İmalat sektöründe daralma sürüyor: 31 ay geride kaldı

İstanbul Sanayi Odası (İSO) tarafından açıklanan Ekim 2026 Türkiye İmalat Satın Alma Yöneticileri Endeksi (PMI) sonuçları, imalat sanayisindeki daralmanın sürdüğünü ortaya koydu. Eylül ayında 47,9 seviyesinde bulunan endeks, ekimde 47,3'e düşerek haziran ayından bu yana en düşük değerini aldı. Böylece imalat sanayisinde faaliyet koşullarındaki zayıflama 31'inci ayına ulaştı.

İmalat PMI haziran ayından bu yana en düşük seviyede

Ekim ayında 47,3 olarak ölçülen endeks, imalat sektörünün faaliyet koşullarındaki bozulmanın devam ettiğini gösterdi. Zorlu piyasa koşulları ve enflasyonist baskılar, üreticilerin yeni siparişlerinde Temmuz 2023'te başlayan yavaşlamanın sürmesinde etkili oldu.

Yeni siparişlerdeki düşüş son üç ayın en belirgin seviyesine ulaşırken, ihracat pazarlarından gelen siparişlerde de yavaşlama devam etti.

Üretim ve istihdamda gerileme sürdü

Yeni siparişlerde yaşanan zayıflamayla birlikte imalatçıların üretim miktarındaki azalma hızlandı. Firmalar, mevcut piyasa koşulları nedeniyle stoklarını düşük seviyelerde tutmayı sürdürdü.

İş yükündeki gerileme ve çalışanların işlerinden ayrılması, sektördeki istihdamın azalmasına neden oldu. Bununla birlikte çalışan sayısındaki düşüş, haziran ayından bu yana en düşük oranda gerçekleşti.

Üretim faaliyetlerindeki yavaşlamaya rağmen istihdam kaybının önceki aylara kıyasla daha sınırlı kalması, ekim verilerinde öne çıkan gelişmeler arasında yer aldı.

Ham madde ve döviz maliyetleri fiyatları etkiledi

İmalat sanayisinde üretim maliyetleri üzerindeki baskı ekim ayında da devam etti. Petrol fiyatlarındaki yükseliş, ham madde giderleri ve döviz kurundaki gelişmeler, firmaların girdi maliyetlerini artıran başlıca unsurlar oldu.

Girdi maliyetleri enflasyonu eylül ayına göre yavaşlamasına karşın yüksek seviyesini korudu. Maliyet artışlarının yıl içindeki ortalama düzeyin üzerinde gerçekleştiği belirtildi.

Üretim maliyetlerindeki yükseliş, nihai ürünlerin satış fiyatlarına da yansıdı. Ekim ayında imalatçıların satış fiyatlarında belirgin artışlar kaydedildi.

Deniz taşımacılığındaki aksaklıklar ve malzeme temininde yaşanan sorunlar ise tedarikçilerin teslimat sürelerinin uzamasına yol açtı. Tedarikçi performansındaki bozulma son bir yıldır devam ederken, ekim ayında teslimat sürelerindeki artış sınırlı kaldı.

Andrew Harker imalat sektöründeki gelişmeleri değerlendirdi

İSO Türkiye İmalat PMI sonuçlarını değerlendiren S&P Global Market Intelligence Ekonomi Direktörü Andrew Harker, sektörde talep ve maliyet kaynaklı sorunların devam ettiğine dikkat çekti.

Harker, açıklamasında şu ifadeleri kullandı:

"Türk imalatçılarının karşı karşıya olduğu ekonomik koşullar, sektörün son çeyrek başında da büyüme kaydetmekte zorlanmasına yol açtı. Talep zayıf seyrini korurken, fiyatlarda keskin artış ve tedarikçilerin teslimat sürelerinde uzama devam etti.

İstihdamdaki daralmanın oldukça ılımlı düzeyde seyretmesi ise önümüzdeki aylarda üretimdeki düşüşün yavaşlayabileceği yönünde umut vermesi bakımından görece pozitif bir gelişme oldu."

İncelenen 10 sektörden yalnızca birinde üretim arttı

İSO Türkiye Sektörel PMI ekim raporu, imalat sanayisinin alt sektörlerinde de üretim faaliyetlerinin büyük ölçüde zayıf seyrettiğini gösterdi.

Eylül ayında olduğu gibi ekimde de araştırma kapsamında takip edilen 10 sektörden yalnızca birinde üretim artışı gerçekleşti.

Giyim ve deri ürünleri sektöründe üretim üç ay aradan sonra ilk kez yükselirken, gıda ürünleri sektöründe üretim yeniden düşüşe geçti.

Üretimdeki en belirgin yavaşlama metalik olmayan mineral ürünler sektöründe kaydedildi.

Yeni siparişler açısından ise iki sektörde artış görüldü. Gıda ürünleri sektöründe siparişlerdeki büyüme devam ederken, giyim ve deri ürünleri sektöründe de belirgin bir iyileşme yaşandı.

Her iki sektörün yeni ihracat siparişlerinde de artış gerçekleşti.

Yeni siparişlerde en sert düşüş hangi sektörlerde görüldü?

Ekim ayı sektörel PMI sonuçlarına göre, toplam yeni siparişlerde en güçlü daralma metalik olmayan mineral ürünler sektöründe yaşandı. Bu sektörü kara ve deniz taşıtları sektörü takip etti.

Siparişlerdeki durgunluk, işletmelerin üretim ihtiyaçlarını ve yeni personel talebini sınırladı.

İstihdam artışı yalnızca yeni siparişlerin yükseldiği giyim ve deri ürünleri ile gıda ürünleri sektörlerinde kaydedildi.

Diğer sektörlerde ise zayıf talep ve yüksek maliyet baskıları üretim ve istihdam koşullarını olumsuz etkilemeyi sürdürdü.

Elektrikli ve elektronik ürünlerde fiyat artışı öne çıktı

Ekim ayında takip edilen 10 sektörün büyük bölümünde girdi maliyetlerindeki artış hızlandı.

Girdi fiyatlarında en yüksek artışlar gıda ürünleri ile kimyasal, plastik ve kauçuk ürünler sektörlerinde görüldü. En sınırlı maliyet artışı ise ağaç ve kağıt ürünleri sektöründe gerçekleşti.

Nihai ürün fiyatlarında en dikkat çekici yükseliş elektrikli ve elektronik ürünler sektöründe kaydedildi. Bu sektörde satış fiyatlarındaki artış, Şubat 2024'ten bu yana en yüksek seviyesine ulaştı.

Giyim ve deri ürünleri ile ana metal sektörlerinde ise satış fiyatları diğer sektörlere göre daha sınırlı yükseldi.

Tedarik sürelerinde sektörler arasında farklılık oluştu

Ekim ayında tedarikçilerin teslimat süreleri sektörlere göre farklılık gösterdi.

Araştırmada yer alan dört sektörde teslimat süreleri kısalırken, en belirgin iyileşme kimyasal, plastik ve kauçuk ürünler sektöründe kaydedildi.

Buna karşılık elektrikli ve elektronik ürünler ile ana metal sanayi sektörlerinde tedarikçi performansındaki bozulma daha belirgin gerçekleşti.