Şanlıurfa'nın unutulan sel felaketi: 57 yıl önce 300 evin yıkıldığı yazılmıştı

Şanlıurfa'nın geçmişinde yaşanan büyük doğal afetlerden biri, 57 yıl sonra gazete arşivleri ve resmî kayıtlarla yeniden gündeme geldi. 1969 yılının ocak ayında etkili olan şiddetli yağışların ardından Sırrın ve Karakoyun derelerinin taştığı, yüzlerce evin yıkıldığı dönemin basınında yer aldı.

Selin yalnızca yerleşim alanlarını değil, kentin simgelerinden Balıklıgöl çevresini de etkilediği bildirildi.

1969 YILINDA ŞANLIURFA'DA 300 EVİN YIKILDIĞI HABERLEŞTİRİLDİ

Milliyet gazetesinin 21 Ocak 1969 tarihli nüshasının 7'nci sayfasında yayımlanan haber, o dönemde Urfa'da yaşanan selin boyutlarına ilişkin önemli bilgiler içeriyor.

Gazetenin "Urfa'da 300 Ev Yıkıldı" başlığıyla okuyucularına duyurduğu haberde, şiddetli yağışların ardından Sırrın ve Karakoyun derelerinin yataklarından taştığı ve yaklaşık 300 evin yıkıldığı belirtildi.

Dönemin gazetesinde yer alan bu sayı, felaketin büyüklüğüne ilişkin dikkat çekici bir bilgi sunsa da resmî kayıtlarda doğrulanmış kesin hasar bilançosu olarak değerlendirilemiyor.

BALIKLIGÖL'DEKİ BALIKLARLA İLGİLİ DİKKAT ÇEKEN AYRINTI

Arşiv haberinin en çarpıcı bölümlerinden biri ise Şanlıurfa'nın tarihî ve inanç turizmi açısından önemli merkezlerinden Balıklıgöl ile ilgili.

Milliyet'in 21 Ocak 1969 tarihli haberinde, Halilürrahman ve Aynzeliha göllerinin taşması sonucu burada yaşayan balıkların öldüğü aktarıldı.

Gazete, halk tarafından kutsal kabul edilen balıkların ölümü nedeniyle Urfalıların büyük üzüntü yaşadığını ve yas tuttuğunu da yazdı.

Bu anlatım, selin şehirde yarattığı tahribatın yanı sıra dönemin toplumsal ve kültürel hayatına ilişkin de dikkat çekici bir ayrıntı olarak öne çıkıyor.

Ancak balık ölümlerinin sayısına ve nedenine ilişkin bağımsız bir bilimsel tespit bulunmadığından, söz konusu bilgiler dönemin basınında yer alan anlatımlarla sınırlı kalıyor.

Gazete arşivinde yalnızca yıkılan evlere ve Balıklıgöl'de yaşananlara ilişkin bilgiler bulunmuyor.

AFAD KAYITLARINDA 12 OCAK 1969 TARİHİ YER ALIYOR

Şanlıurfa'daki tarihî sel felaketine ilişkin önemli bilgilerden biri de Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığının (AFAD) hazırladığı Şanlıurfa İl Afet Risk Azaltma Planı'nda bulunuyor.

Resmî belgede söz konusu taşkın için can kaybı sayısı sıfır olarak gösteriliyor.

Bununla birlikte AFAD tablosunda yıkılan ev sayısı veya Balıklıgöl'deki balık ölümlerine ilişkin bir bilgi bulunmuyor.

KARAKOYUN DERESİ, ŞANLIURFA'NIN SEL TARİHİNDE ÖNEMLİ BİR YERE SAHİP

Harran Üniversitesi öğretim üyesi A. Cihat Kürkçüoğlu'nun Şanlıurfa Kültür Sanat Tarih ve Turizm Dergisi'nde yayımlanan çalışmasına göre, geçmişte Daysan veya Skirtos adıyla bilinen dere, tarih boyunca şehirde çeşitli taşkınlara neden oldu.

Kentin su yapıları ve tarihî gelişimi üzerinde etkili olan dere, farklı dönemlerde gerçekleştirilen müdahalelerle bugünkü güzergâhına kavuştu.

Karakoyun Deresi'nin taşkın geçmişi yalnızca tarihî belgelerde kalmadı. Mart 2023'te Şanlıurfa'da yaşanan büyük sel felaketinde de dere taşarak çevresindeki yerleşim alanlarının zarar görmesine neden oldu.

57 YIL ÖNCEKİ FELAKET ŞANLIURFA'NIN TARİHİNE IŞIK TUTUYOR

1969 yılında yaşanan sel, Şanlıurfa'nın geçmişindeki doğal afetlerin yalnızca yakın tarihle sınırlı olmadığını bir kez daha ortaya koyuyor.

Dönemin gazetesinde yer alan yaklaşık 300 evin yıkıldığı bilgisi, Balıklıgöl'deki balık ölümlerine ilişkin anlatım ve afetzedelere gönderilen yardım, felaketin farklı yönlerini gözler önüne seriyor.

Aradan geçen 57 yılın ardından gazete arşivleri ve AFAD kayıtları, Şanlıurfa'nın geçmişte yaşadığı bu afetin izlerini bugüne taşıyor.