AB, Macaristan’ın 5,4 milyar euroluk SAFE savunma kredisini onayladı

Avrupa Komisyonu, Macaristan’ın Avrupa Güvenlik Eylemi (SAFE) kapsamında yaptığı 5,4 milyar euroluk savunma kredisi başvurusunu onayladı. Kararla birlikte, Avrupa’nın askerî hazırlığını güçlendirmeyi amaçlayan programın ilk başvuru turu resmen tamamlandı.

Macaristan Başbakanı Péter Magyar, nisan ayında göreve gelmesinin ardından ülkesinin başlangıçta 16,4 milyar euro olarak belirlenen kredi başvurusunu 5,4 milyar euroya düşürdü. Resmî başvuru, revize edilerek eylül ayının sonlarında sunuldu.

Magyar’ın, önceki hükümetle bağlantılı olduğu öne sürülen yolsuzluk riskleri nedeniyle ilk teklifi yeniden değerlendirmek istediği belirtiliyor. Kredinin ödenebilmesi için öncelikle AB üyesi ülkelerin hükümetleri tarafından onaylanması gerekiyor.

Ardından Brüksel ve Budapeşte temsilcileri arasında kredi anlaşması imzalanacak. Avrupa Komisyonu Sözcüsü Thomas Reginer, 150 milyar euroluk toplam finansman paketi kapsamında 21 milyar eurodan fazla kaynağın hâlâ kullanılabilir durumda olduğunu doğruladı.

Üye ülkeler, aralık ayına kadar ek kredi veya tamamen yeni kredi başvurularına yönelik ilgilerini bildirmeye davet edilecek. Komisyon, bu sürecin ardından yeni başvuruları değerlendirecek. İlk turda SAFE kredisi kullanmayan İrlanda gibi ülkeler de programa sonraki aşamada katılabileceklerini belirtti.

İrlanda Savunma Bakanı Helen McEntee, ekim ayında yaptığı açıklamada Dublin yönetiminin programa katılmasını istediğini belirterek, “Bu hedefimi çok açık bir şekilde ortaya koydum,” dedi.19 AB ülkesi 129 milyar euroluk kredi başvurusunda bulunduToplam 19 AB üyesi ülke, stratejik savunma yatırımları için SAFE kapsamında kredi başvurusu yaptı. Başvuruların toplam tutarı 129 milyar euroya ulaştı.

Program için ayrılan toplam kaynak ise 150 milyar euro olarak belirlendi. SAFE, Avrupa Komisyonu’nun Avrupa’nın savunma kapasitesini 2030’a kadar güçlendirmeyi amaçlayan ReArm Europe 2030 planının temel ayaklarından biri olarak öne çıkıyor.

Plan; ülkelerin belirli öncelikli savunma alanlarında ortak tedarik yapmalarını destekleyerek siparişlerin hızlandırılmasını, tedarik zincirlerinin güvence altına alınmasını ve üretim kapasitesinin artırılmasını hedefliyor. Öncelikli alanlar arasında mühimmat, insansız hava araçları , İHA karşıtı sistemler, hava savunması, askerî hareketlilik ve elektronik harp kabiliyetleri bulunuyor.

Çeşitli istihbarat kuruluşları, Rusya’nın NATO’ya yönelik silahlı saldırı başlatabileceği olası bir dönem olarak 2030 yılını işaret ediyor. Program ayrıca Avrupa genelinde ortak tedariki, savunma sanayisinde daha güçlü iş birliğini ve askerî sistemlerin birlikte çalışabilirliğinin artırılmasını teşvik ediyor.

SAFE kapsamında, bileşen maliyetlerinin en az yüzde 65’inin AB ülkeleri, Ukrayna ve Avrupa Ekonomik Alanı ile Avrupa Serbest Ticaret Birliği bünyesindeki belirli ülkelerden karşılanması gerekiyor. Kalan yüzde 35’lik bölüm ise herhangi bir üçüncü ülkeden temin edilebiliyor.

Polonya, 43 milyar euroyla en yüksek tutarlı SAFE kredisini alırken Danimarka, 46,8 milyon euroyla en düşük tutarlı krediye başvuran ülke oldu.