CHP Mersin Milletvekili Gülcan Kış'tan akaryakıt zamlarına tepki

Motorine gece yarısı 6 lira 62 kuruş zam geldi. Zam sonrası motorinin litre fiyatı İstanbul’da 95,59 liraya, Ankara’da 96,78 liraya, İzmir’de ise 97,05 liraya yükseldi. Böylece motorin, litre fiyatında 100 lira sınırına dayandı.

CHP Mersin Milletvekili Gülcan Kış, akaryakıt fiyatlarındaki tarihi artışı 100 liralık banknot üzerinden değerlendirdi. Kış, 100 liralık banknotun 1 Ocak 2009’da tedavüle girdiğini ve o tarihte motorinin litresinin 2 lira 46 kuruş olduğunu hatırlattı.

Kış, 17 yılda yaşanan değişimi şu sözlerle ifade etti:

“100 liralık banknot tedavüle çıktığında yaklaşık 41 litre mazot alıyordu. Bugün aynı banknotla 1 litre mazot ancak alınabiliyor. Banknot aynı, üzerindeki rakam aynı ama satın aldığı mazot 41 litreden 1 litreye düştü. Türkiye’de paranın ve alım gücünün 17 yılda nasıl eritildiğinin bundan daha açık bir fotoğrafı olamaz.”

Motorindeki fiyat artışının son dönemde daha da hızlandığına dikkat çeken Kış, güncel rakamları da değerlendirdi.

Motorinin litre fiyatının bir ay önce 79,69 lira olduğunu belirten Kış, fiyatın 95,59 liraya yükselmesiyle bir aylık artışın yüzde 19,9’a ulaştığını söyledi. Bir yıl önce 54,36 lira olan motorinin ise yüzde 75,8 artışla 95,59 liraya çıktığını ifade etti. Beş yıl önce 7,28 lira olan motorindeki artışın ise yüzde 1.213’ü bulduğunu belirtti.

Kış, rakamların ardından şu soruları yöneltti:

“Bir ayda yüzde 19,9, bir yılda yüzde 75,8, beş yılda yüzde 1.213 artış… Hangi çiftçinin geliri beş yılda yüzde 1.213 arttı? Hangi nakliyecinin kazancı bir yılda yüzde 75,8 yükseldi? Hangi işçinin, hangi emeklinin geliri bu artışlara yetişebildi? Mazotun hızı geliri ezip geçti.”

Motorindeki zamların yüksek enflasyon nedeniyle gelirlerin zaten eridiği bir dönemde geldiğini belirten Kış, 2026’nın ilk sekiz ayında TÜİK verilerine göre enflasyonun yüzde 22,07’ye ulaştığını hatırlattı.

Kış, yılbaşında 28 bin 75 lira olarak belirlenen ve yılın ikinci yarısında artırılmayan asgari ücretin ilk sekiz ayda 6 bin 196 liralık alım gücü kaybına uğradığını belirterek şöyle konuştu:

“Yılın başında yüzde 16 enflasyon hesabı yaptılar; sekiz ay dolmadan bu hedef aşıldı. Sonra kendi enflasyon tahminlerini yüzde 28,5’e çıkardılar ama asgari ücreti 28 bin 75 lirada bıraktılar. Akaryakıt güncelleniyor, vergiler güncelleniyor, fiyatlar güncelleniyor; vatandaşın geliri güncellenmiyor.”

Vatandaşın artan hayat pahalılığı karşısında borçlanmak zorunda kaldığını savunan Kış, kredi kartı borçlarının 3 trilyon 661 milyar liraya ulaştığını söyledi. Kış, yalnızca yılbaşından bu yana kredi kartı borçlarının 841 milyar lira arttığına dikkat çekti.

Kış, “Maaş yetmeyince kredi kartı devreye giriyor. İnsanlar artık refahını artırmak için değil, mevcut hayatını sürdürebilmek için borçlanıyor. Böyle bir tabloda akaryakıta yapılan her zam, zaten borçla ayakta kalmaya çalışan milyonların sırtına yeni bir yük bindiriyor.” ifadelerini kullandı.

Mersin’in tarım, lojistik ve taşımacılık açısından önemine dikkat çeken Kış, motorine yapılan zammın etkisinin yalnızca akaryakıt istasyonlarında kalmayacağını belirtti.

“Bu zam, önümüzdeki günlerde soframızdaki her şeyi daha pahalı yiyeceğimizin habercisidir. Çiftçi tarlasını mazotla sürüyor, ürün tarladan hale mazotla geliyor, kamyon fabrikadaki malı mazotla markete taşıyor. Mazota gelen zam üretimin, nakliyenin ve dağıtımın her aşamasına maliyet olarak yazılıyor. Sonunda o fatura pazardaki etikete, market rafına ve vatandaşın sofrasına geliyor.”

Nakliye sektörünün artan maliyetleri taşıyamayacak noktaya gelmesinin daha ciddi sonuçlar doğurabileceğini belirten Kış, sözlerini şöyle sürdürdü:

“Nakliyeci bu maliyeti karşılayamaz ve kamyoncu kontak kapatacak noktaya gelirse yalnızca kamyonlar durmaz. Tarladaki ürün pazara, fabrikadaki mal rafa ulaşamaz. Üretim ve tedarik zincirinde yaşanacak bir kırılmanın bedelini bütün Türkiye öder. Mazot artık sadece bir akaryakıt fiyatı meselesi değil; üretimin, gıda güvenliğinin ve hayat pahalılığının meselesidir.”

Gülcan Kış, üretici ve taşımacılık sektörünün üzerindeki akaryakıt yükünün azaltılması gerektiğini belirterek iktidara çağrıda bulundu.

Kış, açıklamasında şu ifadeleri kullandı:

“Çiftçinin, nakliyecinin, esnafın bu maliyetleri daha ne kadar taşımasını bekliyorsunuz? Mazota yapılan her zam dönüp dolaşıp 86 milyonun cebine ve sofrasına geliyor.

İktidar pompadaki rakamı seyretmeyi bırakmalı; üretimin ve taşımacılığın üzerindeki akaryakıt yükünü hafifletecek adımları derhal atmalıdır. Çünkü mesele bir depo mazot değil; Türkiye’nin üretimi, taşımacılığı ve vatandaşın sofrasıdır.”