Fon skandalının artçı etkileri devam ediyor

İBRAHİM EKİNCİ | Piyasalarda yön arayanlar için veriyle konuşan ekonomi bülteni... Piyasalarda neler oldu? Bu hafta neler olabilir? Yatırım bankalarının ve uzmanların tahminleri neler? Ekonomi takviminde neler var?

Paylaş Paylaş WhatsApp Kopyala İBRAHİM EKİNCİ

Geçen haftanın en önemli gündemi yine fon skandalıydı. Bu hafta da aynı konunun gündemin en önemli konusu olmaya devam edeceğini söyleyebiliriz. Doğrudan fon sahibi ve yöneticisi isimlere yönelik gözaltı ve tutuklama kararları geliyor.

Bürokraside ise sadece 3 isim görevden alındı. Bir isim hakkında soruşturma izni verildi. Bu fonlar veya manipülasyon yaptığı hisseler üzerinden vurgun yapan isimlerin listesi açıklanmadı. Siyasi kollama sağlamadan bu cürette işlerin gerçekleşmesi mümkün görülmediğinden kamuoyunda siyasi isimlerin korunduğu kanaat var.

Perşembe günü, fon tasfiyesini düzenleyen kanun teklifi Meclis’te kabul edildi. SPK Kanunu’nun 79. maddesine göre, satış emri vermiş ve alacağı kesinleşmiş yatırımcının parasına, alacağın yatırımcı hesabına geçtiği tarihten itibaren temerrüt gerekçesiyle el konulamazken teklife bu güvenceyi ortadan kaldıran bir madde.

Sermaye piyasasında servetin tapusu kabul edilen “takas kesinliği” kurallını ihlal eden bir maddenin teklife konulması büyük tartışma yarattı. Yeni düzenleme ile 17 Eylül ve öncesinde TEFAS’a iletilen ancak gerçekleşmeyen satış talimatları nedeniyle katılma payları bloke edilen yatırımcılar da tasfiye kapsamına alındı.

Muhalefet partileri, “takas kesinliği ve rehin hakkı”nın ihlal edildiğini, 200 bin kişinin olumsuz etkileneceği gerekçesiyle düzenlemeye karşı çıktılar. Takas kesinliğinin (PBLK) ihlali, piyasalarda yatırımcının güvencesini ciddi şekilde aşındırabilir, toparlanmayı geciktirebilir. Bazı yorumcular, bu gelişmenin piyasalar için bir milat kabul edilebileceği görüşünde.

BORSA: Borsa İstanbul'da işlem gören hisse senetleri haftalık bazda ortalama yüzde 5,16 değer kaybetti. BIST 100 endeksi, en düşük 10.707,18 puanı ve en yüksek 11.806,76 puanı gördükten sonra haftayı, önceki hafta kapanışının yüzde 5,16 altında 11.116,99 puandan tamamladı.

NE OLUR? Fon skandalının patlak verdiği 15 Eylül’den bu yana BİST100’de 2 trilyon, BİST30’da 1,7 trilyon, BİST TÜM’de 3,5 trilyon TL’yi aşan piyasa değeri silindi. Skandalın ilk günleri kamu aracı kurumları borsayı destekliyor ve düşüşü sınırlıyordu.

Son günlerde bu etki izlenmiyor. Borsanın toparlanması için yatırımcı güveninin oluşması gerekiyor. Uzmanlara göre en ciddi sorun da bu. Borsada önümüzdeki günlerde de sıkıntılı bir seyir beklentisi var.

NE OLUR? TCMB devrede, geçtiğimiz hafta da rezerv satışı oldu. Kontrollü kur rejimi devam ediyor. TCMB’nin dolarda kur yükseliş sınırını bir miktar artırma eğilimi biliniyor. Ancak yine de döviz yatırımcısı kısa vadede enflasyon üstü yükseliş beklememeli.

Bununla birlikte son dönemde güven kaybı nedeniyle dolar tercihinde kıpırdanma olduğu görülüyor. Gerek kamunun gerekse şirketlerin döviz borcu çok yüksek. Eğer bir kur şoku olursa, yıkıcı etkileri olabilir. TCMB’nin Ağustos 2026 verilerine göre, finansal kesim dışındaki firmaların net döviz pozisyonu açığı, bir önceki aya göre 1 milyar 885 milyon dolar artarak 213 milyar 6 milyar 283 milyon dolara ulaştı.

ALTIN: Altının gram fiyatı yüzde 4,18 değer değer kaybetti. Kapalıçarşı'da işlem gören 24 ayar külçe altının gram satış fiyatı bu hafta yüzde 4,18 azalışla 6 bin 370 liraya geriledi. Cumhuriyet altınının satış fiyatı yüzde 3,34 düşüşle 41 bin 880 liraya geriledi.

