Hem zahmetli hem lezzetli: Taşı Kayseri’den tadı Yozgat’tan!

702px)" srcset=" Yozgat'ın Çandır ilçesinde yaşayan Mustafa ve Adeviye Kır çifti, unutulmaya yüz tutan dorak yoğurdunu yeniden üretmeye başladı. Kayseri'nin yumuşak taşından oyularak hazırlanan özel kaplarda aylarca bekletilen yoğurt, zahmetli üretim süreci ve kendine özgü lezzetiyle dikkat çekiyor.

Yaklaşık 400 litre sütten yalnızca 40 kilogram ürün elde edilebildiğini belirten çift, Yozgat'ın bu geleneksel lezzetinin korunması için coğrafi işaret alınmasını istiyor.

Yozgat'ın Çandır ilçesinde yaşayan girişimci Mustafa ve Adeviye Kır çifti, geçmişte yöre halkının sofralarında yer alan ancak zamanla üretimi azalan dorak yoğurdunu yeniden gün yüzüne çıkardı.

Geleneksel yöntemlerle hazırlanan ve taş kaplarda uzun süre bekletilen dorak yoğurdu, hem üretim tekniği hem de yoğun kıvamıyla diğer yoğurt çeşitlerinden ayrılıyor.

Yıllar önce köylerde annelerin ve büyüklerin hazırladığı bu lezzeti yeniden üretmeye başlayan çift, yöresel mutfak kültürünü gelecek nesillere aktarmayı amaçlıyor.

Dorak yoğurdunun en dikkat çekici özelliği, üretim sırasında yüksek miktarda süt kullanılması.

Adeviye Kır, yaklaşık 400 litre sütten 40 kilogram civarında dorak yoğurdu elde edilebildiğini belirtti.

Bu miktar, kullanılan sütün yaklaşık onda biri kadar nihai ürün elde edildiğini gösteriyor.

Üretim sürecinin oldukça zahmetli olduğunu anlatan Kır, yoğurdun özel taş kaplarda aylar boyunca bekletildiğini söyledi.

Yoğurdun suyunu kaybederek yoğunlaşması, geleneksel lezzetin oluşumunda belirleyici rol oynuyor.

Dorak yoğurdu, Kayseri'nin yumuşak taşından ustalar tarafından oyularak hazırlanan özel kaplarda üretiliyor.

Dorak adı verilen bu taş kaplar, geleneksel üretim yönteminin temel unsurlarından birini oluşturuyor.

Ancak dorak yapımını bilen ustaların sayısının azalması, üretimin sürdürülmesini zorlaştırıyor.

Hem taş kapların hazırlanmasının zahmetli olması hem de yoğurdun uzun süre bekletilmesi, dorak yoğurdunu emek isteyen yöresel ürünler arasına yerleştiriyor.

Üretim aşamalarını anlatan Adeviye Kır, öncelikle sütün yağlı kısmını ayırarak pişirdiklerini ve yoğurt hâline getirdiklerini belirtti.

Hazırlanan yoğurt bir gün bekletildikten sonra tuzlanarak dorak taşının içerisine konuluyor.

Yoğurt suyunu kaybettikçe kabın üzerine yeni yoğurt ilave ediliyor.

Dorak tamamen dolduğunda üzeri kapatılıyor ve ürün aylar boyunca bekletiliyor.

Adeviye Kır, yoğurdun yaklaşık 4-5 ay boyunca dorak içerisinde kaldığını, suyunu çektikten sonra paketlenerek tüketiciye sunulduğunu söyledi.

Mustafa Kır ise kendi üretim süreçlerinde bekleme süresinin 3-4 ayı bulduğunu belirtti.

Dorak yoğurdu yalnızca doğrudan tüketilmiyor; yöresel hamur işlerinde de kullanılıyor.

Adeviye Kır, özellikle dorak yoğurduyla hazırlanan böreğin çok lezzetli olduğunu anlattı.

Kır, geleneksel tarifi şu sözlerle açıkladı:

“İsteyenlere sunuyoruz. İstemeyenlere börek halinde yapıyoruz. Hamuru yoğuruyoruz. Beze yapıp yaparız. Bezenin içine yoğurtları koyarız ve kapatır tahinli gibi açar güzelce pişiririz. Çok lezzetli bir yiyecektir.”

Yoğun kıvamı ve farklı tüketim biçimleriyle dorak yoğurdu, Yozgat'ın geleneksel mutfak kültüründe kendine özgü bir yere sahip.

Dorak yoğurdunun geçmişte yaygın olarak üretildiğini ancak günümüzde unutulma tehlikesiyle karşı karşıya kaldığını belirten Mustafa Kır, eşiyle birlikte bu lezzeti yeniden tanıtmak istediklerini söyledi.

Kır, üretime başlamalarının nedenini şöyle anlattı:

“Biz bu ölmüş ya da kaybolmak üzere olan bir ürünü tekrar piyasaya çıkarıp halka ve bilmeyenlere sunduk. Çok da beğenildi. Ve üretmeye devam edeceğiz.”

Geleneksel lezzetin yeniden tüketicilerle buluşmasından memnun olduklarını dile getiren Kır, üretimi sürdürmekte kararlı olduklarını ifade etti.

Mustafa Kır, dorak yoğurdu üretiminin havaların soğumasıyla başladığını belirtti.

Ürünün mahzenlerde bekletildiğini anlatan Kır, üretimin tamamlanmasının ardından derin dondurucuda muhafaza edildiğini söyledi.

Dorak yoğurdu, 1 kilogramlık paketler hâlinde satışa sunuluyor.

Üretimin uzun sürmesi ve kullanılan süt miktarının yüksek olması nedeniyle maliyetlerin de arttığını vurgulayan Kır, geleneksel yöntemleri koruyarak üretime devam etmek istediklerini belirtti.

Mustafa ve Adeviye Kır çiftinin en önemli hedeflerinden biri, dorak yoğurdunun yöresel kimliğinin korunması.

Ürünün Yozgat'ın Çandır ilçesiyle özdeşleşen geleneksel lezzetlerden biri olduğunu belirten Mustafa Kır, yetkililerden destek istedi.

Kır, coğrafi işaret talebini şu sözlerle dile getirdi:

“Yetkililerden yardım istiyoruz. Bu coğrafi işaretin alınabilmesi için. Çünkü sadece biz yapabiliyoruz.”

Coğrafi işaret tescili, bir ürünün belirli bir yöreyle olan bağının ve ayırt edici özelliklerinin korunmasına yönelik önemli bir uygulama olarak biliniyor.

Ancak dorak yoğurdu için coğrafi işaret başvurusunun yapıldığına veya tescil alındığına ilişkin bir bilgi paylaşılmadı.

Yozgat mutfağında geçmişten bugüne ulaşan pek çok yöresel ürün bulunuyor.

Dorak yoğurdu da kendine özgü üretim tekniği ve uzun bekleme süresiyle bu mutfak mirasının dikkat çeken örnekleri arasında yer alıyor.