Konya'daki uzman uyardı! Kan şekerindeki bu tehlike birçok organı etkiliyor

Halk arasında şeker hastalığı olarak bilinen diyabet, yalnızca kan şekeri değerlerinin yükselmesiyle sınırlı kalmayıp zaman içerisinde birçok organda sağlık sorunlarına neden olabiliyor. Medicana Konya Hastanesi Beslenme ve Diyetetik Uzmanı Dyt.

Merve Sena Nazlı, diyabetin nedenleri, türleri ve hastalıkla mücadelede dikkat edilmesi gereken beslenme alışkanlıkları hakkında önemli açıklamalarda bulundu.

YÜKSEK KAN ŞEKERİ BİRÇOK ORGANI ETKİLEYEBİLİR

Diyabetin, vücudun kan şekerini düzenleme mekanizmasının bozulmasıyla ortaya çıkan kronik bir metabolizma hastalığı olduğunu belirten Nazlı, insülin hormonunun bu süreçte kritik görev üstlendiğini söyledi.

İnsülinin kandaki şekerin hücrelere taşınmasını sağladığını anlatan Nazlı, şu ifadeleri kullandı:

“Diyabet geliştiğinde bu mekanizma gerektiği gibi çalışmaz. Bazen pankreas yeterli miktarda insülin üretemez, bazen de vücut ürettiği insülini etkili bir şekilde kullanamaz. Kan şekerinin uzun süre yüksek seyretmesi, yalnızca şeker değerlerinin yükselmesi anlamına gelmez.

Zaman içerisinde damarlar başta olmak üzere kalp, böbrek, göz ve sinir sistemi gibi birçok organ etkilenebilir.”

DİYABET SADECE TATLI TÜKETİMİNDEN KAYNAKLANMIYOR

Şeker hastalığının yalnızca tatlı tüketimiyle ilişkilendirilmesinin yanlış olduğunu belirten Nazlı, genetik yatkınlık, insülin direnci, beslenme alışkanlıkları, fiziksel aktivite düzeyi ve vücut ağırlığının da hastalığın gelişiminde etkili olduğunu ifade etti.

En sık görülen diyabet türlerinin Tip 1, Tip 2 ve gebelik diyabeti olduğunu aktaran Nazlı, Tip 1 diyabetin bağışıklık sisteminin insülin üreten hücrelere saldırması sonucu geliştiğini ve yaşam boyu insülin tedavisi gerektirdiğini söyledi. Tip 2 diyabetin ise vücudun insülini yeterince etkili kullanamamasıyla ortaya çıktığını belirten Nazlı, fazla kilo, hareketsiz yaşam ve sağlıksız beslenmenin hastalık riskini artırabileceğini kaydetti.

İnsülin direncinin tek başına diyabet anlamına gelmediğini vurgulayan Nazlı, bu durumun zaman içerisinde Tip 2 diyabete zemin hazırlayabileceğini söyledi. Özellikle karın çevresinde yağlanma, fazla kilo, hareketsizlik ve genetik yatkınlığın insülin direncinde etkili olabileceğini belirten Nazlı, dengeli beslenme, düzenli egzersiz ve yeterli uykunun önemine dikkat çekti.

Diyabet yönetiminde kişiye özel beslenme programlarının uygulanması gerektiğini belirten Nazlı, herkes için geçerli tek bir diyet listesinin bulunmadığını ifade etti. Kan şekeri kontrolünü desteklemek için beyaz ekmek, şekerli içecekler, tatlılar ve rafine un içeren ürünlerin tüketiminin sınırlandırılması gerektiğini anlatan Nazlı, bunların yerine tam tahıllı besinler, kurubaklagiller, sebzeler ve uygun porsiyonlarda meyve tüketilmesini önerdi.

Nazlı, karbonhidrat içeren besinlerin yanında yoğurt, ayran gibi protein kaynakları ile ceviz, badem ve fındık gibi sağlıklı yağların da dengeli şekilde tüketilebileceğini söyledi.

Diyabet hastalarının meyveyi beslenmelerinden tamamen çıkarmaması gerektiğini vurgulayan Nazlı, porsiyon kontrolünün önemine dikkat çekti. Şekerli içecekler ve paketli tatlıların kan şekeri kontrolünü zorlaştırabileceğini belirten Nazlı, içecek tercihlerinde önceliğin suya verilmesi gerektiğini ifade etti.

Diyabet hastalarına pratik bir öğün planlama yöntemi de öneren Nazlı, tabağın yarısının nişasta içeriği düşük sebzelerden, dörtte birinin protein kaynaklarından, kalan dörtte birinin ise karbonhidrat içeren besinlerden oluşabileceğini söyledi.

Öğünlerin gün içerisine dengeli dağıtılmasının önemine değinen Nazlı, uzun süre aç kalmanın veya tek öğünde aşırı yemek tüketmenin kan şekeri dengesini olumsuz etkileyebileceğini belirtti. Öğün saatlerinin ise kişinin kullandığı tedaviye göre düzenlenmesi gerektiğini hatırlattı.

DÜZENLİ YÜRÜYÜŞ KAN ŞEKERİNİ DENGELEMEYE YARDIMCI OLUYOR

Diyabet yönetiminde beslenmenin yanı sıra fiziksel aktivitenin de önemli olduğunu belirten Nazlı, düzenli egzersizin insülin duyarlılığını artırarak kan şekeri kontrolüne katkıda bulunduğunu söyledi.

Tempolu yürüyüş, yüzme, bisiklet ve direnç egzersizlerinin faydalı seçenekler arasında bulunduğunu ifade eden Nazlı, sözlerini şöyle tamamladı:

“Diyabet yönetiminde başarı, yalnızca kan şekeri değerlerini kontrol altında tutmakla sınırlı değildir. Beslenme alışkanlıklarının düzenlenmesi, fiziksel aktivitenin artırılması, yeterli uyku ve düzenli sağlık kontrolleri bir bütün olarak ele alınmalıdır.”