Geçen hafta sonu 10 bin 887 lira olan çeyrek altının satış fiyatı yüzde 3,37 azalışla 10 bin 520 liraya düştü. Ons altın 4 bin dolar altını gördü ve dipten alımlarla 4002 dolara çıktı. Cumartesi itibariyle 3.996 dolar seviyesindeydi.

NE OLUR? Altın hafta içinde değer kaybetti. Bu kayıp petrol fiyatlarının çok yükselmesi ve enflasyon korkusunun depreşmesinden kaynaklandı. Ancak yatırımcı ilgisi de devam ediyor. Bu hafta Fed faiz kararı fiyatlarda etkili olacak.

TCMB'nin ekim ayı Hanehalkı Beklenti Anketi'ne göre, vatandaşın 12 ay sonrası dolar/TL beklentisi 56,86 liraya yükselirken, enflasyon beklentisi yüzde 43,75'e geriledi. Yatırım tercihlerinde yüzde 43,3 ile altın ilk sırada yer alırken, gelecek 12 ayda fiyatlarının en çok artması beklenen ürün grupları yakıt ve enerji ile gıda oldu.

Altın kısa vadede güçlü dolar, yüksek faiz ve enflasyon baskısıyla sınanırken, analistler yatırımcı güveninin yenden güçlenmesi halinde ons fiyatının 6.000 dolara, gümüşün ise 90 doların üzerine çıkabileceğini öngörüyor. Metals Focus Altın ve Gümüş Direktörü Matthew Pggott,, altının bu yıl ons başına ortalama 4.600 dolar seviyesinde kalmasını, 2027’de se 5.330 dolara yükselmesini öngörüyor.

FAİZ: Birçok büyük bankada aylık%3 seviyesinde yıllık yüzde 37–38 seviyesinde faizler var. Hoş geldin faizi bazı bankalarda yüzde 40’ın üzerine kadar çıkabiliyor. Ancak gevşeme eğilimi belirgin.

NE OLUR? Mevduat faizlerinde, normalde TCMB indirimi sonrası bir miktar düşüş beklenirdi ancak indirim fon skandalı günlerine rastladı ve beklenen ölçüde düşüş gerçekleşmedi. Mevduat ve TL ağırlıklı yatırım fonları hala enflasyonun 1-2 puan üzerinde kazandırıyor.

TCMB PPK, geçen hafta içindeki toplantısında politika faizini 100 baz puan düşürerek%37’den%36’ya indirdi. Gecelik borç verme faizini de%40’tan%39’a çekildi. İndirim beklentiler doğrultusundaydı. Bu nedenle de diğer piyasalarda belirgin bir etki yaratmadı. Ancak bu oranda bir indirimin piyasaları rahatlatması beklenmiyor.

BIST-100 endeksi, art arda altıncı haftasını da düşüşle kapattı. 2008 Şubat ayından bu yana görülen en uzun haftalık düşüş gerçekleşti. BİST-TÜM piyasa değeri 2026 Nisan ayındaki 500 milyar dolar değerinden 300 milyar dolara geriledi. Son 6 aylık kayıp 200 milyar dolar.

MKK: 4 ŞİRKETİN BORÇ ÖDEMELERİ YAPILAMADI

Özel sektör borçlanma araçlarında ödeme sorunu yaşanıyor. Merkezi Kayıt Kuruluşunun (MKK) KAP’a ilettiği bildirimlere göre, Alnus Yatırım, Alves Kablo Sanayi ve Fikret Petrol tarafından ihraç edilen borçlanma araçlarının yanı sıra, fon kullanıcısı Fikret Petrol olan bir finansman aracının 23 Ekim 2026 tarihli itfa ve kupon ödemeleri gerçekleştirilemedi.

Daha önce de Tarfin temerrüt açıklamıştı. Zorlu şirketlerinde de temerrüt riski var. Şirket vadesi gelen tahvil ödemelerini ertelemeye çalışıyor.

Ekonomi gazetesinin haberine göre Aydem Enerji ve Gediz Elektrik eurobondlarında sert satışlar yaşanıyor. Gediz tahvilinin fiyatı 10 günde 15 dolar gerilerken, dün 77,58 dolara indi. Tahvilin faizi yüzde 19,47’ye yükseldi.

Aydem Enerji eurobondu da 1,77 dolar düşüşle 90,61 dolara gerilerken faizi yüzde 13,46’ya çıktı. ADM Elektrik Dağıtım eurobondunun faizi ise yüzde 14,49’a ulaştı.

