Abu Dabi Müzakereleri: Avrupa Güvenlik Mimarisinde Yeni Dönem

Birleşik Arap Emirlikleri'nin başkenti Abu Dabi, Rusya, ABD ve Ukrayna heyetlerinin katılımıyla gerçekleştirilen iki günlük yoğun müzakerelere ev sahipliği yaptı. İlk gün güvenlik garantilerinin masaya yatırıldığı görüşmeler beş saat sürerken, ertesi gün toprak bütünlüğü konusundaki tartışmalar sonuçsuz kalarak iki saatle sınırlı kaldı.

Taraflar içeriğe dair detay vermekten kaçınsa da, Moskova ile Kiev arasında yeni bir esir takası yapılması konusunda mutabakat sağlandığı duyuruldu. ABD heyetinde yer alan Jared Kushner ve Başkan Trump'ın Özel Temsilcisi Steve Witkoff, Abu Dabi'deki temasların ardından Moskova'ya geçerek Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile bir araya geldi.

Kushner, güvenlik garantileri konusunda mesafe kat edildiğini ancak toprak anlaşmazlıklarının nihai çözümün önünde engel teşkil ettiğini vurguladı. Rus heyetine başkanlık eden Vladimir Mendinskiy ise toprakların tamamen Rusya'ya döneceği konusunda kararlı bir tutum sergileyerek, Ukrayna'nın Donbass bölgesinden çekilmeyeceğini belirten Volodimir Zelenskiy ile zıt kutuplarda yer aldı.

Avrupa'nın süreçteki konumu, müzakerelerin en tartışmalı başlıklarından biri oldu. Mendinskiy, Avrupa'nın mevcut güvenlik yapısının işlemediğini savunarak, Avrupalı liderleri Ukrayna'daki çatışmalara fiilen destek vermekle suçladı.

Fransa Dışişleri Bakanı Jean-Noël Barrot'un Avrupa'nın müzakerelerde güçlü temsil edileceği yönündeki iddialarına rağmen, Avrupalı temsilciler Abu Dabi'de ana masaya dahil edilmeyerek Ukrayna heyetiyle yan odada görüşmek durumunda kaldı. Washington'un stratejisi, savaşı sonlandıracak bir anlaşma ile Rusya ve Avrupa arasında yeni bir güvenlik düzeni oluşturulması olmak üzere iki paralel kulvarda ilerliyor.

Bu kapsamda ABD'nin, NATO'nun doğuya genişlemesini sınırlayacak ve bölgedeki askeri varlığı kısıtlayacak önerileri değerlendirmeye açık olduğu belirtiliyor. Bu durum, transatlantik ittifakın zayıflayabileceği ve Avrupa'nın kıtasal güvenlik üzerindeki etkisinin azalabileceği endişelerini beraberinde getiriyor.

Avrupa ülkeleri, yayımladıkları ortak bildiriyle NATO'nun merkezi rolünü vurgulayarak güvenlik mimarisindeki yerlerini korumaya çalışsa da, Rusya'nın bu tutuma yaklaşımı oldukça mesafeli. Moskova'nın rızası olmadan müzakere masasında etkili bir rol alamayan Avrupalıların, süreci okumakta zorlandığı ve gelecek görüşmelerde de karar verici mekanizmalardan uzak kalma riskiyle karşı karşıya olduğu değerlendiriliyor.