Avrupa'da 100'den fazla grup enerji aç veri merkezlerine moratoryum istiyor

Avrupa’daki 15 ülkeden 100’ü aşkın hak örgütü, enerji yoğun veri merkezlerinin hızla gelişmesini protesto edecek ve bu tür büyük ölçekli yeni projelere, onları düzenleyen daha net kurallar yürürlüğe girene kadar derhal moratoryum getirilmesini talep edecek. Stop Dirty Data Centres (kaynak İngilizce) eylemleri bu cuma ve cumartesi (6-7 Kasım) günleri yapılıyor, İrlanda, Polonya, Danimarka, Finlandiya, İspanya, Hollanda, Fransa ve Birleşik Krallık’ta çeşitli etkinlikler planlanıyor.

Organizatörler, eylemin “veri merkezlerinin genişlemesinin yerel topluluklar, kamu altyapısı, toprak, su ve enerji kullanımı, konut, istihdam ve yaşam maliyeti üzerindeki etkilerine dair artan kaygılar” nedeniyle düzenlendiğini söylüyor.“Bugün, bulundukları yerlere dayatılan enerji, su ve toprak açısından aç veri merkezlerine karşı çıkan Avrupa’daki topluluklar, Avrupa siyaset sahnesine çıkıyor” dedi StopDirtyDataCentres.eu koordinatörü Owen Espley. Protestolar, veri merkezleri ile bunların yerel topluluklar ve çevre üzerindeki etkilerinin belirleyici bir konu haline geldiği bu haftaki ABD ara seçimlerinin hemen ardından geliyor.

Demokratlar, yapay zeka merkezlerinin daha fazla geliştirilmesini durdurma ve Büyük Teknoloji şirketlerini dizginleme vaadiyle, ABD Kongresi’nde ezici bir zaferle çoğunluğu kazandı. Cumhuriyetçiler ise ABD’li şirketlerin veri merkezlerini istedikleri her yerde ve istedikleri şekilde kurmalarını teşvik ediyor olarak görülüyordu.

ABD’deki seçmenlerin yanı sıra Avrupa’daki birçok kişi de veri merkezi projelerinin kendi yaşamları üzerindeki etkilerinden endişe ediyor. Bu merkezlerin yoğun enerji ve su tüketimi nedeniyle, enerji faturalarını yükseltmesinden ve zaten kıt olan su kaynakları üzerindeki baskıyı artırmasından kaygı duyuyorlar.

Veri merkezlerinin yakınında yaşayanlar ayrıca çevresel etkilerden rahatsız. Yedek jeneratörlerden kaynaklanan hava kirliliği, yoğun inşaat trafiği, estetikten uzak tesis tasarımları ve içerideki makinelerin 24 saat aralıksız süren uğultusu bu şikayetler arasında.

Espley, “Bir araya gelerek, çoğu zaman karar vericiler tarafından desteklenen Büyük Teknoloji’nin gücüne karşı yokuş yukarı mücadele veren kampanyalar, veri merkezi inşa etme yarışına karşı koyabileceklerini gösteriyor” dedi. Espley şöyle devam etti: “Siyasi liderlerden, endişelerinin giderilebilmesi ve veri merkezlerinin etkilerinin gerektiği gibi incelenebilmesi için Avrupa, ulusal ve yerel düzeylerde büyük ölçekli veri merkezlerine moratoryumlar getirilmesini talep ediyorlar.”Çevreciler, dijital hak örgütleri, sivil toplum kuruluşları ve daha birçok grup protestoya katılıyor.

Gösteriler, halka açık toplantılar, stantlar, imza kampanyaları, yürüyüş turları, bisiklet turları, şiir dinletileri ve diğer etkinlikler düzenliyorlar. Avrupa, yapay zeka teknolojilerini geliştirme ve uygulama yarışında ABD ve Çin’e yetişmeye çalışırken, veri merkezlerinin yaygınlaştırılmasını hızlandırıyor.

PwC Global Data Centre Outlook 2026-2050 raporuna göre, Avrupa’da veri merkezi projelerine yönelik yıllık yatırım 2020’de 12 milyar avro iken bu yıl 25-26 milyar avroya yükseldi, 2026 ile 2031 yılları arasında toplam harcamanın 176 milyar avroya ulaşması bekleniyor.