“Hani Ekonomimiz tıkırında İdi

“Hani işler tıkırında, ekonomimiz düze çıkmıştı!..” İzmir’de işverenler iflas; işçiler işsiz kalma korkusuyla yaşıyorlar. Büyük şirketler önlem olarak çalıştırdıkları personeli azaltma yoluna giderken, çalışanlar ise “Bize sıra ne zaman gelecek?” korkusu içinde yaşıyorlar!..

Bir fabrika neden personelde tenkise gider? Cevabı çok basit. Ürettiği ürünü tüketmediği zaman ya üretimi geçici olarak durdurur ya da personelde tenkise gider. Çünkü başka alternatifi yoktur!

Böyle durumlarda hem işveren ve hem de işçiler zarar görür. Batıda işsizlik sigortaları var. Bunların nasıl çalıştığını pek bilmiyorum ama hiç değilse personele bir müddet olsun iş bulana kadar bu sigorta destek olur.

Yurt dışında çalışmakta olan personel bazen Türkiye’ye geldiği zaman soranlara:

Ben “somajdayım” diyor. Somaj Fransızca bir kelime. İşsiz olan personele para yardımı yaptığı gibi iş bulmaya da çalışıyor.

Detaylarını bizlere anlatanlar pek iyi bilmedikleri için biz de bazı hatalara ve yanlışlara meydan vermemek için fazla detaylara inerek anlatamıyoruz!

Bu “Somaj” kelimesi Fransızca olduğuna göre, bu sistem Fransızcadan Türkçeye geçtiğine göre, Fransa incelenerek, ülkemizde de benzeri kurum ve kuruluşlar denenebilir. Başımdan geçen bir “BATTI ÇIKTI” öyküsünü örnek olması için anlatacağım!

NASIL BATTIM? NASIL ÇIKTIM?

Bundan on yıl önce, kadardı. Söke merkezde ve Bağarası’nda Ders Kitapları dükkânlarım vardı. Ders kitapları riskli iş olduğundan kimse bu işe fazla girmez. Yok satmayacak kadar alır, satar. Elindekiler tükenince daha alıp satmaz.

Bu nedenle ders kitabı yoklukları başlardı. Biz öğretmenler ve öğrenciler bu yokluğun sıkıntısını yaşardık.

Ben gidişe son vermek için İstanbul, Ankara ve İzmir’de ders kitabı basan firmalarla anlaşarak, merkezi Söke olmak üzere bir Ders Kitapları Dağıtım Merkezi kurdum.

Bu dağıtım merkezinden başta Söke olmak üzere Kuşadası, Didim, Milas, Bodrum, Yatağan, Koçarlı, İncirliova ve Germencik ilçelerine dağıtım ve pazarlama işini yapıyordum.

İlk beş yıl çok iyi gitti ve ders kitabında özel sektör kitaplarında da yok yok oldu. Dağıtım bölgemde kitabı olmayan çocuk kalmadı.

Beş yıl sonra seçimler oldu. İktidar değişti. Türkiye’de benim anlamadığım çok garip bir olaydır. Her gelen yeni iktidar, ders kitapları ile oynuyor. Mutlaka ya kitapları değiştiriyor ya da bazı üniteleri değiştirerek mevcut kitapları okutturmuyor! Kendi denetimine aldığı kitapları okutuyor.

Benim elimde ise stok ders kitabı 15 milyon kadar vardı. Sadece iktidar partilerinin bu ders kitabı değiştirme hastalığı yüzünden benim 15 milyonluk ders kitabı varlığım bir anda sıfırlandı. Bu kitapların borcu da bende kaldı mı.

Bir kız personelim vardı. Onun aldığı para ile geçiniyorlardı. Bir gün ağlayarak merkez şubemize geldi.

— Hocam, beni işten çıkarma! diye yalvardı. Fakat durumunu gördüğüm için bir şey diyemiyorum. Altı nüfus senin verdiğin ile yaşamaya ve hayata tutunmaya çalışıyoruz! Beni de işten çıkarırsan biz aç kalacağız. Hiç değilse senin verdiğin ile ekmek alıyoruz!

Yıllar boyunca emek verdiğim ve biriktirdiğim emekli ikramiyem bile içinde eriyip giden varlığıma acımadım ve ağlamadım. Bu kız çocuğunun “Aç kalacağız!” demesine ağladım. Ona şunları söyledim:

— Evet, iflas ettirdiler, işimiz yok ama Allah’ıma çok şükürler olsun, bak, benim emekli maaşım var. Seni işten çıkarsam bile bu maaşını alacaksın!..

O acılı günlerimde işleri iyi olan bir arkadaşıma rica ederek o kız çocuğunu işe almasını sağladım. Kız evlenene kadar orada çalıştı.

Bu acı günleri neden yazıyorum?

Düşüp kalkmaz bir Allah! İnsanlar ayakta kalabilmek için birbirlerine yardımcı olmak zorundadır. Ekonomi güçlü olursa herkese faydalı olur. Birbirimize ve geleceğimize güvenle destek olmalıyız.

Allah’a çok şükürler olsun. O kara günler gitti. Bazı izler hatıra kalsa da o kadar acıtmıyor!

İşverenler için de işten çıkarmak zordur. İnsan öz evladını alıp açlığa terk etmiş gibidir. Kolay değil... Ama mecbur kalınca çare yoksa...