Ağrı Dağı Turizmde Erciyes'i Neden Örnek Almalı?

Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi öğretim üyesi Prof. Dr. Faruk Kaya, Türkiye'nin iki önemli zirvesi olan Erciyes ve Ağrı Dağı'nın turizm performanslarını karşılaştırmalı bir analizle değerlendirdi. Geçtiğimiz kış sezonunda 3,3 milyon ziyaretçiyi ağırlayan Erciyes, ülke ekonomisine tek bir sezonda 250 milyon dolar katkı sağlarken, aynı dönemde Ağrı Dağı'na yaklaşık 5 bin kişi tırmanış gerçekleştirdi.

Kaya, bu uçurumun temelinde coğrafi konumdan ziyade yönetim modeli ve planlama farkının yattığına dikkat çekiyor. Erciyes'in dönüşümü, 2005 yılında başlatılan kurumsal yapılanma ve 2006'da hayata geçirilen turizm master planı ile ivme kazandı.

Yaklaşık 200 milyon avroluk altyapı yatırımıyla donatılan Erciyes'te, Kayseri Erciyes A.Ş. gibi profesyonel bir yönetim yapısı kuruldu. Bugün 19 mekanik tesise ve 112 kilometre pist uzunluğuna sahip olan merkez, saatte 26 bin 750 kişiyi taşıma kapasitesine ulaştı.

Bu başarı, doğal koşulların doğru bir yönetim modeliyle ekonomik değere dönüştürülebileceğinin kanıtı olarak sunuluyor. Ağrı Dağı ise Nuh'un Gemisi gibi dünya çapında yankı uyandıran inanç ve kültür mirasına sahip olmasına rağmen, bu potansiyeli ekonomik kazanca dönüştüremiyor.

Bölgedeki tırmanış sayısı yıllık 6 bin seviyesine çıksa ve İshak Paşa Sarayı 300 bin civarında ziyaretçi ağırlasa da, konaklama altyapısı oldukça kısıtlı kalıyor. Ağrı genelinde sadece 4 bin 238 belgeli yatak kapasitesi bulunması ve mevcut tesislerin niteliğinin düşüklüğü, bölgedeki arz eksikliğini gözler önüne seriyor.

Geçmişte Bubi Dağı ve Eleşkirt Güneykaya gibi kayak tesislerinin işletilemeyip kapanması, bölgedeki planlama ve sürdürülebilirlik sorunlarını derinleştiriyor. Prof. Dr. Kaya, hazırlanan turizm master planlarının masa başında kalıp uygulamaya geçemediğini, bunun da ciddi bir kaynak ve zaman israfına yol açtığını ifade ediyor.

Kilimanjaro örneğinde olduğu gibi, doğru yönetilen bir dağ turizminin binlerce kişiye istihdam sağlayabileceği ve yerel ekonomiyi canlandırabileceği hatırlatılıyor. Ağrı Dağı için önerilen yeni model, Erciyes'in birebir kopyası olmak yerine bölgenin özgün yapısına odaklanmalı.

Millî park statüsü gereği taşıma kapasitesinin korunması, yerel halkın ve sektör temsilcilerinin sürece dahil edilmesi, planın başarısı için kritik önem taşıyor. Ayrıca, sadece tırmanışa değil; İshak Paşa Sarayı, Doğubayazıt ve diğer kültürel miraslarla entegre, dört mevsimi kapsayan bütüncül bir turizm stratejisiyle ziyaretçilerin bölgede kalış süresinin uzatılması hedefleniyor.