Genel af tartışmaları yeniden gündemde! MHP'li Feti Yıldız'dan dikkat çeken açıklama

MHP Genel Başkan Yardımcısı Feti Yıldız'ın 26 Ekim 2026 tarihinde yaptığı açıklama, Türkiye'de af ve infaz düzenlemelerine ilişkin tartışmaları yeniden gündeme taşıdı. Cumhuriyet'in 10. yılında kabul edilen 2330 sayılı Kanun'u hatırlatan Yıldız, geçmişte belirli suçlar için takibatın kaldırıldığını, bazı cezaların indirildiğini ve kimi mahkûmiyetlerin ortadan kaldırıldığını belirtti. Açıklamanın ardından gözler yeni bir af düzenlemesi olup olmayacağına çevrildi.

Yıldız, Türkiye'nin kendi tarihsel tecrübeleri ve toplumsal koşulları doğrultusunda şekillenen bir yaklaşım geliştirdiğini ifade etti.

Açıklamasında 26 Ekim 1933 tarihinde kabul edilen 2330 sayılı Kanun'a işaret eden Yıldız, geçmişte uygulanan hukuki modellerin bugünkü tartışmalar açısından önem taşıdığını vurguladı.

1933 yılında çıkarılan af kanunu ne getiriyordu?

Cumhuriyet'in kuruluşunun 10. yılında kabul edilen 2330 sayılı Kanun, belirli suçlar ve mahkûmiyetler için çeşitli hukuki sonuçlar öngörüyordu.

Düzenleme, bütün suçları kapsayan sınırsız bir af niteliği taşımıyordu.

Kanun kapsamında bazı suçlar için takibat yapılmaması, belirli cezaların tamamen kaldırılması ve bazı hapis cezalarında indirim uygulanması gibi hükümler bulunuyordu.

Yıldız da açıklamasında kanunun kapsamının sınırlı olduğuna dikkat çekti.

Hapis cezalarında 3 ve 5 yıllık indirim

1933 tarihli düzenlemenin aktarılan hükümleri arasında hapis cezalarında farklı sürelerde indirim yapılması da yer alıyordu.

Tarihsel düzenlemeye ilişkin paylaşılan bilgilere göre:

Üst sınırı 5 yılı geçmeyen belirli suçlarda adli takibat yapılmaması öngörülüyordu.

3 yılı aşmayan bazı hapis ve para cezaları tamamen kaldırılıyordu.

10 yılı geçmeyen belirli hapis cezalarında 3 yıllık indirim uygulanıyordu.

10 yıldan uzun belirli hapis cezalarında ise 5 yıllık indirim öngörülüyordu.

Müebbet hapis cezalarına ilişkin özel indirim hükümleri bulunuyordu.

Bu hükümler 1933 tarihli kanuna ilişkindir. Günümüzdeki mahkûmiyetlere kendiliğinden uygulanmaları söz konusu değildir.

Her suç af kapsamına girmiyordu

1933 tarihli kanunun dikkat çeken özelliklerinden biri, kapsamının belirli suç ve cezalarla sınırlandırılmış olmasıydı.

Tarihsel düzenlemeye ilişkin aktarımlarda zimmet, rüşvet, irtikâp, yağma ve bazı hırsızlık suçlarının kapsam dışında tutulduğu belirtiliyor.

Bu durum, geçmişteki af uygulamalarında da suç türleri arasında ayrım yapıldığını gösteriyor.

Feti Yıldız'ın açıklamasında özellikle bu sınırlı ve seçici hukuki yapı öne çıktı.

Terörsüz Türkiye süreciyle bağlantısı ne?

Feti Yıldız, açıklamasında Terörsüz Türkiye sürecinin hukuki boyutunun yalnızca mevcut mevzuat hükümleriyle değil, tarihsel tecrübelerle birlikte değerlendirilmesi gerektiğini savundu.

Yıldız'ın 1933 tarihli kanunu örnek göstermesi, geçmişte toplumsal ve siyasal koşullara göre özel hukuki düzenlemeler yapıldığını hatırlatması açısından dikkat çekti.

Ancak bu tarihsel örnek, 1933 yılındaki af hükümlerinin günümüzde aynen uygulanacağı anlamına gelmiyor.

Genel af çıktı mı, yeni bir düzenleme var mı?

27 Ekim 2026 itibarıyla Feti Yıldız'ın son açıklaması, yeni bir genel af kanununun kabul edildiğini göstermiyor.

Dolayısıyla sosyal medyada paylaşılan 3 yıllık ve 5 yıllık ceza indirimleri, günümüzde bütün hükümlüler için geçerli yeni haklar olarak değerlendirilmemeli.

Yeni bir genel af düzenlemesinin yürürlüğe girebilmesi için gerekli yasama sürecinin tamamlanması gerekiyor.

Genel af nasıl çıkarılır?

Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 87. maddesine göre genel ve özel af ilanı konusunda yetki Türkiye Büyük Millet Meclisine ait.

Genel veya özel af kararı için TBMM üye tamsayısının beşte üç çoğunluğunun oyu gerekiyor.

600 üyeli Mecliste bu sayı en az 360 milletvekiline karşılık geliyor.

Bu nedenle siyasi açıklamalar, tarihsel örnekler veya af konusunda yapılan değerlendirmeler tek başına yeni bir af yasasının yürürlüğe girdiği anlamını taşımıyor.

Feti Yıldız'ın açıklamasında Atatürk vurgusu

MHP'li Feti Yıldız, 1933 tarihli kanunun hazırlanma sürecine ilişkin değerlendirmesinde Mustafa Kemal Atatürk'ün rolüne de dikkat çekti.

Yıldız, dönemin koşullarında hazırlanan düzenlemenin tarihsel arka planının anlaşılması gerektiğini belirtti.

Cumhuriyet'in 10. yılında kabul edilen kanunun, belirli mahkûmiyetler ve cezalar bakımından özel hükümler içerdiğini hatırlattı.

Af tartışmalarında gözler yeni açıklamalarda

Açıklamanın temelinde, geçmişteki sınırlı hukuki düzenlemelerin bugünkü süreç değerlendirilirken dikkate alınması gerektiği görüşü bulunuyor.

Ancak kamuoyunda merak edilen yeni genel af konusunda, Yıldız'ın bu paylaşımından hareketle kesinleşmiş bir af kararı bulunduğu sonucuna varılamıyor.

Yeni düzenlemelere ilişkin hukuki durumun belirlenmesinde TBMM'deki yasama süreci ve yürürlüğe giren kanunlar esas alınacak.