Ankara'da eski fotoğraflarla bugünü en çok değişen meydan hangisi?

Ankara'nın geçmişten günümüze geçirdiği büyük değişim, kentin meydanlarında açıkça görülüyor. Cumhuriyet'in ilk yıllarında parkları, havuzları ve az katlı binalarıyla dikkat çeken bazı meydanlar, bugün yüksek yapılar ve yoğun trafikle çevrili durumda.

Özellikle Kızılay Meydanı, eski fotoğraflarıyla günümüzdeki görüntüsü karşılaştırıldığında başkentin en dikkat çekici dönüşüm örneklerinden biri olarak öne çıkıyor. Peki, Ankara'nın en çok değişen meydanı hangisi? Kızılay, Ulus, Sıhhiye ve Tandoğan meydanları yıllar içerisinde nasıl değişti?

ANKARA'NIN EN ÇOK DEĞİŞEN MEYDANI HANGİSİ?Ankara'da geçmişten bugüne en fazla değişen meydanı kesin olarak belirleyen resmî bir sıralama bulunmuyor. Ancak tarihî fotoğraflar, şehir planları ve mimari değişimler incelendiğinde Kızılay Meydanı, dönüşümün en belirgin yaşandığı alanlardan biri olarak dikkat çekiyor.

Cumhuriyet'in ilk dönemlerinde sakin bir kent merkezi görünümüne sahip olan Kızılay, yıllar içerisinde Ankara'nın en yoğun ticaret, ulaşım ve sosyal yaşam noktalarından birine dönüştü. Meydandaki tarihî yapıların ortadan kalkması, yeşil alanların azalması ve çok katlı binaların yükselmesi, eski Ankara ile günümüz arasındaki farkı ortaya koyuyor.

KIZILAY MEYDANI ESKİDEN NASIL GÖRÜNÜYORDU?Ankara'nın başkent ilan edilmesinin ardından Kızılay bölgesi, modern şehirleşme çalışmalarının önemli merkezlerinden biri oldu.1920'li ve 1930'lu yıllarda meydan çevresinde bugünkü yoğun yapılaşmanın yerini parklar, havuzlar, bahçeler ve az katlı yapılar alıyordu. Ankara Büyükşehir Belediyesinin yayımladığı Cumhuriyet ve Başkent Ankara adlı çalışmada, Kızılay Parkı'nın geçmişte Ankaralıların dinlenmek ve vakit geçirmek için tercih ettiği alanlardan biri olduğu belirtiliyor.

Park içerisinde küçük havuzlar, çiçek bahçeleri ve çocukların oynayabileceği alanlar bulunuyordu. Özellikle havuz çevresi, dönemin sosyal yaşamında önemli bir buluşma noktası olarak öne çıkıyordu. Bugün ise aynı bölge, alışveriş noktaları, iş merkezleri, metro bağlantıları ve kalabalık caddelerle başkentin en hareketli alanları arasında yer alıyor.

KIZILAY MEYDANI'NA ADINI VEREN TARİHÎ BİNA NEREDE?Kızılay Meydanı'nın eski fotoğraflarında görülen en önemli yapılardan biri, Türk Kızılayının tarihî genel müdürlük binasıydı. Avusturyalı mimar Robert Oerley tarafından tasarlanan ve 1929 yılında inşa edilen bina, uzun yıllar meydanın simgelerinden biri oldu.

Ancak tarihî yapı 1979 yılında yıkıldı. Binanın ortadan kaldırılması, meydanın görünümünde ve tarihî kimliğinde önemli bir değişikliğe neden oldu. Kızılay Parkı ve çevresindeki düzenlemelerin zamanla değişmesiyle birlikte meydan, eski dinlenme alanı kimliğinden uzaklaşarak ticaret ve ulaşımın yoğunlaştığı bir merkeze dönüştü.

