Uzmanı uyardı: Lazer oyuncak değildir

İnternet ve oyuncakçılardan kolayca temin edilen masum görünümlü küçük cihazlar saniyeler içinde kalıcı görme kayıplarına yol açabiliyor.

Son yıllarda sokaklarda, parklarda ve evlerde çocukların ellerinde sıkça görülen küçük lazer işaretleyiciler, masum birer eğlence aracı gibi görünse de aslında göz sağlığı için büyük tehdit oluşturuyor. İnternet sitelerinden ya da oyuncakçılardan son derece kolay bir şekilde temin edilebilen bu cihazlar, yaydıkları gücün ve güvenlik standartlarının belirsiz olması nedeniyle saniyeler içinde kalıcı görme kayıplarına yol açabiliyor. Uzmanlar, bu tehlikenin boyutlarına dikkat çekerek aileleri acilen uyarıyor.

Gözün yapısında bulunan merceğin dışarıdan gelen ışığı doğrudan retinanın (ağ tabaka) üzerine odaklama görevi üstlendiğini anlatan Göz Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Sevil Karaman Erdur, “Görmemizi sağlayan hassas sinir hücrelerinden oluşan r etinanın üzerine lazer ışığı doğrudan tutulduğunda, yoğunlaşan ışık enerjisi hücrelerde kalıcı hasar oluşturabilir.

Özellikle keskin ve net görmeden sorumlu olan makula (sarı nokta) bölgesinin bu durumdan etkilenmesi okuma, yazma ve insan yüzlerini tanıma gibi temel günlük aktivitelerde çok ciddi sorunlar doğurabilir” dedi.

Prof. Dr. Sevil Karaman Erdur, lazerin neden olduğu retina hasarının bazen kendiliğinden kısmen düzelebildiğini, ancak birçok hastada kalıcı görme kaybı geliştiğini belirtti. Retinada bulunan sinir hücrelerinin yenilenme kapasitesinin son derece sınırlı olduğunu vurgulayan Erdur, hasar şiddetinin lazerin gücüne, dalga boyuna, maruz kalma süresine ve ışığın retinada odaklandığı bölgeye göre değişiklik gösterdiğini ifade etti.

Yeşil, kırmızı veya mavi renkli lazerlerin hiçbirinin rengine bakılarak güvenli kabul edilemeyeceğini belirten uzman, yüksek güçlü lazerlerin gözün doğal korunma refleksinden bile daha kısa süre içinde hasar yaratabileceğine dikkat çekti.

Prof. Dr. Erdur, “Lazer ışığının göze verdiği zararlar her zaman anında ağrıya ya da gözde kızarıklığa sebep olmaz. Bu yüzden dışarıdan tamamen normal görünen bir çocuğun yaşadığı tehlikeyi fark etmek zor olabilir” dedi ve ailelerin şu belirtilere karşı son derece dikkatli olması gerektiğinin altını çizdi:

– Ani görme bulanıklığı veya görme kalitesinde azalma – Görme alanının tam merkezinde ortaya çıkan siyah ya da bulanık lekeler – Düz çizgilerin eğri veya dalgalı bir şekilde algılanması – Okuma sırasında harfleri seçmekte ve takip etmekte zorlanma – Işığa baktıktan sonra göz önünden gitmeyen kalıcı görüntü lekeleri

Çocukların bazen tek gözlerindeki görme kaybını fark edemediklerini ya da aileleriyle paylaşmadıklarını belirten Prof. Dr. Sevil Karaman Erdur, lazerin göze tutulduğu biliniyorsa ortada hiçbir şikâyet olmasa dahi hiç vakit kaybetmeden bir göz hastalıkları uzmanına başvurulması gerektiğini önemle vurguladı.

Sevil Karaman Erdur, göze lazer tutulduğu anlaşıldığında izlenmesi gereken doğru adımları detaylandırdı:

“İlk olarak lazer maruziyetine derhal son verilmelidir. Gözü ovuşturmak, suyla yıkamak, damla damlatmak veya ev koşullarında başka bir tedavi uygulamak retina hasarını asla düzeltmez. Özellikle herhangi bir görme şikâyeti mevcutsa kesinlikle aynı gün içinde detaylı bir göz muayenesi yapılmalıdır.

Göz dibi muayenesi ve gerek görüldüğü durumlarda optik koherens tomografi (OCT) tetkiki ile retinadaki hasarın boyutu net bir şekilde değerlendirilebilir. Lazer kaynaklı retina hasarlarında etkisi kesin olarak kanıtlanmış standart bir ilaç tedavisi bulunmadığından, bu süreçteki en etkili yaklaşım korunmadır.”

Prof. Dr. Sevil Karaman Erdur, anne babalara yönelik en önemli uyarısını şu sözlerle aktardı: "Lazer işaretleyiciler oyuncak değildir. Çocuklara lazer cihazı alınmamalı, mevcut cihazlar erişemeyecekleri yerlerde tutulmalıdır."

Okullarda bu cihazların göze tutulmasının yarattığı büyük tehlikelerin mutlaka anlatılması ve çocukların bu tür aletleri birbirine doğrultmasının kesinlikle engellenmesi gerektiğinin de altını çizen Erdur, “Özellikle internet üzerinden denetimsiz bir şekilde satılan güç sınıfı belirsiz ürünlere karşı tedbirli olunması çok önemli. Benzer riskler iş ortamında veya yanlış kullanımlar neticesinde yetişkinler için de geçerli.

Birkaç saniyelik anlık bir dikkatsizliğin, bir çocuğun tüm ömrü boyunca görme yetisini etkileyebileceği unutulmamalıdır. Çocukların göz sağlığını korumanın temel yolu, tehlike henüz ortaya çıkmadan gerekli önlemleri almaktır.”

Deneyiminizi iyileştirmek, tanımlama bilgilerini, sitemizin doğru şekilde çalışmasını sağlamak, içerikleri ve reklamları kişiselleştirmek, sosyal medya özellikleri sunmak ve site trafiğimizi analiz etmek için yasal düzenlemelere uygun çerezler (cookies) kullanıyoruz.