Afetlere hazırlık, kurumların sorumluluğuyla güçleniyor

Acil Durum ve Afet Yönetimi Program Başkanı Öğr. Gör. Esad Sadık Demirtaş, 12 Kasım Afet Eğitimi Hazırlık Günü kapsamında Türkiye’nin afetlere hazırlık düzeyini, bireysel ve kurumsal sorumlulukları, afet eğitimlerini ve gönüllülük çalışmalarını değerlendirdi.

Afet bilincinin günlük yaşamın parçası hâline getirilmesi gerektiğini belirten Demirtaş, “Vatandaştan hazırlıklı olmasını isterken kurumların sorumluluklarını da açıkça konuşmalıyız.” dedi.

AFET ÖNCESİNDE KAYIPLARI AZALTACAK YATIRIMLAR BELİRLEYİCİTürkiye’nin afet yönetiminde kurumsal bir yapısı ve müdahale planları bulunduğunu belirten Demirtaş, hazırlığın yalnızca planların varlığıyla ölçülemeyeceğini söyledi. Planların sahada nasıl işlediğine, binaların güvenliğine ve yerel imkânlara birlikte bakılması gerektiğini vurgulayan Demirtaş, son büyük depremlerin ardından hazırlanan resmî raporların güvenli yapılaşma, etkili denetim, yerel müdahale kapasitesi ve kurumlar arası koordinasyonun güçlendirilmesi gerektiğini ortaya koyduğunu ifade etti.

Afet yönetiminde yalnızca afet sonrasındaki müdahaleye odaklanılmaması gerektiğini kaydeden Demirtaş, “Afet sonrasında müdahale edebilmek kadar, öncesinde kayıpları azaltacak yatırımları yapmak da belirleyicidir. Deprem, sel, yangın ve heyelan için bulunduğumuz yerin tehlikelerine uygun hazırlık yapmalıyız.” diye konuştu.

AFET FARKINDALIĞI ÇEVREDEKİ TEHLİKELERİ TANIMAKLA BAŞLIYORAfet eğitiminin yalnızca deprem sırasında yapılması gereken davranışları öğrenmekten ibaret olmadığını dile getiren Demirtaş, farkındalığın yaşanılan çevredeki tehlikeleri tanımayı, evdeki riskleri azaltmayı ve ailenin ne yapacağını önceden kararlaştırmayı kapsadığını belirtti.

Ailelerin buluşma yerlerini, birbirlerine nasıl ulaşacaklarını ve güvenli çıkış yollarını belirlemesi gerektiğini söyleyen Demirtaş, dolapların sabitlenmesi ve acil durum çantalarının hazırlanması önerisinde bulundu. Çocukların, yaşlıların, engelli bireylerin ve düzenli ilaç kullananların ihtiyaçlarının ayrıca planlanması gerektiğini de ekledi.

AFET TÜRÜNE GÖRE DOĞRU DAVRANIŞ DEĞİŞİYORHer afet türünün farklı riskler barındırdığını ve doğru davranışların bu risklere göre belirlenmesi gerektiğini kaydeden Demirtaş, deprem sırasında sarsıntı devam ederken merdivenlere koşulmaması, çök-kapan-tutun hareketiyle hedef küçültülmesi gerektiğini söyledi. Yangınlarda ise güvenli çıkış yolunu bilmenin önemine dikkat çekti.

Afet sonrasında kişinin önce kendi güvenliğini kontrol etmesi, hasarlı yapılardan uzak durması ve yetkililerin yönlendirmelerini izlemesi gerektiğini belirten Demirtaş, ilk yardımın da uygulamalı eğitimle öğrenilmesi gerektiğini ifade etti. Eğitimlerin yaşa ve ihtiyaca uygun olması, kısa aralıklarla tekrarlanması ve uygulamayla pekiştirilmesi gerektiğini vurguladı.

BÜYÜK KAYIPLARI ÖNLEMEK İÇİN GÜVENLİ YERLEŞİMLER VE İŞLEYEN KURUMLAR GEREKLİAfetlerde can kayıplarını ve maddi zararları azaltmada bireysel hazırlığın yanı sıra kurumların ve yerel yönetimlerin sorumluluklarının da belirleyici olduğunu ifade eden Demirtaş, bu sorumlulukların birbirini tamamladığını ancak aynı imkânlara ve etkiye sahip olmadığını söyledi.

Vatandaşların eşyalarını sabitleyebileceğini ve aile planı hazırlayabileceğini belirten Demirtaş, güvenli yapılaşma, altyapı, dere yataklarının korunması, denetim ve kamu hizmetlerinin kesintisiz sürdürülmesinin kurumsal sorumluluk gerektirdiğini kaydetti. Demirtaş, “Büyük kayıpları azaltmanın temeli güvenli yerleşimler ve işleyen kurumlar.

Bireysel hazırlık bu temeli güçlendirir. Vatandaştan hazırlıklı olmasını isterken kurumların sorumluluklarını da açıkça konuşmalıyız.” dedi.

YANLIŞ BİLGİLER İNSANLARI TEHLİKEYE YÖNLENDİREBİLİRAfet anındaki korku, panik ve belirsizliğin yanlış kararlar alınmasına yol açabileceğini belirten Demirtaş, önceden çalışılmış davranışların belirsizlik anında daha kontrollü hareket etmeye yardımcı olduğunu söyledi. Doğrulanmamış tahliye çağrıları, eski görüntüler ve yanlış konum bilgilerinin insanları tehlikeye yönlendirebileceğini, yardımın doğru yere ulaşmasını zorlaştırabileceğini ifade etti.

