NATO'dan anti-drone hamlesi: 16 sistem seçildi

İnsansız hava araçlarının savaş sahasında yoğun şekilde kullanılması, hava savunma anlayışını da değiştiriyor. Özellikle Rusya-Ukrayna Savaşı'nda düşük maliyetli dronların yüksek maliyetli platformlara ve kritik altyapılara karşı oluşturduğu tehdit, ittifakın bu alandaki çalışmalarını hızlandırdı.

NATO İletişim ve Bilgi Ajansı, bu kapsamda yeni bir mekanizmanın ilk aşamasını tamamladı. 5 şirket tarafından geliştirilen 16 karşı insansız hava aracı çözümü seçildi. Seçilen şirketler Alta Ares, Axon Enterprise, Northrop Grumman, OSL UK ve Quantum Systems olarak açıklandı.

Seçilen sistemlerin bir ortak noktası var: Hepsi NATO ülkelerinde ve Ukrayna'da hali hazırda kullanılıyor. Yani liste, kağıt üzerindeki projelerden değil, sahada denenmiş çözümlerden oluşuyor.

Sabit, mobil ve taşınabilir sistemler bir arada

Listeye giren 16 çözüm, tek tip bir sistemi değil, farklı ihtiyaçlara yönelik bir yelpazeyi kapsıyor. Sabit konuşlandırılabilen, mobil olarak kullanılabilen ve farklı bölgelere taşınarak hızlı şekilde faaliyete geçirilebilen sistemler bulunuyor.

Bu sistemler, dronların tespit edilmesi, takip edilmesi, sınıflandırılması ve etkisiz hale getirilmesi gibi farklı görevleri üstlenebiliyor. Kullanılan teknolojiler arasında radar, elektro-optik ve kızılötesi sensörler, elektronik harp sistemleri ve farklı fiziksel önleme yöntemleri yer alıyor.

İhale beklenmeyecek, çerçeve sözleşme olacak

Mekanizmanın en dikkat çeken yönü, tedarik hızı. Üye ülkeler, seçilen sistemleri almak için her defasında yeni ve ayrı bir ihale yürütmek zorunda kalmayacak.

Bunun yerine 18 ay geçerli çerçeve sözleşmeler oluşturulacak. Böylece müttefik ülkeler, ihtiyaç duydukları sistemlere daha kısa sürede ulaşabilecek, uzun tedarik prosedürlerinden kaynaklanan zaman kaybı azalacak.

NATO, teknolojik gelişmeleri takip etmek için düzenli aralıklarla yeni değerlendirme ve seçim süreçleri yapmayı da planlıyor. Böylece ilk listedeki 16 çözümün ardından daha gelişmiş teknolojilerin de mekanizmaya dahil edilmesi hedefleniyor.

Seçilen sistemlerin ilave test ve değerlendirme çalışmaları için 3,1 milyon Euro kaynak ayrıldı. Bu çalışmalarla sistemlerin farklı operasyonel koşullardaki performansı, mevcut NATO altyapılarıyla uyumu ve gerçek tehditlere karşı etkinliği değerlendirilecek.

Mekanizma, NATO'nun Drone Edge girişimi kapsamında oluşturuldu. Girişim, ittifak üyelerinin önümüzdeki 5 yılda anti-drone kabiliyetlerine 40 milyar doların üzerinde yatırım yapmasını öngörüyor.

Pahalı füzeyle değil, katmanlı savunmayla

Rusya-Ukrayna Savaşı, sürü saldırıları, kamikaze İHA'lar ve küçük keşif dronlarının geleneksel hava savunma sistemlerinin maliyet ve mühimmat yönetimini zorlaştırdığını gösterdi. Her tehdide pahalı hava savunma füzesiyle karşılık vermek, sürdürülebilir bir yöntem olarak görülmüyor.

Bu nedenle NATO ülkeleri, radar, elektronik harp, karıştırma, yönlendirilmiş enerji silahları ve fiziksel önleme sistemlerini bir araya getiren katmanlı savunma mimarilerine yöneliyor.

Yeni tedarik mekanizması da bu anlayışın bir parçası. Amaç yalnızca sistem geliştirmek değil, üye ülkelerin bu teknolojilere hızlı ve ortak standartlar çerçevesinde erişmesini sağlamak. Önümüzdeki dönemde elektronik harp, yapay zeka destekli hedef tespiti, otonom önleme ve düşük maliyetli imha sistemleri, bu alandaki rekabetin temel unsurları olacak.

Algoritmaların yönettiği pazar: Yapay zeka küresel ticareti nasıl dönüştürüyor?