ESKİ FOTOĞRAFLAR KIZILAY'IN DEĞİŞİMİNİ ORTAYA KOYUYORKızılay Meydanı'nın yıllar içerisindeki dönüşümü akademik araştırmalara da konu oldu.2026 yılında Planlama dergisinde yayımlanan Duygu Cihanger Ribeiro imzalı araştırmada, meydanın 1930'lardan 2025 yılına kadar geçirdiği mekânsal değişimler ele alındı. Çalışmada, farklı dönemlere ait görüntüler ve şehir planları üzerinden Kızılay'ın fiziksel dönüşümü incelendi.1950'li yıllardan itibaren artan yapılaşma ve ticari faaliyetler meydanın görünümünü değiştirmeye başlarken, sonraki yıllarda araç trafiğinin yoğunlaşması ve ulaşım düzenlemeleri dönüşümü hızlandırdı.

Günümüzde Kızılay, Ankara'nın toplu ulaşım ağında önemli bir aktarma noktası olmasının yanı sıra alışveriş ve iş yaşamının da merkezlerinden biri olarak öne çıkıyor. ULUS MEYDANI DA ESKİ GÖRÜNÜMÜNDEN UZAKLAŞTIAnkara'nın değişim geçiren bir diğer önemli noktası ise Ulus Meydanı oldu.

Cumhuriyet'in ilk yıllarında başkentin yönetim, ekonomi ve sosyal yaşamında önemli bir konuma sahip olan Ulus, tarihî kamu binaları ve bankalarla çevrili bir merkez olarak gelişti. Yıllar içerisinde yeni yapıların inşa edilmesi, ulaşım güzergâhlarının değişmesi ve ticari hareketliliğin artması meydanın görünümünü etkiledi.

Anadolu Ajansının eski ve yeni Ankara fotoğraflarını karşılaştırdığı çalışmada da Ulus Meydanı'nın 1940 yılındaki görüntüsü ile 18 Aralık 2024 tarihindeki görünümü arasındaki farklılıklar ortaya konuldu. Buna rağmen meydanda bulunan Zafer Anıtı, geçmişle günümüz arasında bağlantı kuran en önemli tarihî simgelerden biri olmayı sürdürüyor.

SIHHİYE VE TANDOĞAN MEYDANLARI DA DEĞİŞTİAnkara'nın dönüşüm geçiren önemli noktaları arasında Sıhhiye ve eski adıyla Tandoğan Meydanı da bulunuyor. Sıhhiye, zaman içerisinde artan araç trafiği, genişleyen ulaşım bağlantıları ve çevresindeki yapılaşmayla kentin en hareketli geçiş noktalarından biri haline geldi.

Tandoğan Meydanı ise hem fiziksel düzenlemeleri hem de isim değişikliğiyle dikkat çekti. Günümüzde Anadolu Meydanı olarak adlandırılan alan, başkentte düzenlenen büyük toplantı ve mitinglerin önemli adreslerinden biri olmayı sürdürüyor.

Her iki meydanda da Ankara'nın büyümesine paralel olarak ulaşım ve çevre düzenlemeleri değişim gösterdi. ANKARA'NIN GEÇMİŞİYLE BUGÜNÜ ARASINDAKİ EN BÜYÜK FARK KIZILAY'DAKızılay, Ulus, Sıhhiye ve Anadolu meydanlarının tamamı yıllar içerisinde önemli değişimler geçirdi.

Ancak Kızılay Meydanı, tarihî kimliğini oluşturan yapıların ve yeşil alanların büyük ölçüde değişmesi nedeniyle diğer meydanlardan ayrılıyor. Özellikle 1930'lu yıllardaki havuzlu park görüntüleriyle günümüzdeki yoğun yapılaşma karşılaştırıldığında, başkentin şehirleşme süreci daha net anlaşılıyor.

Ulus Meydanı'nda Zafer Anıtı gibi geçmişten kalan simgeler varlığını korurken, Kızılay'da meydana adını veren tarihî binanın günümüze ulaşmaması dönüşümün en çarpıcı örneklerinden biri olarak gösteriliyor. Bu nedenle Kızılay Meydanı, Ankara'da eski fotoğraflarla bugünkü görünümü arasında en belirgin farklılıkların bulunduğu meydanlardan biri olarak değerlendiriliyor.