Habermetrik
← Ana Sayfa
02 Kasım 2026 15:03
✍ Editör: Habermetrik · Editör Politikası

Siyasal demokrasi yoksa ekonomik demokrası da yoktur. Ekonomik demokrasi yoksa, yolsuzluk ve yoksulluk vardır

Siyasal demokrasi yoksa ekonomik demokrası da yoktur. Ekonomik demokrasi yoksa, yolsuzluk ve yoksulluk vardır
Görsel kaynağı: Kocaeli Gazetesi, kocaeligazetesi.com.tr
⏱️ 4 dk okuma 🛡️ %85 Doğruluk · 2 Kaynak
WhatsApp Paylaş
⚡ 30 Saniyede Özet Habermetrik Yapay Zeka Özeti
  • Geçen hafta bu köşede “Yaşanan yolsuzlukları içinde bulunduğumuz sistem üretiyor” başlıklı bir makale yayınlandı
  • O makalede ülkemizin gereği gibi denge ve denetleme mekanizmalarından yoksun bulunduğu ve yolsuzlukların bu nedenle artmakta olduğu belirtiliyordu
Hukuki not: Hassas içerik: doğrulama düzeyi editör onayından geçmiştir; detaylar adli/kurumsal açıklamalara bağlıdır.

Geçen hafta bu köşede “Yaşanan yolsuzlukları içinde bulunduğumuz sistem üretiyor” başlıklı bir makale yayınlandı. O makalede ülkemizin gereği gibi denge ve denetleme mekanizmalarından yoksun bulunduğu ve yolsuzlukların bu nedenle artmakta olduğu belirtiliyordu.

Demokrasilerde ve ülke yönetimlerinde esas olan sadece siyasal demokrasi değildir. Varolan siyasal yapının,siyasal demokrasinin beraberinde ekonomik demokrasiyi de mutlaka hayata geçirmesi gerekir.

Ekonomik demokrasi, üretim araçlarının, sermayenin ve yatırımların, işleyiş, fiyatlandırma ve kaynak dağılımı gibi ekonomik kararların bir avuç insan yönetimi ya da şirket sahibinin tekelinden çıkarılıp; çalışanlar, tüketiciler, yerel topluluklar ve halk gibi geniş bir kesimin ortak yönetimine ve mülkiyetine devredilmesi şeklindeki sosyoekonomik bir anlayıştır.

Bu anlayışın hayata geçebilmesi için siyasi alanda "halkın kendi kendini yönetmesi" ilkesi gereği siyasete doğrudan katılım hakkının, bu katılımın ekonomik alana uyarlanması gerekir. Yani siyasal demokrasi olmadan ekonomik demokrasi olmaz, olamaz. Bu iki anlayış birbirlerini tamamlayan ikiz kardeşler gibidir.

Ülkemizdeki siyasal sistemin adı” cumhurbaşkanı yönetim sistemi denilen bir sistemdir. Siyasal literatürde pek rastlanmayan ve esasında monarşiye benzetilen bu sistemde cumhurbaşkanı meclisteki çoğunluğu ile milletin temel temsilcisi olan TBMM’yi ve anayasadan doğan atama yetkileri ile bağımsız yargıyı da doğrudan etkileme olanağına sahiptir.

Mecliste iktidarın istediği her kanun çıkartılabilmekte, muhalefetin önerdiği kanun teklifleri reddedilebilmekte, muhalefetin meclis araştırma istekleri de kabul edilmemektedir. Fon soruşturmasındaki muhalefet önergesinin iktidar çoğunluğunca reddi buna en sıcak ve yeni örnektir.

Bu sisteme her ne kadar başkanlık sistemi denilmiyor ise de; en çok bilinen başkanlık sistemi olan ABD başkanlık sisteminde başkanın çalışmak istediği bakanlar, hatta konsolos gibi atamalarını bile meclis onayı olmadan yapamamasına rağmen bizde cumhurbaşkanı kimseye danışmadan bu atamaları yapabilmektedir. ABD’de başkanın yada siyasal partisinin bağımsız yargıyı etkilemesi imkansızdır.

Monika skandalında zamanın başkanı CLİNTON’un ABD mahkemeleri tarafından yargılanması hala hafızalardadır.

Yani içinde yaşadığımız siyasal sistem demokratik olmadığı için ekonomik demokrasi hayata geçmiyor.

