Burdur'un önemli turizm kozu yeterince değerlendirilemiyor mu? İki araştırmacı dikkat çeken sonuçlara ulaştı

Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi (MAKÜ) araştırmacıları tarafından hazırlanan bilimsel çalışmada, Burdur'un üç ilçesinde bulunan dört kanyonun doğa ve alternatif turizm açısından önemli bir potansiyele sahip olduğu, ancak bu alanların tanıtımı, korunması ve turizm faaliyetlerine kazandırılması konusunda eksiklikler bulunduğu belirtildi.

MAKÜ Turizm Fakültesi Turizm İşletmeciliği Bölümünden Dr. Öğr. Üyesi Özlem Güncan ile Sosyal Bilimler Enstitüsü Turizm İşletmeciliği Anabilim Dalından Bilim Uzmanı Onur Demir tarafından hazırlanan "Burdur İlinin Kanyon Turizmi Potansiyelinin İncelenmesi" başlıklı makale, Yalova Sosyal Bilimler Dergisi'nin 29 Ekim 2026 tarihli sayısında yayımlandı.

Akademik yayınlar, kurumsal bilgiler ve mevcut araştırmaların değerlendirildiği çalışmada, Altınyayla ilçesindeki Karanlıkdere, Bucak ilçesindeki Kargı Kısığı ve Mağan ile Burdur merkeze bağlı Günalan köyündeki Serençay kanyonları ele alındı.

Kanyonların coğrafi özellikleri, bitki örtüsü, ulaşım olanakları, koruma durumları ve turizm faaliyetlerine uygunluklarının incelendiği araştırmada, doğal alanların sürdürülebilir turizm anlayışıyla değerlendirilmesi gerektiği vurgulandı.

En derin noktası 350 metreye ulaşan kanyonun, yüksek kaya duvarları, ormanlık alanları ve biyolojik çeşitliliğiyle dikkati çektiği ifade edildi.

2018 yılında tabiat parkı ilan edilen bölgede Toros sediri, ardıç, karaçam, kızılçam ve meşe gibi ağaç türlerinin yanı sıra çeşitli yabani hayvanların yaşadığı aktarıldı.

Kanyonun yaklaşık 2 kilometrelik bölümünün doğa yürüyüşüne uygun olduğu, diğer kesimlerinde ise engebeli arazi koşulları nedeniyle profesyonel rehberlik ve güvenlik önlemlerine ihtiyaç duyulduğu kaydedildi.

Çalışmada, Karanlıkdere Kanyonu'nun doğa yürüyüşü, fotoğrafçılık, yaban hayatı gözlemciliği ve dağcılık gibi faaliyetler bakımından değerlendirilebileceği belirtildi.

Kargı Kısığı Kanyonu'nun turizme kazandırılması önerildiBucak ilçesinde, Karacaören Barajı yakınlarında bulunan Kargı Kısığı Kanyonu'nun yaklaşık 2 kilometre uzunluğunda olduğu ve doğal yapısıyla alternatif turizm açısından potansiyel taşıdığı ifade edildi.

Bucak ilçe merkezinin yaklaşık 35 kilometre güneybatısında yer alan kanyonun, Aksu Çayı'nın aşındırma faaliyetleri sonucunda oluştuğu, çevresindeki fay hatları ve kayaç yapısının bölgenin coğrafi özelliklerini şekillendirdiği belirtildi.

Araştırmada, Kargı Kısığı Kanyonu'nun 2005 yılında Ümit Durak liderliğindeki Sırt Çantam ekibi tarafından geçildiği bilgisine yer verildi.

Buna rağmen kanyonun henüz turizme açılmadığına dikkat çekilen çalışmada, bölgenin ulaşım olanakları ve doğal özellikleri bakımından değerlendirilmesi gerektiği kaydedildi.

Mağan Kanyonu şelaleleriyle dikkati çekiyorBucak ilçesinin Elsazı-Dutalan kırsalında bulunan Mağan Kanyonu'nun ise jeolojik yapısı, yoğun bitki örtüsü ve şelaleleriyle öne çıktığı belirtildi.

Kanyonda bulunan ve kayadaki doğal boşluktan yaklaşık 8 metre yükseklikten dökülen suyun oluşturduğu Yüzüklü Şelale'nin, bölgenin dikkat çeken doğal oluşumlarından biri olduğu aktarıldı.

