1933'te Milliyet yazdı, Marmara'nın en nefis çavuş üzümü Gebze'de yetişiyordu

Milliyet'in 26 Ağustos 1933 tarihli sayısındaki üç cümlelik haber Gebze'yi "Marmara'nın en nefis çavuş üzümünü yetiştiren" yer diye anıyor. O yıl yağışlar yüzünden mahsulün yüzde 40 eksik olacağı, ilk üzümün İstanbul'a gönderildiği yazıyor.

Bugün Gebze denince akla fabrikalar ve organize sanayi bölgeleri geliyor. 93 yıl önce İstanbul gazeteleri Gebze'yi başka bir şeyle anıyordu. Milliyet'in 26 Ağustos 1933 tarihli sayısında, üçüncü sayfadaki ekonomi sütununda üç cümlelik bir haber var. Başlığı "Çavuş üzümü".

Milliyet, 26 Ağustos 1933, sayfa 3. Görsel Wikimedia Commons, kamu malı.

HABERDE NE YAZIYOR Haber Gebze ve çevresini "Marmara'nın en nefis çavuş üzümünü yetiştiren" yer diye tanıtıyor. Ardından o yılın kötü haberini veriyor. Mahsul gecikmiş. Kalitesi önceki yıllar gibi, ama yağışların verdiği zarar yüzünden yüzde 40 eksik olacağı tahmin ediliyor. Son cümle kısa. İlk üzüm o hafta İstanbul'a gönderilmiş.

Üç cümle, ama çok şey anlatıyor. 1933'te Gebze'nin üzümü bir İstanbul gazetesinin ekonomi sütununda tütün stoğuyla aynı yerde haber oluyor. Hasadın gecikmesi de rekoltenin düşmesi de İstanbul'da takip ediliyor. Çünkü üzümün pazarı orası.

AYNI SAYFADA BAŞKA NELER VAR Üzüm haberinin hemen altında Fransa'nın yaş üzüm ithalatına kota koyduğu yazıyor. İzmir'den Fransa'ya yaş üzüm gönderme denemeleri yapıldığı anlatılıyor. Aynı sayfada fındık da var. Giresun'da köylünün getirdiği kabuklu fındığın okkası 30 kuruştan satılmış.

Sayfanın polis sütununda Kocaeli'ye uzanan bir haber daha bulunuyor. İzmit'e kalkmak üzere olan Kırlangıç vapurunda bir leblebici ile bir simitçi kavga etmiş, biri yaralanmış.

ÇAVUŞ ÜZÜMÜ BUGÜN KOCAELİ'DE NEREDE HASAT EDİLİYOR Çavuş üzümü Kocaeli'de hâlâ hasat ediliyor. Kocaeli Büyükşehir Belediyesi'nin Ağustos 2024'teki duyurusuna göre İzmit'in Kulfallı, Arızlı ve Akpınar mahallelerinde çavuşun yanında Osmanbey, kınalı yapıncak ve balbal üzümleri yetiştiriliyor.

Hasat yaklaşık bir buçuk ay sürüyor. İlk kesilen yine çavuş oluyor. O hasadı bu haberimizde anlatmıştık.

İzmit köylerinde 2024 üzüm hasadı. Fotoğraf Kocaeli Denge arşivi.

Gebze ve çevresindeki bağlardan bugüne ne kaldığını ise bilenlerden dinlemek istiyoruz. Gebze'de, Darıca'da, Tavşancıl'da bağı olan, bağ bozumuna giden büyükleriniz var mıydı? Eski bağ fotoğraflarınızı ve hatıralarınızı [email protected] adresine gönderin.

Kapak fotoğrafı 2024 hasadından, Kocaeli Denge arşivi.