüşerek hem Şamram Kanalı hem de 40 Değirmen için UNESCO başvurusu konusunda destek istedik.” dedi.

“Ayasofya’dan 1.200 Yıl Daha Eski”

Tarihi değirmenlerin önemini anlatan Güngör, yapıların geçmişinin binlerce yıl öncesine uzandığını belirterek şu ifadeleri kullandı:

“40 değirmenler yaklaşık 2 bin 700 yıl önce yapılmış. Ayasofya’dan tam 1.200 yıl önce. Evliya Çelebi Seyahatnamesi’nde bile geçiyor. Bu yapılar yalnızca tarih değil, aynı zamanda sağlıkla da ilişkili. Bu değirmenlerde üretilen kepekli un, o dönem insanların sağlıklı kalmasını sağlıyordu.”

Tarihi Değirmenler İçin Restorasyon Çağrısı

Van’ın binlerce yıllık geçmişine ışık tutan tarihi değirmenlerin yeniden ayağa kaldırılmasını isteyen Güngör, yetkililere restorasyon çağrısında bulundu.

Şamram Kanalı’nın su seviyesindeki azalma ve değirmenlerdeki bakımsızlığın tarihi mirası tehdit ettiğini belirten Güngör, gerekli çalışmaların başlatılmasıyla bu yapıların yeniden turizme kazandırılabileceğini dile getirdi.

Bir zamanlar değirmen taşlarının döndüğü, buğdayların una dönüştüğü ve mahalle kültürünün yaşatıldığı tarihi 40 Değirmen, şimdi yeniden hayat bulacağı günü bekliyor.