Akaryakıta tarihte görülmemiş zam: Çift hane birden artacak

Benzin fiyatlarında gözler 1 Ekim’e çevrildi. Mevcut düzenlemede son dakika değişikliği yapılmazsa eşel mobil sistemi benzinde sona erecek ve litre fiyatına yaklaşık 12,48 TL’lik vergi artışı yansıyabilecek.

Hesaplamaya göre benzinin litresinden halen yaklaşık 4,43 TL ÖTV alınıyor. Eşel mobil sisteminin sona ermesiyle bu tutarın 14,83 TL’ye çıkması bekleniyor. Böylece yalnızca ÖTV kaynaklı artış litre başına 10,40 TL olacak.

KDV İLE BİRLİKTE ARTIŞ 12,48 TL’YE ÇIKIYOR

ÖTV’deki 10,40 TL’lik artış, benzinin KDV matrahını da yükseltecek. Yüzde 20 KDV nedeniyle litre başına yaklaşık 2,08 TL daha vergi oluşacak. Böylece pompaya yansıyabilecek toplam artış yaklaşık 12,48 TL’ye ulaşacak.

Bu hesap, mevcut vergi düzenlemesinin 1 Ekim’de değiştirilmeden uygulanması halinde geçerli olacak. Yeni bir Cumhurbaşkanı Kararı alınması veya benzinde de motorindeki gibi kademeli vergi sistemine geçilmesi halinde tek seferlik artış daha düşük tutulabilecek.

EŞEL MOBİL ZAMLARIN BİR BÖLÜMÜNÜ ÖTV’DEN KARŞILIYORDU

Eşel mobil sistemi, akaryakıtın rafineri çıkış fiyatındaki artışların bir bölümünün pompaya doğrudan yansıtılması yerine ÖTV’den karşılanmasına dayanıyor. Temmuz ayında yapılan düzenlemeyle rafineri fiyatlarındaki artışın 31 Temmuz’a kadar yüzde 50’si, 1 Ağustos ile 30 Eylül arasında ise yüzde 25’i ÖTV indirimiyle karşılandı.

Aynı düzenlemede sistemin 1 Ekim 2026 itibarıyla sona ermesi kararlaştırıldı. Rafineri fiyatlarında düşüş olması halinde ise indirim tutarı kadar ÖTV artırılarak vergi tutarının yeniden yükseltilmesi öngörüldü.

MOTORİN İÇİN AYRI TAKVİM UYGULANDI

Motorin ise ağustos ayında alınan ayrı bir kararla eşel mobil sisteminden çıkarıldı. Motorinde ÖTV ağustosun kalan bölümünde sıfırlandı, eylülde litre başına 3 TL olarak uygulanmaya başladı.

BENZİNİN LİTRESİ 90 TL’Yİ AŞABİLİR

25 Eylül itibarıyla İstanbul’da benzinin litre fiyatı yaklaşık 80 TL seviyesinde bulunuyor. Yaklaşık 12,48 TL’lik artışın tamamının pompaya yansıması halinde benzinin litre fiyatı birçok şehirde 90 TL sınırının üzerine çıkabilecek.

Ancak 12,48 TL şu aşamada kesinleşmiş bir zam tutarı değil. Nihai fiyat; 1 Ekim’e kadar alınabilecek yeni vergi kararının yanı sıra rafineri fiyatı, döviz kuru ve uluslararası ürün fiyatlarındaki değişime göre farklılaşabilecek.

Mevcut takvim değişmezse benzinde eşel mobil uygulaması 30 Eylül gecesi sona erecek. Bu nedenle gözler, 1 Ekim öncesinde benzindeki ÖTV artışının tek seferde mi yoksa motorinde olduğu gibi kademeli mi uygulanacağına çevrildi.