Mahpuslar Allah’a emanet

Bolu'da üç cezaevi var. F Tipi, T Tipi ve Açık Ceza İnfaz Kurumu. Resmî kayıtlara göre toplam kapasiteleri 1.464 kişi. Ancak bu cezaevlerinde 2.500'e yakın tutuklu ve hükümlünün barındırıldığı iddia ediliyor. Sekiz kişilik koğuşlarda 25-30 kişinin kaldığını bizim patron kendi gözleri ile görmüş.

Doğruysa müthiş bir matematik başarısı! Sekiz kişilik yere otuz insan sığdırmak her babayiğidin harcı değil. Ama mesele yalnızca kalabalık koğuşlar değil. Mesele, bu insanların yangın çıktığında nasıl hayatta kalacakları!

Ve bu kez sorularımız doğrudan Adalet Bakanlığına ve Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğüne. Çünkü cezaevlerinin yönetimi, denetimi, bakım ve onarımı bu kurumların görev alanında.

Bolu Belediye Başkanı Tanju Özcan, 6 Ekim 2025 tarihinde F ve T tipi cezaevlerinde toplam 48 yangın güvenliği eksikliği tespit edildiğini açıklamıştı. Yani burada sorumluluğu başka adreslerde aramaya gerek yok. Sayın Bakanlık, 48 eksiklik size de mi fazla geldi?

Bir cezaevinde 22, diğerinde 26 eksiklik! Üstelik Özcan, hazırlanan raporların Adalet Bakanlığı ve Bolu Cumhuriyet Başsavcılığına bilindiğini de söylemişti.

Şimdi Adalet Bakanlığına sormak gerekiyor:

Bu raporlar Bakanlığa ulaştı mı?

Ulaştıysa hangi işlemler yapıldı?

Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğü hangi eksikliklerin giderilmesi için talimat verdi?

Ödenek mi ayrılmadı?

İhale mi yapılamadı?

Yangın yeterliliği mevzusu çözülmediyse durum ciddi. Çünkü yangın güvenliği eksiklikleri, bir binanın boyasının dökülmesine benzemez. Yangın, bütçe takvimini beklemez. Alevler de ödenek çıkana kadar sabretmez!

Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğü neyi denetliyor? Genel Müdürlüğün resmî görevlerine bakıyoruz. Cezaevlerini yönetmek var. Denetlemek var. Bakım ve onarım işlerini yürütmek var. Hükümlü ve tutukluların barınma koşullarını sağlamak var.

Peki yangın güvenliği? O da bu görevlerden bağımsız düşünülebilir mi? Elbette hayır. Şimdi Bolu T Tipi Cezaevine ilişkin iddialara bakalım. Koğuşlarda yangın dedektörü bulunmadığını, Otomatik yangın söndürme sistemlerinin olmadığını ve dubleks koğuşların üst katlarında bağımsız tahliye çıkışı olmadığı bizim patron H. Hüseyin Aykan içeri attıklarında kendisi görmüş.

Alt katta yangın çıktı. Alevler ve duman merdiveni kapladı. Üst katta mahpuslar kaldı. Peki sonra? Genel Müdürlükten yazılı talimat mı beklenecek? Mahkûmların dilekçe vermesi mi istenecek? Yoksa yangına, “Kardeşim, burası devlet kurumu, önce prosedürü tamamla” mı denilecek?

İnsan ister istemez soruyor. Cezaevlerinde firarı önleyen güvenlik sistemleri var da yangından kaçışı sağlayan sistemler yeterli mi? Bu sorunun cevabı, kurumların yayımlayacağı güncel denetim ve tahliye belgelerinde bulunmalı.

21 Ocak 2025'te Kartalkaya'da 78 insanımızı kaybettik. Kartalkaya'daki 78 can yetmedi mi? Çocuklar, anneler, babalar... O facianın ardından herkes yangın güvenliğinden söz etti.

Denetimler yapılacaktı.

Eksiklikler giderilecekti.

Benzer acılar yaşanmayacaktı.

Peki aradan geçen zamanda Bolu ve Türkiye genelindeki cezaevlerinin yangın güvenliği konusunda neler yapıldı?

