DİSK-AR geniş tanımlı işsiz sayısını açıkladı: 12,7 milyon kişi iş gücünün dışında

Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu Araştırma Merkezi (DİSK-AR), Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) ve Türkiye İş Kurumu (İŞKUR) verilerini temel alarak hazırladığı iş gücü değerlendirmesini kamuoyuyla paylaştı. Rapora göre, Eylül 2026 döneminde geniş tanımlı işsiz sayısı 12 milyon 762 bin kişiye yükseldi.

Çalışma, resmi istatistikler ile fiili iş gücü piyasası arasındaki ayrışmanın giderek derinleştiğini somut verilerle ortaya koyuyor. TÜİK’in açıkladığı mevsim etkisinden arındırılmış resmi (dar tanımlı) işsizlik oranı yüzde 8,4 olurken, bu tanım kapsamındaki işsiz sayısı 2 milyon 967 bin olarak kayıtlara geçti.

Ancak aktif olarak iş aramayışında bulunmasa da çalışmaya hazır olanları, iş bulma ümidini kaybedenleri ve zamana bağlı eksik istihdam edilenleri kapsayan geniş tanımlı işsizlik oranı yüzde 31,2 seviyesine ulaştı. Böylece iki hesaplama yöntemi arasındaki fark 22,8 puanla tarihi seviyelere yaklaştı; bu fark Ocak 2022 döneminde yaklaşık 11 puan düzeyindeydi.

RESMİ İŞSİZLERİN BÜYÜK ÇOĞUNLUĞU ÖDENEKTEN YOKSUNAraştırmanın dikkat çeken başlıklarından biri işsizlik sigortası fonunun kullanım oranları oldu. Eylül 2026 itibarıyla TÜİK'in 2 milyon 967 bin dar tanımlı işsiz verisine karşılık, İŞKUR verilerine göre aynı dönemde işsizlik ödeneği alabilen kişi sayısı 484 bin 949 ile sınırlı kaldı.

Bu tablo, yasal olarak işsiz sayılan yurttaşların yalnızca yüzde 16,3’ünün işsizlik maaşı alabildiğini, yüzde 83,7’sinin ise herhangi bir sosyal destek veya ödenekten yararlanamadığını gösteriyor. Yaklaşık 2,5 milyon kayıtlı işsiz, katı prim ve fesih şartları nedeniyle fondan doğrudan mahrum kalıyor.4,3 MİLYON KİŞİ EKSİK İSTİHDAM EDİLİYORİstihdamın niteliğine dair veriler de tablonun diğer boyutunu sergiliyor.

Eylül 2026 verilerine göre, 4,3 milyon kişi haftada 40 saatin altında çalışmasına karşın imkân verilmesi durumunda daha fazla süreyle çalışmak istediğini beyan ediyor. Öte yandan, piyasadaki koşullar nedeniyle artık aktif başvuru yapmayan ancak istihdama katılmaya hazır olan ve "iş bulma ümidini yitirenlerin" sayısı 5,5 milyon kişiyi buldu.

KADIN İSTİHDAMINDA UÇURUM DERİNLEŞİYORCinsiyet temelli ayrışma geniş tanımlı hesaplamada daha belirgin hale geldi. Dar tanımlı işsizlik oranı erkeklerde yüzde 6,9 iken kadınlarda yüzde 11,3 olarak kaydedildi. Geniş tanımlı işsizlikte ise oran erkeklerde yüzde 25,6, kadınlarda yüzde 40,4 olarak hesaplandı.

Kadın ve erkek geniş tanımlı işsizlik oranları arasındaki fark 14,8 puanı bulurken; geniş tanımlı kadın işsiz sayısı 6 milyon 382 bin, erkek işsiz sayısı ise 6 milyon 380 bin oldu. Kadınlarda işsiz ve potansiyel iş gücünün bütünleşik oranının yüzde 31,3’e ulaşması, kadın emeğinin kayıtlı istihdama katılımındaki engellerin sürdüğüne işaret ediyor.