Savaş ve borç balonu küresel piyasaları sarstı

ABD ve İsrail'in İran'a yönelik saldırılarıyla başlayan savaşın enerji fiyatlarını yükseltmesi ve yapay zeka sektöründe borçlanmanın hızla büyümesi, küresel finans piyasalarını sarsıyor. Petrol fiyatları yükselirken borsalar, altın, gümüş ve Bitcoin aynı anda değer kaybetti.28 Şubat'ta başlayan İran savaşının ardından Hürmüz Boğazı'ndaki petrol sevkiyatı normale dönemedi.

Brent petrolün varil fiyatı 110 doların üzerine yerleşti. Enerji maliyetlerindeki artış, ABD'de enflasyonu hızlandırdı. ABD Merkez Bankası (Fed), enflasyonun hazılanması gerekçesiyle faiz artırdı. Savaş öncesinde yüzde 3,97 olan ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi, ekimde yüzde 5,30'u aştı.

YAPAY ZEKADA BORÇ BALONU BÜYÜYOREnerji fiyatlarının yükselmesi nedeniyle finansman koşulları ağırlaşırken ABD'li teknoloji devlerinin yapay zeka yarışında kullandığı borç büyüdü. Nvidia Üst Yöneticisi (CEO) Jensen Huang, yapay zekaya yönelik talebin çok yüksek olduğunu ancak bu talebi karşılayacak sermayenin bulunmadığını söyledi.

Uluslararası Para Fonu (IMF)’nun 13 Ekim'de yayımladığı raporda, yapay zeka sektöründeki borçlanmanın oluşturduğu risklere dikkat çekildi. Raporda incelenen 14 büyük anlaşmada teknoloji devlerinin daha küçük yapay zeka şirketlerine 300 milyar dolar yatırım yaptığı, 650 milyar dolar borç sağladığı belirtildi.

Büyük yapay zeka şirketlerinin bu borç balonu, ödeme sorunu riskini büyütüyor. Meta'nın son üç aylık yatırım harcamalarının 34,9 milyar dolara ulaşması da sektördeki sermaye ihtiyacının boyutunu gösterdi. BORÇLA ŞİŞEN BORSALARDA SATIŞ DALGASIYükselen faizler karşısında özellikle teknoloji ve çip şirketlerinin hisselerinde sert satışlar görüldü.

Bir günde Güney Kore borsası yüzde 3,5, Hong Kong borsası yüzde 3, Japonya borsası yüzde 2,7, ABD Nasdaq endeksi gün yüzde 2'yi aşan kayıplar yaşadı. ABD'de yatırımcıların hisse senedi almak için kullandıkları kredilerin haziranda 1,5 trilyon dolarla rekor kırması, finans piyasalarındaki kırılganlığı artıran bir diğer unsur oldu.

Borçla alınan hisselerdeki düşüş, yatırımcıların teminat yükümlülüklerini karşılamak amacıyla altın, kripto varlık gibi yatırım araçlarını da satmasına neden oldu. ALTIN VE BİTCOİN DE SATIŞTAN KAÇAMADISöz konusu satış dalgasının sonunda ve Fed’in aralık ayında yeniden faiz artırabileceği beklentisiyle altının ons fiyatı 4 bin 100 dolar, Bitcoin ise 82 bin dolardan 79 bin dolar düzeyine geriledi.

Gümüş fiyatlarında da sert kayıplar yaşandı. IMF, yapay zeka yatırımlarının sert biçimde gerilediği olumsuz senaryoda dünya ekonomisinin 2028’de beklenenden yüzde 1,1 daha küçük olabileceği uyarısında bulundu.