Libya’da ‘tek ordu’ için Ankara diplomasisi

Türkiye ile Libya arasında 2019’da imzalanan Deniz Yetki Alanlarının Sınırlandırılmasına İlişkin Mutabakat Muhtırası’nın geçen salı Bingazi’deki Temsilciler Meclisi’nde de onaylanmasının ardından Ankara, Libya’daki iki yönetimi bir araya getirme girişimlerini hızlandırdı. Trablus merkezli Ulusal Birlik Hükümeti ile Bingazi merkezli Ulusal İstikrar Hükümeti arasındaki ayrılığı sona erdirerek kurumları tek çatı altında toplama hedefi doğrultusunda yoğun bir diplomasi trafiği yürütülüyor.

ANKARA’DA LİBYA ORDUSUNUN BİRLEŞTİRİLMESİ MASAYA YATIRILDILibya Savunma Bakanı Korgeneral Abdusselam Zubi ile Libya Ulusal Ordusu Genel Komutan Yardımcısı Orgeneral Saddam Hafter, cuma günü Ankara’da görüştü. Görüşmede, Libya ordusunun tek çatı altında toplanması, Sirte’de ortak askeri komutanlık oluşturulması ve ABD öncülüğünde hazırlanan askeri çerçevenin uygulanması ele alındı.

İLK HEDEF ORDUNUN BİRLEŞTİRİLMESİBAE, Mısır ve Katar temsilcilerinin de takip ettiği Ankara’daki temaslarda, Libya Observer’ın haberine göre askeri entegrasyonu merkezine alan bir plan taslağı masaya yatırıldı. Taslak; Sirte’nin ortak askeri komutanlık merkezi olmasını, Halife Hafter’e ait ‘Genel Komutan’ unvanı kaldırılarak Zubi ve Saddam Hafter’in eş başkanlığında yeni bir ‘Ordu Genel Komutanlığı Konseyi’ kurulmasını ve Savunma Bakanlığına bağlı “Güney Koruma Gücü” oluşturulmasını öngörüyor.

Seçimlere kadar Başkomutanlık makamının askıya alınmasını içeren bu düzenlemeyle kararların tekelde toplanması engellenmek isteniyor. ÖNCE ASKERİ MUTABAKAT, ARDINDAN SİYASİ ANLAŞMAAraby al-Jadeed ve Arabic Post’un haberlerine göre, görüşmelerdeki anlaşmazlık kurumların hangi makama bağlanacağı ve uzlaşmanın kapsamı üzerinde yoğunlaştı.

Zubi, ordunun Savunma Bakanlığına bağlanmasını ve yalnızca askeri anlaşma imzalanmasını savunurken Hafter, yapının Başkanlık Konseyine bağlanmasını, siyasi ve askeri anlaşmaların eş zamanlı yapılmasını istedi. Türkiye ve BAE’nin siyasi anlaşmanın ilerleyen süreçte yapılacağı yönünde Hafter’e güvence vermesiyle tıkanıklık aşıldı ve ilk aşamada askeri mutabakata odaklanılması kararlaştırıldı.

ABD DIŞİŞLERİ:'DİYALOGDAN YANAYIZ'Trablus ile Bingazi arasındaki yumuşama adımları kapsamında Bingazi’deki Temsilciler Meclisi’nin Başkanı Salihin Abdünnebi’nin de 27 Ekim’de Trablus’a 3 günlük resmi ziyaret gerçekleştirerek Ulusal Birlik Hükümeti yetkilileriyle bir araya geleceği öğrenildi. Abdünnebi, ekim ayının başında, 12 yıldır bu koltukta oturan Akila Salih’in yerine meclis başkanlığına seçilmişti.

Bu arada ABD Dışişleri’nden Kathimerini gazetesine yapılan açıklamada, “Doğu Akdeniz’deki ortaklarımız dahil olmak üzere tüm ülkeleri, deniz yetki alanlarına ilişkin anlaşmazlıklarını iyi niyetli müzakereler yoluyla çözmeye teşvik ediyoruz” denildi. Açıklamada “Her türlü kışkırtıcı davranıştan kaçınılması” ifadesi de yer aldı.

DİBEYBE’DEN MISIR’A DENİZ YETKİ ALANLARI MESAJILibya Başbakanı Abdulhamid Dibeybe, Mısır’ın deniz yetki alanlarına ilişkin endişelerini görüşmeye hazır olduklarını bildirdi. Ankara ile Trablus arasındaki anlaşmaya karşı çıkan Kahire’ye diyalog mesajı verilirken, Libya Ulusal Ordusu Komutan Yardımcısı Saddam Hafter’in de Mısır’a gittiği öğrenildi.

DOĞU AKDENİZ’DE MISIR’IN DENİZ YETKİSİ HESABITürkiye-Libya anlaşması, Girit gibi adalara sınırlı deniz yetki alanı tanınması tezine dayanıyor. Bu yaklaşım, Mısır’ın Türkiye ve Libya ile anlaşması halinde daha geniş bir münhasır ekonomik bölgeye sahip olmasını sağlayabilir.

Yunanistan’ın adalara tam deniz yetkisi tanınması yönündeki tezinin kabulü ise Kahire’nin Doğu Akdeniz’deki deniz alanını daraltabilir. Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler, mayısta Hafter ve Zubi’yi İstanbul’da ağırlamıştı.