İnsanlık Yeni Bir Boyuta mı Geçiyor? Bölüm - 3

GELECEĞİN EĞİTİMİ — EZBERLEMEK Mİ, ANLAMAK MI?

Bir çocuğun okula başladığı ilk günü düşünelim. Önünde defterler, kitaplar ve henüz cevaplarını bilmediği yüzlerce soru vardır. Öğretmeninden öğrendiklerini hafızasına yerleştirmeye çalışır. Yıllar geçer, sınavlara girer, diplomalar alır.

Peki, bütün bu süreç sonunda gerçekten düşünmeyi öğrenmiş midir? Yoksa kendisine öğretilen bilgileri gerektiğinde tekrarlayabilen bir insan mı olmuştur?

Bugün yapay zekânın eğitim dünyasına girmesiyle bu sorunun önemi daha da artıyor. Çünkü artık öğrencinin karşısında yalnızca ders kitabı ve öğretmen bulunmuyor. Sorularını cevaplayan, anlamadığı konuları farklı şekillerde açıklayan, örnekler sunan ve öğrenmesine yardımcı olabilen yeni sistemler var.

Böyle bir dünyada eğitimin temel amacı ne olmalıdır?

Bana göre eğitim, insanın hafızasını bilgilerle doldurmaktan ibaret değildir. Gerçek eğitim, insanın öğrendiği bilgileri değerlendirebilmesi, aralarındaki ilişkileri kavrayabilmesi ve gerektiğinde kendi düşüncesini ortaya koyabilmesidir.

Yıllarca öğrencilerimize neyi bilmeleri gerektiğini anlattık. Fakat neden bilmeleri gerektiği üzerinde yeterince durduk mu? Bir öğrenci tarihî bir olayın tarihini ezberleyebilir. Ancak o olayın sebeplerini, insanların hayatına etkilerini ve sonraki nesillere bıraktığı sonuçları değerlendiremiyorsa öğrendiği bilginin anlamını ne ölçüde kavramıştır?

Matematikte de durum farklı değildir. Bir formülü ezberleyen öğrenci sınavdan yüksek not alabilir. Fakat aynı formülün günlük hayatta hangi problemi çözebileceğini bilmiyorsa eğitimde bir eksiklik var demektir.

İşte yapay zekâ, bu eksiklikleri yeniden düşünmemiz için önemli bir fırsat sunuyor.

Ancak burada dikkatli olmamız gerekiyor. Yapay zekâdan alınan her cevap öğrenme anlamına gelmez. Öğrenci ödevini birkaç saniyede hazırlatabilir. Fakat hazırlanan metnin içeriğini anlamıyorsa ortaya çıkan sonuç başarı değil, öğrenmenin ertelenmesidir.

Bir öğrencinin kendi cümleleriyle kuramadığı düşünceleri, kusursuz bir metin hâlinde öğretmenine sunması eğitimin amacına hizmet eder mi?

Çünkü eğitimin değeri yalnızca ortaya çıkan sonuçta değil, o sonuca ulaşırken gösterilen zihinsel gayrettedir.

Bu noktada öğretmenlerin görevi de değişecektir. Öğretmen artık yalnızca bilgi aktaran kişi olarak görülmemelidir. Öğrencinin merakını canlı tutan, doğru sorular sormasını sağlayan, yanlışlarını fark ettiren ve düşüncesini geliştirmesine yardımcı olan bir rehber olmalıdır.

Bir öğretmenin öğrencisine verebileceği en değerli kazanımlardan biri, her söylenene inanmamak ve duyduğu bilgiyi araştırmaktır.

Üstelik bu yaklaşım yalnızca okullarla sınırlı kalmamalıdır. Üniversiteler, meslek eğitimi veren kurumlar ve yetişkinlerin öğrenme ortamları da değişen şartları dikkate almak zorundadır.

Daha önemlisi, öğrenmenin belirli bir yaşta sona erdiği düşüncesinden uzaklaşmalıyız.

Altmış yaşındaki bir insanın yeni bir dil öğrenmesi, yetmiş yaşındaki bir insanın teknolojiyle ilgilenmesi veya hayatı boyunca farklı mesleklerde çalışmış bir kişinin yeni bilgiler edinmesi neden olağan karşılanmasın?

İnsan yaşadığı müddetçe öğrenebilir. Öğrenmenin önündeki engellerden biri yaş değil, bazen insanın artık öğrenemeyeceğine inanmasıdır.

Yapay zekânın sunduğu imkânlar bu konuda yardımcı olabilir. Fakat teknolojik araçlara ulaşamayan öğrencileri de unutmamalıyız. Bir şehirdeki öğrenci gelişmiş imkânlardan yararlanırken başka bir bölgede yaşayan çocuk temel eğitim araçlarına ulaşamıyorsa, teknolojik ilerleme tek başına eğitimde adalet sağlamış olmaz.

Bu nedenle geleceğin eğitimini konuşurken yalnızca gelişmiş sınıfları değil, imkânları sınırlı köy okullarını da düşünmeliyiz.

Ben geleceğin eğitiminde üç temel niteliğin belirleyici olacağına inanıyorum: Merak etmek, sorgulamak ve öğrendiğini anlamlandırmak.

Merak etmeyen insan araştırmaz. Sorgulamayan insan kolayca yönlendirilebilir. Öğrendiğini anlamlandıramayan insan ise bilgiyi hayatına taşımakta zorlanır.

Diplomaların, sınavların ve notların elbette bir karşılığı vardır. Ancak bunlar insanın düşünme yeteneğinin tek ölçüsü olamaz.

Geleceğin eğitim sistemi, öğrenciyi yalnızca doğru cevabı bulduğu için değil, doğru soruyu sorabildiği için de değerlendirmelidir.

Çünkü insanlığın önündeki yeni dönemde cevaplara ulaşmak giderek kolaylaşırken, hangi soruların sorulması gerektiğini bilmek daha fazla önem kazanacaktır.

Unutmayalım: Eğitim, insanın hafızasına ne kadar bilgi yerleştirdiğimizle değil, o bilgilerle ne kadar sağlıklı düşünebildiğiyle değer kazanır.

Devam edecek — Bölüm 4: Çalışmanın Geleceği: İnsan Emeği Nereye Gidiyor?

Yorumunuz için teşekkürler, en kısa sürede gözden geçirilip yayınlanacaktır

Yeşilyurt Mahallesi Seyhun Sokak’da bulunun müstakil 2+1, ısı yalıtımlı, doğalgazlı dairem kiralıktır. Tel: 0 530 788 71 77

Köprübaşı Mahallesi Ceyhan Sokak Tuana Sitesi Kat.1 3+1 Daire Satılıktır. 0533 324 55 55

Montella Hotelde çalışmak üzere bay resepsiyon görevlisi aranmaktadır. Gece mesaisine uygun adayların başvuru yapması rica olunur. Başvuru için şahse...

Deprem Sonrası Yapı Yeni Adliye Karşısı Yunusemre Mahallesi Gaye Sok 4+1 Dairem Kiralıktır. 0531 504 22 48

istasyonumuzda çalıştırılmak üzere tercihen tecrübeli veya öğrenmeye yatkın çalışma arkadaşları aranmaktadır. başvurular çiçek kavşagı oğet ensar petr...