Bu şehri ayağa kaldıran fabrika

SEKA’nın ilk fabrikası 90 yıl önce bugün açıldı. 1944 yılında İzmit İkinci Kâğıt Fabrikası, 1954 yılında da Üçüncü Kâğıt Fabrikası işletmeye alındı. 1955 yılında Türkiye Selüloz ve Kâğıt Fabrikaları İşletmesi Kanunu yürürlüğe girdi. Böylece SEKA kurulmuş oldu.

Ama ilk fabrika açıldığı andan itibaren SEKA İzmit’i geliştirmeye dönüştürmeye başlamıştı.

Atatürk’ün çok sevdiğim bir fotoğrafı var…

Bu fotoğrafı sevme nedenim sadece gazeteci olmak değil; bu fotoğrafı sevmemin en önemli nedeni, o kağıdın İzmit SEKA fabrikasında üretilmiş olması

Atatürk’ün İzmit Kâğıt Fabrikası’nda üretilen yerli kâğıda basılan 19 Mayıs tarihli Ulus gazetesinin bayram ekini incelediğinde söylediği şu söz, İzmit Kâğıt Fabrikası’nın tarihinin özeti niteliğinde:

Kağıt, medeniyeti önce İzmit’e getirdi. Cumhuriyet döneminin İzmit’ini var etti.

Geçen yıl benim ve ailemim yaşamımdaki etkisini de anlatarak SEKA’nın bu şehir için önemini aktarmıştım. Tekrar yazılarını çok sevmiyorum ama SEKA unutulmamayı ve tekrar tekrar konuşulmayı hak ediyor. Hatırlatmak istiyorum:

İLKLERİMİN FABRİKASI SEKA o kadar çok ilkleri barındırıyor ki benim için…

Ailemin yarısı SEKA’lı… Ben ilk filmimi orada izlemiştim. Ailece ilk yemeğimiz SEKA’da olmuştu.

Babam SEKA’nın kapısında görevliydi.. Bana göre SEKA öyle önemliydi ki babamın rütbesi de generaldi. Çocuk aklı işte…

Babam köyden kente göç etmiş, bir yağhane de iş bulmuş geçici çalışırken SEKA sınavına girip kazanmış, işe girmiş. Girişini gururla anlatırdı.

O kadar fabrikasına bağlıydı ki, SEKA’da çalışan abim ve arkadaşları greve gittiğinde çok sinirlendi, “İnsan ekmek yediği tekneye tükürür mü?” diyerek hem abimi hem de ona destek veren beni bir güzel azarlamıştı. Hatta benim üniversite harçlığımı da kesti. Onun o tavrı nedeniyle de daha okul bitmeden fiilen çalışmaya- gazeteciliğe başladım.

Yani farklı bir şekilde de olsa gazeteciliğe başlama nedenim de SEKA…

NEREDEYSE SEKA İŞÇİSİ OLUYORDUM SEKA’nın benim hayatımda başka dönüm noktaları da var.

Ben de SEKA’lı olmanın kapısından sınavı kazandığım halde sözlü mülakatta elenince dönmüştüm. Babam rahmetli o kadar üzülmüştü ki, anlatamam. Çünkü küçük oğlunun geleceğini de SEKA’da görüyordu.

Nasıl görmesin SEKA bu şehrin her şeyi demekti.

6 Kasım 1936 yılında Türkiye Cumhuriyeti’nin 1. Beş Yıllık Planı çerçevesinde İzmit’te ilk kurulan Türk Kâğıt fabrikasıydı. Bu kentte hemen her evde bir veya iki kişi fabrikada çalışıyordu. Her eve SEKA’dan kazanılan para giriyordu. Kentin esnafı her ay ödenen SEKA işçisinin maaşlarıyla hareketlenirdi...

SEKA sadece kendisini değil bu şehri de var etti, büyüttü. Bir dönem dünyanın en büyük yerleşim yeri de olsa bu tarihi topraklar Cumhuriyet döneminde kağıt ve SEKA ile tekrar kendini buldu. Büyüdü.

Elbette genç Cumhuriyetin kalkınma hamlesinin bir parçasıydı. Ama bir büyük adamın da emeği vardı:

Grenoble Üniversitesi Kağıtçılık Enstitüsünü birincilikle bitiren Mehmet Ali Bey kağıt mühendisi ünvanını aldı. Kağıtçı kendisine gelen iş tekliflerini kabul etmedi ve Türkiye’de kağıt sanayiinin kurulması için kamuoyu oluşturdu.

Celal Bayar’ın desteğiyle 10 Temmuz 1934’te kağıt sanayisinin kurulması için kararname yayınlandı. İlk fabrikanın İzmit’te kurulmasına karar verilmesi ben ve benim ailem dahil, İzmitlilerin kaderini de değiştirdi.

14 Ağustos 1934’te fabrikanın temelleri dönemin başbakanı İsmet İnönü attı. Ve 6 Kasım 1936’da açıldı.

SEKA’NIN KAPATILMASI SEKA Kağıt fabrikaları 1998 yılında özelleştirme kapsamına alındı.

2004’ün sonu abim SEKA’dan emekli olmak üzere. SEKA’nın kapatılma kararı çıkmış, ufak ufak eylemler var. Abim başımın etini yiyor, eyleme destek vermem için. Ben ise SEKA işçi yapısından ciddi bir eylemlilik çıkacağı kanısında değilim.

Sonra bir gün şehir merkezinde bir kafede otururken birden sloganlar atarak çocuklar, kadınlar, işçiler Yürüyüş Yolu’ndan geçti. SEKA’lılar o dönem Belsa’da hizmet veren Büyükşehir Belediyesi’nin önünde eylem yaptı. Merak ettim kalktım gittim.

SEKA eylemi, bir ay içinde gerçek ve bilinçli bir işçi eylemine dönüştü, ben de büyük destek verdim. Neler gördüm; ışık açıp söndürmeler, havai fişekler, çatılardaki işçiler, mekanik atölye direnişi, kağıttan evler, sırt sırta uyuyan işçiler.

Her akşam puantörlükteyim. İşçilerden gelen isteğe göre kağıt fabrikalarına da gidip işçilerle sohbet ediyorum. Hatta bir gece konuşma dahi yaptım. İşçiler de beni benimsedi. Onların moral kaynağı oldum.

İYİ Kİ İZMİTLİYİM İYİ Kİ SEKA’LIYIM Son bir cümleyle bağlamak isterim.

İzmit’in kaderini, gelişimini, babamın şehirli oluşunu, abimin yaşamını etkileyen SEKA kapanırken de benim gazetecilik kariyerimi etkiledi.

İyi ki İzmitliyim, İyi ki SEKA var olmuş…

Yorumunuz için teşekkürler, en kısa sürede gözden geçirilip yayınlanacaktır

Kamyon galerisinde çalışacak, C ve E sınıfı ehliyetli, kamyon kullanmayı bilen, 55 yaşını geçmemiş, referans verebilecek, diksiyonu düzgün ELEMAN ARAN...

Çatı yapımı Teras kapatma Kiremit aktarımı ve tadilatı özenle yapılır Hüseyin usta Tel: 0544 655 23 40

Sanayi Mah. Kuzey Sokakta bulunan 1000+134 M2 işyeri kiralıktır. 10 tonluk vinç mevcuttur.