Adalet Bakanlığı, Kartalkaya faciasının ardından cezaevlerinde özel bir yangın güvenliği taraması gerçekleştirdi mi?

Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğü, Bolu'daki 48 eksiklik iddiasını araştırdı mı?

Araştırdıysa sonuçları nerede?

İşte kamuoyunun bilmek istediği bunlar.

Kuşkusuz bir raporda eksiklik bulunması, hiçbir çalışma yapılmadığını tek başına kanıtlamaz.

Ama bu kadar ciddi iddialar karşısında kamuoyuna açık, doğrulanabilir bir açıklamanın bulunmaması da kabul edilebilir bir iletişim anlayışı değildir.

Bolu cezaevleri yalnızca güvenlik kameralarıyla, demir parmaklıklarla, yüksek duvarlarla korunamaz.

İçerideki insanların can güvenliği de korunmalı.

1.464 kişilik kapasite, 2.500 mahpus iddiası: Bu nasıl hesap?

Resmî kapasite 1.464.

İddia edilen mahpus sayısı yaklaşık 2.500.

Aradaki fark bin kişiden fazla!

Bu rakam doğrulanırsa yalnızca bir doluluk sorunu değil, tahliye planlaması açısından da ciddi bir değerlendirme ihtiyacı ortaya çıkar.

Çünkü yangın tahliye planı hazırlanırken binadaki insan sayısı önemlidir.

Sekiz kişi için düşünülen bir yaşam alanında otuz kişinin bulunması, olası bir acil durumda tahliyeyi daha karmaşık hale getirebilir.

Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğü bu rakamları netleştirmeli.

Hangi cezaevinde kaç kişi kalıyor?

Koğuşların gerçek doluluk oranları nedir?

Yangın tahliye planları fiilî doluluk sayılarına göre güncellendi mi?

Çünkü cezaevleri otel değil.

Mahpuslar yangın alarmını duyunca valizlerini toplayıp kapıdan çıkamaz.

Kapılar kilitli.

Koridorlar kontrollü.

Tahliye personelin müdahalesine bağlı.

Böyle bir yerde yangın güvenliğini sağlamak bir tercih değil, devletin doğrudan yükümlülüğüdür.

Bakanlık açıklama yapmalı, Genel Müdürlük hesap vermeli!

Buradan Adalet Bakanlığına ve Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğüne açıkça seslenelim.

Bolu'daki cezaevlerinde 48 yangın güvenliği eksikliği tespit edildiği açıklanmış.

Üstelik bu eksikliklerin giderilmediği de iddia edilmiş.

Aradan bir yıldan fazla zaman geçmiş.

Şimdi Bakanlığın yapması gereken, iddiaların karşısına güncel belgeleri koymak.

Eksikliklerin tamamı giderildiyse tarihleriyle açıklamak.

Giderilmeyenler varsa hangi tedbirlerin alındığını ve ne zaman tamamlanacağını duyurmak.

Cezaevlerinin gerçek doluluk sayılarını kamuoyuyla paylaşmak.

Yangın algılama, söndürme ve tahliye sistemlerinin durumunu ortaya koymak.

Bu sorulara cevap istemek devleti yıpratmak değildir.

Tam tersine, devletin sorumluluklarını yerine getirmesine ilişkin meşru bir kamuoyu denetimidir.

Çünkü hiçbir tutuklu, hiçbir hükümlü yangın tehlikesi altında yaşamayı hak etmez.

Cezaevine giren insan özgürlüğünden mahrum kalabilir.

Adalet Bakanlığı ve Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğü bu sorulara açık, belgeli ve güncel yanıtlar vermeli.

Ve son söz:

Devlet mahpusun kaçmaması için her türlü önlemi alıyorsa, yanmaması için de aynı titizliği göstermek zorunda.

Mahpusları Allah'a emanet etmek kolay. Asıl mesele, Allah'a emanet edilen insanların can güvenliği için devletin üzerine düşeni yapmasıdır.

Çünkü yangın çıkarsa ne alevler Adalet Bakanlığının tabelasını tanır ne de duman Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğünden talimat bekler!