Politico yazdı: Fransa, Avrupa'nın en hasta adamı ve durum hızla kötüleşebilir

Fransa'da 17 Eylül'de lise öğrencilerinin eğitim koşullarını protesto ederek başlattığı eylemler bir ayı aşkın süredir devam ediyor.

Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron'ın iktidarı, hem derinleşen ekonomik sorunlar hem de gösterilerle sınanıyor.

Politico Avrupa, 2027 cumhurbaşkanlığı seçimi yaklaşırken Fransa’yı “Avrupa’nın en hasta adamı” olarak nitelendirdi. Haberde, Avrupa Birliği’nin ikinci büyük ekonomisinin bütçe açığı ve yüksek kamu borcuyla mücadele ederken toplumsal huzursuzluğun da ekonomik sorunları ağırlaştırdığı belirtildi.

Politico’ya konuşan eski Fransa Başbakanı Michel Barnier, ülkenin bir mali krizin eşiğinde olduğunu söyledi. Barnier, “Piyasalara bir sinyal göndermemiz gerekiyor” dedi.

Son haftalarda yüz binlerce kişi öğretmen maaşlarının artırılması, bakımsız okulların iyileştirilmesi ve yükselen yaşam maliyetine karşı destek sağlanması talebiyle sokaklara çıktı. 17-18 Ekim’de 800 bin kişinin sokaklara çıkmasının ardından güvenlik önlemleri artırıldı.

Oksijen'in derlediği Politico’nun haberine göre yetkililer 24 Ekim’de şiddet görüntülerinin önüne geçmeyi başardı. Ancak protestolar, zaten kırılgan olan ekonomik görünüm üzerindeki baskıyı artırıyor.

Ülkenin sürdürülebilirliği tartışılan emeklilik sistemi de mali baskı yaratan başlıklar arasında.

Başbakan Sébastien Lecornu’nun 2027 bütçe tasarısı 43 milyar Euro'luk tasarruf öngörüyor. Ancak hükümetin yeni kesintilere gitmesi toplumsal tepkileri büyütebilir; harcamaları artırması ya da tasarruf hedeflerinden geri adım atması ise borçlanma ihtiyacını yükseltebilir.

Politico’ya konuşan ve adının açıklanmasını istemeyen bir hükümet üyesi, hükümetin hareket alanının piyasa koşulları nedeniyle daraldığını belirtti.

Aynı yetkili, halkın öfkesinin duyulduğunun gösterilmesi gerektiğini, ancak mevcut mali koşullarda seçeneklerin sınırlı olduğunu söyledi.

Eski Ekonomi ve Maliye Bakanı Éric Lombard da protestoların piyasalar üzerinde etkisi olduğunu ifade etti.

Tahvil faizleri yükseliyor

Eski İtalya Başbakanı Mario Monti, Politico’ya verdiği demeçte Fransa’daki durumun hızla kötüleşebileceği uyarısında bulundu. Monti, 2011’de İtalya’nın yaşadığı borç krizini hatırlatarak ekonomik baskının kısa sürede büyüyebileceğini söyledi.

İtalya’da o dönemde 10 yıllık devlet tahvillerinin Almanya’nın tahvillerine kıyasla getiri farkı birkaç ay içinde yaklaşık 150 baz puandan 500 baz puanın üzerine çıkmıştı.

Fransa ile Almanya arasındaki fark ise 24 Ekim’de piyasalar kapanırken 169 baz puan olarak kaydedildi. Fransa’nın gösterge niteliğindeki 10 yıllık tahvil faizi de bir gün önce yüzde 5,14’e yükselerek 2002’den bu yana en yüksek seviyesine ulaştı.

Monti, Fransa’nın Avrupa Birliği içindeki ekonomik ve siyasi ağırlığını geçmişte mali kurallar konusunda esneklik sağlamak için kullandığını söyledi. Ancak Fransız seçmenlerin ülkenin bir kamu borcu kriziyle karşılaşma ihtimalini ciddiye alması gerektiğini belirtti.