Delikli Taş Şelalesi olarak da bilinen oluşumun yanı sıra Gökbüveç Şelalesi'nin de bölgenin doğa turizmi açısından önemini artırdığı ifade edildi.

Araştırmada, Mağan Kanyonu'nun doğa yürüyüşü, macera turizmi ve jeoturizm faaliyetleri için değerlendirilebileceği, ancak özellikle su debisinin yükseldiği dönemlerde güvenlik risklerinin artabileceği vurgulandı.

Kanyonun dar geçitleri ve engebeli arazi yapısı nedeniyle ziyaretçi güvenliğinin sağlanması, uygun güzergahların belirlenmesi ve rehberlik hizmetlerinin geliştirilmesi gerektiği kaydedildi.

Serençay Kanyonu'nda doğal ve tarihi miras bir aradaBurdur merkeze bağlı Günalan köyünde bulunan Serençay Kanyonu'nun, doğal özelliklerinin yanı sıra tarihi kalıntılarıyla da turizm açısından önem taşıdığı belirtildi.

Serençay Deresi'nin kireç taşı kütlesini aşındırmasıyla oluşan kanyonun çevresinde kaya oyma mezarlar ve Teke Sarayı olarak bilinen tarihi yapıların bulunduğu aktarıldı.

Araştırmada, bölgenin 2000 yılında Antalya Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kurulu tarafından birinci derece arkeolojik ve doğal sit alanı olarak tescil edildiği bilgisine yer verildi.

Kanyon çevresindeki kaya oyma yapıların erozyon, kütle hareketleri ve kaçak kazılar nedeniyle zarar görme riski taşıdığına ilişkin önceki araştırmalara da değinildi.

Serençay Kanyonu'nun doğa yürüyüşü, dağ bisikleti ve kültür turizmi açısından değerlendirilebileceği, ancak gerçekleştirilecek faaliyetlerde tarihi ve doğal mirasın korunmasına öncelik verilmesi gerektiği ifade edildi.

İki kanyonun koruma statüsüne ilişkin eksiklik belirtildiÇalışmada, incelenen dört kanyonun koruma durumları da karşılaştırıldı.

Karanlıkdere Kanyonu'nun tabiat parkı, Serençay Kanyonu'nun ise birinci derece arkeolojik ve doğal sit alanı statüsünde bulunduğu belirtildi.

Bucak ilçesindeki Kargı Kısığı ve Mağan kanyonları için ise araştırmada değerlendirilen kaynaklar kapsamında kurumsal düzeyde bir koruma statüsünün bulunmadığı ifade edildi.

Araştırmacılar, doğal alanların turizm faaliyetlerine açılması sürecinde ekolojik yapının korunması ve sürdürülebilir kullanım ilkelerinin gözetilmesi gerektiğine dikkat çekti.

Kanyonların ziyaretçi sayılarına ilişkin resmi veri bulunamadıAraştırmanın sonuç bölümünde, Burdur'daki kanyonların yeterince tanınmadığı ve turizm faaliyetleri için gerekli olanakların henüz istenilen düzeye ulaşmadığı belirtildi.

Burdur İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü ile yerel yönetimler tarafından kanyonların doğal ve coğrafi özelliklerine ilişkin bilgiler paylaşıldığı, ancak bu alanları ziyaret eden kişilerin sayılarına ve profillerine ilişkin resmi istatistiklere ulaşılamadığı kaydedildi.

Müze ve ören yerlerine ilişkin ziyaretçi kayıtlarının tutulmasına karşın kanyonlarda benzer bir veri sisteminin bulunmamasının, turizm planlaması açısından eksiklik oluşturduğu değerlendirildi.

Kanyonların çoğunlukla doğa yürüyüşü grupları, fotoğrafçılar, dağcılar ve bireysel ziyaretçiler tarafından tercih edildiği belirtilen çalışmada, il dışından gelen ziyaretçilerin de genellikle kendi imkanlarıyla kısa süreli geziler gerçekleştirdiği ifade edildi.

Serençay Kanyonu'nun merkeze yakınlığı ve ulaşım kolaylığı nedeniyle diğer kanyonlara göre daha fazla ziyaretçi çektiğinin değerlendirildiği, ancak resmi istatistik bulunmadığından bu durumun sayısal verilerle ortaya konulamadığı aktarıldı.

Kamu kurumlarına ortak çalışma önerisiAraştırmada, Burdur'un kanyon turizmi potansiyelinin değerlendirilmesi için kamu kurumları, yerel yönetimler ve turizm sektörü temsilcilerinin iş birliği yapması gerektiği belirtildi.

