AB Komisyonu: Türkiye, üyelik için gereken siyasi kriterlerden daha da uzaklaştı

Avrupa Komisyonu, 2026 Genişleme Paketi’nde Türkiye’de seçilmişlere, muhalefet temsilcilerine ve sivil topluma yönelik yargı süreçlerinin yoğunlaştığını bildirdi. Komisyona göre Türkiye’nin AB üyeliği hedefi ile temel demokratik ilkelerde yaşanan gerileme arasındaki uçurum daha da büyüdü.

Paylaş Paylaş WhatsApp Kopyala Kısa Dalga - Avrupa Komisyonu, açıkladığı 2026 Genişleme Paketi’nde, Türkiye ile üyelik müzakerelerinin 2018’de durmasına yol açan sorunların hâlâ çözülmediğini belirtti. Komisyon, Türkiye’nin aday ülke statüsünü koruduğunu ve AB için önemli bir ortak olduğunu vurgularken, seçilmişleri, muhalefet temsilcilerini ve sivil toplumu hedef alan yargı süreçlerinin temel demokratik ilkelere bağlılık konusunda kaygıları artırdığını kaydetti.

Paketle birlikte yayımlanan Türkiye bilgi notu, üyelik müzakerelerindeki durgunluğa rağmen Ankara ile Brüksel arasındaki temasların hangi alanlarda sürdüğünü gösteriyor. Türkiye’ye 1999’da aday statüsü veren AB, 2019’da askıya alınan Yüksek Düzeyli Ekonomik Diyalog toplantılarına Nisan 2025’te yeniden başladı.

Nisan 2025 ile Ekim 2026 arasında çeşitli alanlarda altı üst düzey diyalog toplantısı yapıldı.

Bilgi notuna göre Türkiye ile AB arasındaki ticaret hacmi 2025’te yaklaşık 218 milyar Euro ile rekor düzeye ulaştı. Türkiye’nin ihraç ettiği malların yüzde 43’ü AB ülkelerine giderken, mal ithalatının yüzde 35’i AB’den geldi.

AB, Türkiye’nin en büyük ticaret ortağı olmayı sürdürdü. Türkiye ise AB’nin beşinci büyük ticaret ortağı oldu.

Komisyonun yargı baskısına ilişkin değerlendirmesinde yer verdiği sivil toplum, AB’nin Türkiye’de mali destek sağladığı alanlardan da biri. AB, 2021–2025 döneminde katılım öncesi yardım fonlarından Türkiye’de sivil toplumu desteklemek için 130,8 milyon avro ayırdı.

Göç alanındaki işbirliğinin mali boyutuna da yer verilen bilgi notuna göre AB, 2011’den bu yana Türkiye’deki mülteciler ve onlara ev sahipliği yapan topluluklar için yaklaşık 12,5 milyar avro destek sağladı. Bu destekle 1,3 milyon mültecinin temel ihtiyaçlarının karşılanmasına ve 938 binden fazla mülteci çocuğun eğitim hizmetlerine erişimine katkıda bulunuldu.

Komisyon, Türkiye’nin bölgesel ağırlığının arttığını ve AB’nin kriz yönetimi operasyonlarına önemli katkı sunduğunu belirtti. Buna karşılık Ankara’nın, AB’nin ortak dış ve güvenlik politikası kapsamındaki tutumlarıyla uyumunun çok düşük düzeyde kaldığını kaydetti.

Bilgi notuna göre Türkiye, AB’nin Rusya’ya uyguladığı yaptırımların delinmesini önlemek için bazı tedbirler aldı. Ancak Türkiye’den ihraç edildiği halde beyan edilen varış noktasına ulaşmayan mallar, Rusya’dan petrol ve doğalgaz ithalatı ve Rus petrolünü taşıyan “gölge filo”ya karşı önlem alınmaması, AB açısından kaygı konusu olmaya devam ediyor.

Komisyon aynı pakette, üyelik müzakerelerinde en fazla ilerleme kaydeden dört ülke için önümüzdeki yılın hedeflerini içeren yol haritaları sundu. Müzakerelerde 21 faslı geçici olarak kapatan Karadağ, üye devletlerin onay vermesi halinde kalan fasılları da 2026 sonuna kadar geçici olarak kapatabilecek.

Arnavutluk müzakereleri 2027’de, Moldova 2028’in başında, Ukrayna ise 2028’in sonunda tamamlamayı hedefliyor. Komisyon, bu hedeflere ulaşılmasını reformların ilerlemesine bağlıyor. Genişleme sürecinde bundan sonra hangi adımların atılacağına, Komisyonun tavsiyelerini değerlendirecek olan AB Konseyi karar verecek.