MERRİLL LİNCH’İN 8 MİLYAR KAZANCI BIYIKLI YABANCI MI?

Norveç Varlık Fonu, fonlarda kayıp yaşamıştı. Ancak Bank of America bünyesinde bulunan Merrill Lynch’in fon operasyonları öncesinde spekülatif hisselerden çıkarak 8 milyar TL kazanç sağladığı iddia edildi. İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı’nın konuyu incelediği belirtildi.

Gazeteci Fatih Altaylı’ya açıklama yapan bir uzman, ML yatırımının “bıyıklı yabancı” (yabancı kurumlar üzerinde yatırım yapan vatandaşlar) olduğunu ileri sürdü.

SPK, Hedef Portföy’ün 30 Eylül tarihli 64/1775 sayılı karar kapsamından çıkarılarak kurucusu olduğu fonlarda olağan tasfiye işlemlerinin başlatılmasına izin verdi. Kurulun bülteninde, tasfiyenin A1 Capital Portföy, Bulls Portföy ve Pardus Portföy’ün kurucusu olduğu fonlar için belirlenen esaslara tabi olacağı belirtildi.

Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) Başkanı Mahmut Sütcü ile Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurulu Başkanı İbrahim Ömer Gönül görevden alındı. Hazine ve Maliye Bakan Yardımcısı Osman Çelik’in de emeklilik başvurusunda bulundu. Ömer Gönül hakkında soruşturma izni verildi.

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, Bloomberg HT-Habertürk ortak yayınında sorunlu yatırım fonlarının tasfiye sürecine ilişkin önemli açıklamalarda bulundu. Şimşek, "Haksız kazanç elde edenlerin tamamı tespit edildi. 10 milyon ve üzerinde kâr elde edenler davet edilecek ve gönüllü olarak iade etmeler istenecek. Aksi takdirde hukuki süreç başlatılacak" ifadelerini kullandı.

Tasfiyeye alınan fonlar ile ilişkili hisselerden yüksek kazanç sağlayarak çıkanların “gönüllü iade” tutarı artırıldı. Komisyonda yapılan değişiklikle, “emsal fon getirisi” yerine TÜFE ve Yİ-ÜFE değişim oranlarının aritmetik ortalaması esas alındı.

Buna göre yatırımcıların anaparasına bu oran kadar getiri eklenecek, çekilen miktar bu tutardan düşülecek ve kalan kısım iade edilebilecek. Teklifteki “gerçeğe aykırı oluşan değer” ifadesi de metinden çıkarıldı.

JP MORGAN MENKUL DEĞERLER FAALİYET DURDURUYOR

JP Morgan Menkul Değerler A.Ş. (JPM), sermaye piyasası faaliyet izninden feragat etmek SPK’ya başvuruda bulunacağını açıkladı. Başvurunun Kurul tarafından uygun bulunması halinde şirket, sermaye piyasası faaliyetlerini durdurarak aracı kurum niteliğini kaybedecek.

Türkiye’de bankacılık faaliyetleri ise devam edecek. Şirket, sermaye piyasası işlemlerinden çekilmenin son fon skandalı ile ilişkili olmadığını açıkladı.

Halen Fon Tasfiye Kurulu’nun da başkanı olan Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz’ın skandaldan 10 ay önce yatırım fonlarındaki yükselişi öven konuşması ortaya çıktı. Muhalefet, Yılmaz’ın istifasını istedi. Yılmaz ise sözlerinin bağlamından koparıldığını, konuşmasında yatırım ve tasarrufu övdüğünü söyledi.

16 Ekim ile biten haftada yabancı yatırımcılar net 88,8 milyon dolarlık hisse senedi, 44,4 milyon dolarlık devlet tahvili ve 20,7 milyon dolarlık özel sektör tahvili (ÖST) sattı.

TCMB’nin toplam rezervleri, 16 Ekim haftasında bir önceki haftaya göre 2 milyar 478 milyon dolar azalarak 169 milyar 97 milyon dolar oldu.

ORTADOĞU'DAKİ GERİLİM PETROL FİYATLARINI UÇURDU

Orta Doğu'daki çatışmaların yeniden tırmanabileceğine ilişkin endişeler petrol fiyatlarını yukarı taşıdı. Brent petrolün varil fiyatı 114,72 dolara çıkarak 4 Mayıs'tan bu yana en yüksek seviyesini gördü. Yükselen enerji fiyatlarının küresel ekonomik büyüme üzerindeki baskıyı artırabileceği belirtiliyor.