Haberde görüşlerine yer verilen yetkililer, milletvekilleri ve diplomatlar Fransa’nın Yunanistan benzeri bir senaryoyla karşı karşıya olmadığını düşünüyor. Böyle bir senaryoda devletin kamu çalışanlarına ve alacaklılarına ödeme yapamaması söz konusu olabilir.

Ancak Fransa’nın 2011’de İtalya’da yaşananlara benzer bir borç ve piyasa baskısıyla karşılaşabileceği değerlendiriliyor.

Seçim öncesi aşırı sağ ve aşırı sol yükselişte

2027 cumhurbaşkanlığı seçimi yaklaşırken siyasi belirsizlik de yatırımcıların kaygılarını artırıyor. Politico, aşırı sağcı Marine Le Pen ile aşırı solcu Jean-Luc Mélenchon’un olası bir ikinci turda karşı karşıya gelebileceğine dikkat çekti.

Haberde, iki siyasetçinin de emeklilik yaşını düşürmek için milyarlarca Euro'luk harcamalar öngördüğü belirtildi.

Politico’nun ay başındaki anket ortalamasına göre Le Pen’in desteği yüzde 34, Mélenchon’un desteği ise yüzde 15 düzeyindeydi. Böylece seçmenlerin yaklaşık yarısı, mevcut siyasi düzenin dışında konumlanan bu iki siyasetçiye destek veriyordu.

Merkez sağın öne çıkan isimlerinden Édouard Philippe, mali disiplin ve zor ekonomik kararlar alma gerekliliğini öne çıkararak seçmenlere seslenmeye çalışıyor. Ancak Politico, Philippe’in kampanyasının henüz beklenen ivmeyi yakalayamadığını yazdı.

Ekonomik kaygılara toplumsal güvensizlik de eşlik ediyor. Politico’nun aktardığı bir ankete göre Fransızların yüzde 90’ı gelecek konusunda karamsar ve çocuklarının kendilerinden daha kötü koşullarda yaşayacağını düşünüyor.

Bu yıl yapılan Avrupa çapındaki başka bir araştırmada Fransız katılımcıların yalnızca yarısı demokratik sistemleriyle gurur duyduğunu belirtti. Bu oran Almanya’da yaklaşık üçte iki, Birleşik Krallık’ta ise yüzde 70’e yakındı.

Fransa’nın Avrupa’daki güvenilirliği tartışılıyor

Protestoların ekonomik etkileri, 2018-2020 dönemindeki Sarı Yelekliler hareketini de hatırlatıyor.

Son olayların maliyetinin de on milyonlarca Euro olduğu tahmin ediliyor; kayıpların önemli bölümünün sigorta kapsamında karşılanması bekleniyor.

Fransa’nın Avrupa Birliği’ne verdiği bütçe açığını 2029’a kadar gayrisafi yurt içi hasılanın yüzde 3’üne indirme taahhüdünü yerine getirmesi de giderek zorlaşıyor.

Haberde görüşlerine yer verilen deneyimli merkez siyasetçi ve bütçe uzmanı Charles de Courson, Fransa’nın mali konularda Avrupalı ortakları nezdinde bütün güvenilirliğini kaybettiğini söyledi.

Eski Ekonomi ve Maliye Bakanı Lombard da ülkenin kamu maliyesini düzeltme taahhütlerini yerine getiremediğini kabul etti.

Lombard, Fransa adına verilen sözlerin tutulmamasının ülkeyi Avrupa’daki ortakları karşısında zayıf bir konuma düşürdüğünü belirtti.

Politico’nun analizine göre Fransa’nın karşı karşıya olduğu temel sorun, yüksek borç ve bütçe açığının toplumsal hoşnutsuzluğu artırması; protestoların ve siyasi belirsizliğin de ülkenin ekonomik görünümünü daha kırılgan hale getirmesi.

Hükümetin mali hedeflerle halkın ekonomik talepleri arasında nasıl bir denge kuracağı, bu döngünün kırılıp kırılamayacağını belirleyecek.

Fransa için asıl fırtına henüz başlamadı! Küresel Ekonomi

Fransa’da sokaklar ve piyasalar hareketli: Ekonomiye etkisi ne olacak?