Kanyonların tanıtımının artırılması, ziyaretçi kayıt sistemlerinin oluşturulması, güvenli yürüyüş güzergahlarının belirlenmesi ve gerekli altyapının geliştirilmesi önerildi.

Turizm faaliyetleri planlanmadan önce uzman ekipler tarafından ayrıntılı saha incelemelerinin yapılması, doğal alanların taşıma kapasitelerinin ve güvenlik koşullarının değerlendirilmesi gerektiği vurgulandı.

Çalışmada ayrıca dijital ikiz teknolojisi gibi yenilikçi uygulamalardan yararlanılarak ziyaretçi hareketlerinin izlenebileceği ve kanyonların yönetim süreçlerinin geliştirilebileceği ifade edildi.

Araştırmacılar, kanyon turizminin geliştirilmesinin Burdur'a gelen turist sayısına, turizm gelirlerine ve yerel istihdama katkı sağlayabileceğini değerlendirdi.

Bununla birlikte, turizm faaliyetlerinin doğal çevreye ve tarihi mirasa zarar vermeden yürütülmesinin önemine işaret edildi.

Yeni saha araştırmaları yapılması önerildiÇalışmanın sonuç bölümünde, Burdur'daki kanyonların turizm potansiyelinin daha ayrıntılı belirlenebilmesi için yerinde gözlemler, ziyaretçi anketleri ve kapsamlı saha araştırmalarının gerçekleştirilmesi önerildi.

Mevcut literatür ve ikincil kaynaklar üzerinden hazırlanan araştırmada, kanyonların doğal özellikleri ve turizm olanaklarına ilişkin bilgilerin derlendiği, gelecekte yapılacak çalışmalarla ziyaretçi profilleri ve turizm talebine ilişkin daha somut verilerin elde edilebileceği belirtildi.

Araştırmacılar, Burdur'un farklı ilçelerinde bulunan dört kanyonun doğal ve kültürel zenginlikleriyle alternatif turizm açısından önemli olanaklar sunduğunu, bu potansiyelin değerlendirilmesinde koruma, güvenlik, tanıtım ve planlama çalışmalarının birlikte yürütülmesi gerektiğini kaydetti.

BURDUR'UN DOĞAL MİRASI ORTAK PROJELERLE TURİZME KAZANDIRILABİLİRBurdur'un sahip olduğu doğal zenginlikler, kentin alternatif turizmde gelişmesi açısından önemli fırsatlar sunuyor. Burdur Valiliğinin doğal güzelliklerin tanıtılmasına yönelik çalışmaları ve Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi (MAKÜ) araştırmacılarının ortaya koyduğu bilimsel veriler, bu potansiyelin değerlendirilmesi için güçlü bir zemin oluşturuyor.

Bilimsel çalışmada incelenen dört kanyonun doğa yürüyüşü, fotoğrafçılık, macera ve kültür turizmi açısından taşıdığı potansiyel, Burdur'da turizmin çeşitlendirilmesine yönelik yeni projelere kapı aralayabilir. Ancak bu alanların turizme kazandırılmasında doğal yapının korunması, güvenli ulaşım, altyapı ve sürdürülebilir kullanım ilkeleri öncelikli olmalı.

Bu noktada yalnızca Valilik ve üniversitenin değil; ilgili bakanlıkların, başkanlıkların, kalkınma ajanslarının, yerel yönetimlerin, bölgede yetkili kamu kurumlarının, sivil toplum kuruluşlarının ve turizm sektörü temsilcilerinin de bilimsel araştırmalardan hareketle somut projeler geliştirmesi önem taşıyor.

Özellikle koruma ve sürdürülebilir turizm planlaması, yürüyüş rotalarının belirlenmesi, ziyaretçi güvenliği, çevre düzenlemeleri ve tanıtım gibi alanlarda hazırlanacak ortak projeler, uygun hibe ve destek programlarıyla hayata geçirilebilir.

Burdur'un doğal mirasının korunarak turizme kazandırılması, yalnızca tanıtımla değil; bilimsel çalışmaların kurumlar arası iş birliği, doğru planlama ve uygulanabilir projelerle desteklenmesiyle mümkün olabilir. Bu yönde atılacak adımlar, hem kentin turizm çeşitliliğini artırabilir hem de yerel ekonomiye yeni katkılar sağlayabilir.