Yetişkinlerde DEHB: Tembellik Değil, Nörogelişimsel Bir Zorluk

Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB), çocukluk çağındaki dışa dönük hareketliliğin yetişkinlik evresinde içsel bir zihinsel karmaşaya evrildiği nörogelişimsel bir tablo olarak tanımlanıyor. Medicana International İzmir Hastanesi'nden Klinik Psikolog Burçin Deniz, bu durumun bireylerin günlük rutinlerini, profesyonel kariyerlerini ve özel ilişkilerini derinden etkilediğine dikkat çekiyor.

Uzmanlara göre, çocukluk dönemindeki yerinde duramama hali, yetişkinlikte yerini sürekli bir zihinsel huzursuzluğa bırakıyor. Bu süreçte bireyler; bacak sallama veya kalem çevirme gibi fiziksel kıpırtılarla enerjilerini dışa vururken, asıl zorluğu planlama, öncelik belirleme ve dürtü yönetimi gibi bilişsel alanlarda yaşıyorlar.

Zihinsel olarak yapılması gerekenleri bilmelerine rağmen, bu görevleri eyleme dökmekte kronik bir tıkanıklık yaşamaları, dışarıdan sıklıkla 'tembellik' veya 'isteksizlik' olarak yanlış yorumlanmalarına neden oluyor. Zaman yönetimi, DEHB'li yetişkinlerin en çok zorlandığı alanlardan biri olarak öne çıkıyor.

Bireyler, bir işin ne kadar süreceğini öngörmekte güçlük çektikleri için randevularını kaçırabiliyor, işlerini sürekli son ana bırakıyor veya zamanı planlamada ciddi aksaklıklar yaşıyorlar. Bu durum, sadece iş performansını değil, aynı zamanda ikili ilişkilerdeki güven ve düzen algısını da olumsuz etkileyebiliyor.

Klinik Psikolog Burçin Deniz, bu tablonun merkezinde bireyin duygularını dengeleme ve dürtülerini kontrol etme becerilerindeki kronik aksamaların yattığını belirtiyor. Yetişkinlik döneminde göz ardı edilen bu belirtiler, kişinin potansiyelini tam olarak ortaya koymasını engelleyen bir bariyer haline gelebiliyor.

DEHB ile mücadelede bütüncül müdahale yöntemlerinin önemine vurgu yapan uzmanlar, doğru teşhis ve destek süreçlerinin bireyin yaşam kalitesini artırabileceğini ifade ediyor. Bu nörogelişimsel durumun sadece bir 'karakter özelliği' değil, tıbbi bir süreç olduğunun kabul edilmesi, hem toplumsal algının değişmesi hem de bireylerin profesyonel destek alarak işlevselliklerini kazanmaları açısından kritik bir adım olarak görülüyor.