Ekonomik demokrasinin birinci temeli ülkenin bütçesidir. Kural olara bütçe yapma ve onaylama yetkisi milletin seçtiği gazi meclistedir. Şu anki sistemde, bütçe cumhurbaşkanlığı tarafından hazırlanarak meclise sunulur. Mecliste iktidarın çoğunlukta olduğu plan bütçe komisyonu tarafından kabul edilir.

Arkasından TBMM’ye sunulur. TBMM’de de iktidar çoğunlukta olduğu için bütçe bu şekilde onaylanarak hayata geçer. TBMM eğer bütçeyi onaylamaz ise bu durumda eski bütçe o yılın yeniden değerlendirme oranı kadar arttırılarak uygulanmaya başlar.

Yani gazi mecliste olan bütçe yapma yetkisi de dolaylı olarak cumhurbaşkanı ve partisinin etkisindedir.

Devlet kamu mal ve hizmet alımlarını kamu ihale kanununa göre yapar, Avrupa Birliği’nin kamu ihale kanunu konusunda ekonomik demokrasiyi hayata geçirecek türde 2004 direktifleri bulunmakta olup kamu ihale kanununun buna uyumlu olarak yapılması gerekir. Bizde yapılan kamu ihale kanununda o kadar değişiklik yapıldı ki, AB’nin 2004 direktifleri ortada kaldı.

Kamu ihalelerinde gerekli rekabetin sağlanmaması,ihalelerin iktidar gücü ile dağıtılması,kamu kaynaklarının meclis denetiminden uzak biçimde kullanılması ekonomik demokrasiyi ortadan kaldırmaktadır. Bu günlerde yaşanan fon krizini doğuran kurum yetkililerinden kaynaklı yolsuz işlemlerin temelinde var olan sistemde denge ve denetleme imkanı ortadan kalktığı için yapılan hatalı atamalar ve hatalı ekonomik uygulamaların olduğu artık apaçık görülmektedir.

İşte ülkemizde, belli kesimlerin zenginleşmesine rağmen,halk yığınlarının yoksulluğunun daha da artması, ihracatta yeteri kadar artışın olmaması,ithalatın sürekli artması,bütçe açığının giderek artması ve yaşanmakta olan ağır ekonomik krizlerin temel nedeni siyasal sistemden kaynaklı ekonomik demokrasinin ortadan kaldırılmış olmasıdır.

Zaman iktidarın kendini koruma zamanı değil, ülkemizi koruma ve bunun için şeffaf bir anlayışa evrilerek siyasal demokrasiyi, beraberinde de ekonomik demokrasiyi hayata geçirme zamanıdır. Zira bu sistem böyle devam ettiği sürece maalesef yeni yolsuz işlemlerin hayata geçmesi önlenemeyecektir.

Yorumunuz için teşekkürler, en kısa sürede gözden geçirilip yayınlanacaktır

Profil, Boru, sac satışı yaptığımız firmamıza depo ve sevkiyat elemanı aranıyor. Çalışma saatlerimizHafta içi. 08:30-18:00Cumartesi 08:30-15:00Yol...

İzmit sanayi sitesinde yer alan firmamız için Şoför arıyoruz C sınıf ehliyete sahip 6 teker Isuzu kamyon kullanabilecek. Çalışma saatlerimizHafta içi...

AHŞAP PALET VE KERESTE FABRİKASINDA ÇALIŞACAK 20-45 YAŞ ARASI MARANGOZLAR PALET ÇAKIM USTALARI VE AHŞAP USTALARI ALINACAKTIR. KARTEPE+İZMİT+BAŞİSKELE...

Hızlıca eleman bulmak mı istiyorsunuz? Tam yerindesiniz. İlanınızın burada ve basılı gazetemizde çıkmasını ister misiniz? İlan metninizi ilanservis...

💬 Habere Tepkinizi Belirtin:
Habermetrik WhatsApp Kanalına Katılın

Günde en fazla 3 kritik gelişme. Bildirim kirliliği yok, anında bilgi.

Kanalı Takip Et →
Kaynaklar: Kocaeli Gazetesi, kocaeligazetesi.com.tr
Haber metni ve görseller Kocaeli Gazetesi, kocaeligazetesi.com.tr sitesine aittir; tam içerik kaynak sitede yayınlanır.
Haber Künyesi
Kategori: Ekonomi
Yayın: 02 Kasım 2026 15:03 · Kaynak: Kocaeli Gazetesi, kocaeligazetesi.com.tr
Kaynağı Oku ↗