Afet iletişiminde güvenilir ve doğrulanmış bilgilerin esas alınması gerektiğini vurgulayan Demirtaş, kurumların kısa, anlaşılır, zaman bilgisi içeren ve birbiriyle tutarlı açıklamalar yapması gerektiğini belirtti. Vatandaşların yapmadan önce bilginin kaynağını, tarihini ve yerini kontrol etmesini; AFAD, valilik ve ilgili kurumların duyurularını izlemesini önerdi.

Yakınlarla haberleşirken mümkünse kısa mesaj veya internet tabanlı mesajlaşma kullanılmasını, zorunlu telefon görüşmelerinin ise kısa tutulmasını söyledi.

TATBİKATLAR PLANLARIN İŞLEYİP İŞLEMEDİĞİNİ GÖSTERİYOROkulların, üniversitelerin, hastanelerin ve iş yerlerinin afet hazırlığının farklı ölçütlerle değerlendirilmesi gerektiğini kaydeden Demirtaş, bina güvenliği, açık kaçış yolları, çalışanların görevlerini bilmesi ve hizmetin devamlılığının ayrı ayrı incelenmesi gerektiğini söyledi. Tatbikatların, hazırlanan planların gerçekten işleyip işlemediğini gösterdiğini belirtti.

Tahliye sırasında nerede yığılma yaşandığının, desteğe ihtiyaç duyan kişilere kimin yardım edeceğinin ve toplanma alanında sayımın nasıl yapılacağının uygulama sırasında görülebildiğini ifade eden Demirtaş, hastanelerde hastaların güvenliği ve sağlık hizmetinin devamlılığı için ayrıca plan yapılması gerektiğini vurguladı. Tatbikatların ardından eksiklerin belirlenmesi, sorumluların atanması ve düzeltmelerin takip edilmesi gerektiğini ekledi.

AFET HAZIRLIĞI GÜNLÜK YAŞAMIN PARÇASI OLMALI12 Kasım Afet Eğitimi Hazırlık Günü’nün yalnızca belirli bir tarihte yapılan farkındalık etkinlikleriyle sınırlı kalmaması gerektiğini belirten Demirtaş, günü yıl boyunca sürdürülecek çalışmaların hatırlatıcısı olarak değerlendirmek gerektiğini söyledi. Okulda öğrenilen bilgilerin eve taşınmasını; mahallelerde, üniversitelerde ve iş yerlerinde düzenli eğitim ve tatbikatlarla pekiştirilmesini önerdi.

Afet sonrasında yükselen duyarlılığı kalıcı kılmak için hazırlığın günlük yaşamın parçası hâline getirilmesi gerektiğini ifade etti.

AFAD GÖNÜLLÜLÜĞÜ BİLGİ VE SORUMLULUK KAZANDIRIYORToplumsal dayanıklılığın artırılmasında gönüllülük çalışmalarının önemli bir yeri olduğunu belirten Demirtaş, Destek AFAD Gönüllüsü eğitimlerinin yardım etme isteğini bilgi, beceri ve sorumlulukla buluşturduğunu söyledi. Bu eğitimlerin gönüllüleri arama kurtarma, yangın, ilk yardım ve insani yardım gibi alanlarda profesyonel ekiplere destek olabilecek şekilde yetiştirdiğini kaydetti.

Demirtaş, gönüllülüğün temelinde kişinin kendi güvenliğini gözetmesi, yetkinlik sınırlarını bilmesi ve koordinasyon içinde hareket etmesinin bulunduğunu vurguladı.

ÜNİVERSİTELERDE EĞİTİMLERE ÖĞRENCİLER VE ÖĞRETİM ELEMANLARI BİRLİKTE KATILMALIÜniversitelerin afet bilincinin geliştirilmesi ve yaygınlaştırılmasında önemli sorumluluklar üstlenebileceğini söyleyen Demirtaş, öğrencilerin ve öğretim elemanlarının eğitimlere birlikte katılmasının ortak bir hazırlık kültürünün gelişmesine katkı sağlayacağını belirtti.

Eğitimlerin ardından düzenli uygulama ve tatbikatlarla kazanılan becerilerin canlı tutulması gerektiğini ifade eden Demirtaş, başarının verilen sertifikaların yanı sıra insanların öğrendiklerini ne ölçüde uygulayabildiğine bakılarak değerlendirilmesi gerektiğini söyledi. Hedefin afet öncesinde riskleri azaltan, afet sırasında doğru davranan ve sonrasında koordinasyon içinde destek sunabilen bir toplum olması gerektiğini kaydetti.

“HERKESİ AFAD GÖNÜLLÜSÜ OLMAYA DAVET EDİYORUM”Afetlere hazırlık konusunda toplumun bütün kesimlerine sorumluluk düştüğünü vurgulayan Demirtaş, sözlerini şöyle tamamladı:

“AFAD’ın belirlediği şartları sağlayan ve eğitimlere zaman ayırabilecek herkese AFAD gönüllüsü olmasını tavsiye ediyorum. Gönüllülük, yardım etme isteğini eğitim ve sorumlulukla buluşturmanın önemli bir yoludur. Özellikle Destek AFAD Gönüllüsü eğitimlerine katılarak bilgi ve becerilerimizi geliştirebilir, ihtiyaç duyulduğunda yetkinliklerimiz doğrultusunda ve görevli ekiplerin koordinasyonunda topluma katkı sunabiliriz.

Öğrencilerimizi, öğretim elemanlarımızı ve vatandaşlarımızı bu sürecin bir parçası olmaya davet ediyorum.”